Hãy tưởng tượng một ngày
tất cả đồng hồ và máy tính trên Trái Đất đều hỏng,
và tất cả lịch biến mất.
Làm thế nào để bạn theo dõi được thời gian đã trôi qua?
bạn có thể nhìn lên Mặt Trăng
Con người đã sử dụng Mặt Trăng để theo dõi
thời gian trong hàng ngàn năm.
Không phải ngẫu nhiên mà từ "moon" (Mặt Trăng)
liên quan đến từ "month"(tháng) trong tiếng Anh cổ
Mặt Trăng là vệ tinh tự nhiên duy nhất của Trái Đất.
Vệ tinh tự nhiên là một vật thể tự nhiên
quay quanh một hành tinh.
Một số hành tinh trong hệ mặt trời
chúng ta có hơn 50 vệ tinh hay những mặt trăng
nhưng Trái Đất chỉ có một
Mặt Trăng không tự phát ra ánh sáng riêng.
Ta nhìn Mặt Trăng từ Trái Đất
vì nó được chiếu sáng một phần bởi ánh sáng từ Mặt Trời
Thực tế, ánh trăng chỉ là ánh sáng Mặt trời
phản chiếu từ Mặt Trăng xuống Trái Đất
Mặt Trăng mất khoảng 27 ngày
để quay hết 1 vòng hoàn chỉnh Trái Đất
Và khi thực hiện điều đó, phần chiếu sáng ta thấy
bị thay đổi hình dạng nhìn từ Trái Đất.
Những hình dạng này được gọi là các pha của Mặt Trăng,
Vậy tại sao ta lại thấy các pha Mặt Trăng khác nhau?
27 ngày Mặt Trăng quay quanh Trái Đất một vòng cũng chính là
khoảng thời gian
Mặt Trăng tự quay trên trục của nó một vòng
nghĩa là cùng một mặt của Mặt trăng
luôn hướng về phía chúng ta.
Cùng lúc Mặt Trời luôn chiếu sáng một nửa
bề mặt hình cầu của Mặt Trăng
Tuy nhiên, phía của Mặt Trăng hướng về chúng ta
không phải lúc nào cũng là
phần Mặt Trời chiếu sáng.
Nó khiến Mặt trăng có hình dạng khác nhau
hoặc các mặt khác nhau trời,
tùy vào thời gian trong tháng
Hãy cùng xem kỹ hơn các pha của Mặt Trăng.
Đầu tiên, chúng ta có trăng non,
xảy ra khi Mặt Trăng ở gần Mặt Trời nhất
trên quỹ đạo của nó
Trong pha này phần sáng của Mặt Trăng
hoàn toàn quay lưng lại với Trái Đất.
vậy trông giống như Mặt Trăng đã biến mất
Trong một hoặc hai ngày chúng ta có thể nhìn thấy một mảnh
trăng nhỏ trên bầu trời.
Trong vài ngày tiếp theo,
trăng khuyết sẽ xuất hiện ngày càng lớn hơn.
Khi Mặt Trăng dường như to
hơn từ ngày này sang ngày khác, Mặt Trăng đang sáng dần
Ở pha trăng này
được gọi là trăng khuyết
Bạn có thể thấy đôi khi
ta nhìn thấy phần còn lại của Mặt Trăng trong tối
Do Trái Đất phản chiếu ánh sáng Mặt Trời lên Mặt Trăng,
Như Mặt Trăng phản ánh sáng xuống Trái Đất
Cuối cùng Mặt Trăng thay đổi hình dạng nhiều
đến mức không còn là hình lưỡi liềm
mà là một hình bán nguyệt trên bầu trời
Đây được gọi là bán nguyệt tuần đầu tiên
Có hai cách để lý giải
tại sao pha này được gọi là bán nguyệt
Dù trông như Mặt Trăng được chiếu sáng một nửa
nhưng Mặt Trăng là một hình cầu.
Vậy ta chỉ có thể nhìn thấy một nửa Mặt Trăng từ Trái Đất.
Trong thời gian này
Mặt Trăng tạo thành một góc vuông với Trái Đất và Mặt Trời
nghĩa là chúng ta thấy một phần được chiếu
sáng của một nửa Mặt Trăng luôn hướng về ta
một nửa của một nửa ta gọi là bán nguyệt
Ngoài ra bán nguyệt tuần đầu tiên
xảy ra khi Mặt Trăng đi được một phần tư
trên quỹ đạo mới của nó.
tiếp đó, ta có trăng khuyết đầu tháng
Từ "gibbous" xuất phát từ tiếng Latinh có nghĩa là "gù lưng".
Khi Mặt Trăng xa Mặt Trời nhất trên quỹ đạo của nó
mặt được chiếu sáng hoàn toàn hướng về Trái Đất
Giai đoạn này được gọi là trăng tròn
nhưng Mặt Trăng vẫn chưa hoàn thành.
Nó mới chỉ đi được một nửa chu kỳ.
tiếp ta có các pha giống nhau nhưng ngược chiều
Khi Mặt Trăng dường như ngày càng nhỏ hơn
đây là trăng khuyết cuối tháng
Trăng tròn dường như co lại
và ta vành trăng dần khuyết đi
đây là trăng bán nguyệt cuối tháng
nó xảy ra khi Mặt Trăng đi được ba phần
tư trên quỹ đạo của nó,
Mặt Trăng tạo một góc vuông khác
với Mặt Trời và Trái Đất.
Mặt trăng co nhiều hơn nữa,
và nó trở thành lưỡi liềm khuyết,
chu kỳ bắt đầu lại với một trăng non khác.
Mặc dù Mặt Trăng hoàn thành một quỹ đạo cứ sau 27 ngày,
các pha của Mặt Trăng thực sự lặp lại khoảng 29,5 ngày một lần.
Là do Trái Đất quay quanh Mặt Trời trong
khi Mặt Trăng hoàn thành quỹ đạo của nó
vậy Mặt Trăng phải di chuyển thêm một chút để đuổi kịp
Mặt Trăng không chỉ là thứ đẹp đẽ
để ngắm trên bầu trời,
hay chỉ là cách dễ dàng để theo dõi thời gian
Lực hấp dẫn của Mặt Trăng chi phối thủy triều
sự lên xuống của nước ở đại dương
hồ và sông.
Thủy triều cho phép các hệ sinh thái độc đáo tồn tại, như các vũng triều.
ta có thể sử dụng thủy triều để tạo ra điện
và các nhà máy điện thủy triều.
Mặt Trăng cũng giúp giữ cho trục Trái Đất ổn định.
Không có nó hành tinh của ta sẽ lắc lư dữ dội hơn
trên trục của nó trong thời gian dài
nó sẽ làm thay đổi thời tiết và mùa của chúng ta.
Vậy khi lịch của bạn
có khả năng bốc cháy vào ngày mai
bạn vẫn nên cảm ơn Mặt Trăng
vì đã là một ảnh hưởng ổn định và là
bạn đời của hành tinh chúng ta.