Her saniye
Güneş'te gerçekleşen patlamalarla oluşan bir milyon ton madde
saatte bir milyon mil hızla havaya uçuyor
ve bu Dünya ile çarpışma rotasında.
Ama endişelenmeyin.
Bu yeni bir Michael Bay filminin başlangıç sahnesi değil.
Bu Kutup ışıklarının yolculuğu.
Sırasıyla, "aurora Borealis" ve "aurora Australis" olarak da bilinen
Kuzey ve Güney ışıkları,
Güneş'te gelen yüksek enerjili parçacıklar
atmosferdeki nötr atomlarla çarpıştığında meydana gelir.
Bu çarpışmadan yayılan enerji
insanlığın yüzyıllardır hayret ettiği bir ışık oluşturur.
Ama bu parçacıkların yolculuğu,
Güneş'ten ayrılıp Dünya'ya varmak kadar basit değil.
Herhangi bir ülke turunda olduğu gibi planlanan rotadan sapmalar var
ve kimse yolu sormuyor.
Yolculuklarının üç ana noktasına odaklanarak
bu galaksiler arası yolculuğu izleyelim.
Bu noktalar: Güneş'ten ayrılmak, Dünya'nın manyetik alanlarında mola vermek
ve atmosfere varmak.
Kuzey ışıklarını meydana getiren proton ve elektronlar
Güneş'in koronasından ayrılıyor.
Korona Güneş'in atmosferinin en uzak tabakası
ve en sıcak bölgelerinden biri.
Yoğun sıcaklığı Güneş'in hidrojen ve helyum atomlarının titremesine
ve sanki sıcak bir günde katmanlarını çıkarıyorlarmış gibi
proton ve elektronları üstlerinden atmasına neden olur.
Sabırsızlanan ve en sonunda direksiyonun başına geçmiş olan
bu özgür proton ve elektronlar o kadar hızlı hareket ederler ki
Güneş'in yer çekimi onları kapsayamaz.
Plazma yani elektrik yüklü gaz olarak kümelenirler.
Güneş rüzgârı olarak da bilinen sürekli bir plazma fırtınası hâlinde
Güneş'ten uzaklaşırlar.
Fakat Dünya dolambaçlı bir rota olan manyetosfere sapmasına neden olarak
Güneş rüzgârının gezegene direkt girmesini engeller.
Manyetosfer Dünya'nın manyetik akımları tarafından oluşturulur
ve parçacıkların Dünya etrafında dolaşmasını sağlayarak
gezegenimizi Güneş rüzgârlarından korur.
Manyetosfer yeni bir parçacık akımı tarafından sıkıştırıldığında
parçacıklar yolculuklarına atmosferde devam etme fırsatı yakalar.
Bu olay koronal kütle atımıdır ve Güneş, Güneş rüzgârlarına
devasa bir plazma topu attığında meydana gelir.
Bu koronal kütle atımlarından biri Dünya ile çarpıştığında
manyetosferi alt eder ve manyetik fırtına meydana getirir.
Yoğun fırtına manyetosferi ani bir geri tepme oluşana kadar gerer
ve bu noktada manyetosfer gergin bir elastik bant gibi
sapmış parçacıkların bir kısmını Dünya'ya doğru fırlatır.
Toplanan manyetik alan bandı onları,
Kuzey ve Güney ışıklarının rotası olan "arora ovallere" doğru sürükler.
Galaksi boyunca 93 milyon mil seyahat ettikten sonra
Güneş'in parçacıkları sonunda bazı arkadaşların da yardımıyla
o büyüleyici ışık şovunu meydana getirir.
Yüzeyden 20 ile 200 mil yukarıda elektron ve protonlar
oksijen ve nitrojen atomları ile buluşur ve birbirlerini gördüklerine sevinirler.
Güneş'in parçacıkları atomlara bir beşlik çakar
ve enerjilerini Dünya'nın nötr oksijen ve nitrojen atomlarına aktarırlar.
Atmosferdeki atomlar parçacıklarla temas ettiğinde
uyarılırlar ve foton yayarlar.
Fotonlar ışık formunda olan küçük enerji patlamalarıdır.
Gökyüzünde meydana gelen renkler atom fotonlarının dalga boyuna bağlıdır.
Yeşil ve kırmızı renkleri uyarılmış oksijen atomları oluştururken
uyarılmış nitrojen atomları ise mavi ve koyu kırmızı tonları oluşturur.
Kuzey ve Güney ışıklarını oluşturan şey, bu etkileşimlerin toplamıdır.
Kutup ışıkları en iyi, manyetik Kuzey ve Güney kutuplarına yakın olan bölgelerde
havanın açık olduğu gecelerde görünür.
Aurora gün ışığından daha karanlık olduğundan
ve gündüz görünemeyeceğinden gece daha idealdir.
Gökyüzüne bakmayı ve Güneş döngülerini araştırmayı unutmayın
özellikle de Güneş lekeleri ve Güneş patlamaları
auroraları tahmin etmek için iyi birer rehber olacaktır.