Tôi làm việc với một nhóm các nhà toán học, triết học, khoa học máy tính;
chúng tôi ngồi lại với nhau, nghĩ về tương lai của trí thông minh nhân tạo,
cùng vài điều khác nữa.
Vài người cho rằng những điều này chỉ có trong khoa học viễn tưởng,
không thực tế, điên khùng.
Nhưng tôi muốn nói rằng
Được rồi, hãy nhìn vào tình trạng con người hiện nay.
(Cười)
Đây là cách mọi thứ vẫn diễn ra
Nhưng nếu chúng ta nghĩ về nó,
chúng ta thực chất chỉ là những vị khách mới đặt chân đến hành tinh này
loài người.
Thử nghĩ xem, nếu Trái đất hình thành 1 năm trước
thì loài người mới xuất hiện được 10 phút.
Và kỷ nguyên công nghiệp bắt đầu 2 giây trước.
Một cách nhìn nhận khác về điều này là GDP của thế giới trong 10.000 năm qua,
Thực ra, tôi đã gặp khó khăn khi tìm cách mô tả nó cho bạn dưới dạng biểu đồ
Trông giống như thế này.
(Cười)
Với điều kiện bình thường, trông nó kỳ lạ thật.
Tôi chắc chắn rằng không ai muốn ngồi trên đó.
(Cười)
Hãy tự hỏi, điều gì là nguyên nhân của sự dị thường này?
Có người sẽ nói rằng đó là do công nghệ.
Đúng vậy, công nghệ được tích luỹ trong suốt lịch sử loài người,
và hiện tại, công nghệ đã phát triển với tốc độ cực nhanh.
đó là nguyên nhân gần nhất,
là lý do tại sao hiện nay chúng ta lại sản xuất hiệu quả như thế
Nhưng tôi muốn nhìn kỹ hơn vào quá khứ để tìm nguyên nhân sâu xa.
Hãy nhìn vào 2 "quý ông" rất rất khác biệt này
Đây là Kanzi,
chú tinh tinh hiểu được 200 thẻ từ vựng, quả là một thành tích đáng kinh ngạc.
Và Ed Witten, người phát động cách mạng siêu dây lần 2.
Nếu kiểm tra kỹ càng, đây là điều chúng ta tìm thấy;
Cơ bản là như nhau.
Của người thì lớn hơn một chút.
Có thể cũng có vài thủ thuật, trong cách nó được tạo ra.
Những khác biệt vô hình này có thể không quá phức tạp, tuy nhiên,
bởi vì chúng ta mới qua 250.000 thế hệ
kể từ vị tổ tiên chung cuối cùng
Chúng ta biết rằng những cơ chế phức tạp đều mất 1 thời gian dài để tiến hóa
Vì vây, nhiều thay đổi tương đối nhỏ
tạo ra sự khác biệt giữa Kanzi và Witten,
giữa những nhánh cây dễ gãy và tên lửa đạn đạo xuyên lục địa
Vì thế, điều này sau đó trở nên khá rõ ràng rằng những điều chúng ta từng đạt được
và tất cả những gì ta quan tâm
phụ thuộc chủ yếu vào vài thay đổi tương đối nhỏ làm nên trí óc con người
Và tất nhiên, kết quả tất yếu là bất kỳ những thay đổi xa hơn
mà có thể thay đổi đáng kể nền tảng suy nghĩ
có thể mang tới những kết quả tiềm năng rất lớn
Vài đồng nghiệp của tôi nghĩ rằng chúng ta đang tiếp cận
rất gần với điều có thể tạo ra thay đổi sâu sắc trong nền tảng ấy
Và đó là siêu trí tuệ nhân tạo
Trí thông minh nhân tạo từng được dùng để đưa những chỉ thị vào máy tính (hộp)
Bạn sẽ có những nhà lập trình
có thể cần cù tạo ra những vật dụng có hiểu biết
Ta xây dựng những hệ thống chuyên gia này
và chúng khá là hữu dụng cho vài mục đích;
chúng cũng rất dễ vỡ, bạn không thể cạo gỉ cho chúng
Về cơ bản, đầu vào thế nào thì đầu ra như thế
Nhưng kể từ đó,
một sự thay đổi mô hình đã diễn ra , trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.
Giờ đây, hoạt động này chỉ xoay quanh việc học của máy tính
Vì vậy thay vì tạo ra những tính năng và mô tả có hiểu biết một cách thủ công,
chúng ta tạo ra các thuật toán có thể học hỏi, thường là từ các dữ liệu tri giác thô
Cơ bản là những gì mà trẻ sơ sinh thực hiện.
Kết quả, ta tạo ra trí thông minh nhân tạo không bị bó buộc trong 1 phạm vi --
hệ thống đó cũng có thể học cách dịch bất kỳ cặp ngôn ngữ nào,
có thể học cách chơi bất kỳ trò chơi máy tính nào trên bảng điều khiển Atari
Giờ đây, tất nhiên,
trí thông minh nhân tạo vẫn chưa gần với khả năng học tập và lên kế hoạch
mạnh mẽ và đa lĩnh vực mà con người có
Vỏ não vẫn có vài mẹo toán học
mà chúng ta vẫn chưa biết làm sao để tạo ra bằng máy móc
Vì thế, câu hỏi đặt ra là
chúng ta còn bao lâu nữa thì mới có thể bắt kịp những mẹo này?
Vài năm trước,
chúng tôi đã có 1cuộc khảo sát vài chuyên gia thế giới về AI
để xem họ nghĩ gì, và 1 trong những điều chúng tôi hỏi là
"Bạn nghĩ xem, vào năm nào thì sẽ có khả năng 50%
chúng ta đạt được trí thông minh nhân tạo ở cấp độ con người?"
Cấp độ con người mà chúng tôi nói đến ở đây là khả năng thực hiện
gần như mọi việc, ít nhất là như 1 người lớn,
tức là, cấp độ con người thực thụ, chứ không chỉ giới hạn trong vài lĩnh vực.
Và câu trả lời trung bình là năm 2040 hoặc 2050
tùy thuộc chính xác vào nhóm chuyên gia mà chúng tôi hỏi.
Việc đó có thể xảy ra, sớm hơn, hoặc muộn hơn rất nhiều,
sự thật là, chẳng ai chắc chắn cả.
Điều mà chúng tôi biết chắc là giới hạn cao nhất cho việc xử lý thông tin
trong 1 nền tảng máy móc nằm rất xa ngoài những giới hạn trong mô sinh học.
Điều này liên quan tới vật lý.
Một nơ-ron sinh học dẫn truyền, chẳng hạn, ở 200 Hz, 200 lần/ giây
Nhưng thậm chí 1 bóng bán dẫn ngày nay vận hành với đơn vị Gigahertz
Nơ-ron truyền chậm rãi trong sợi trục thần kinh, với vận tốc cao nhất là 100 m/s
Nhưng trong máy tính, các tín hiệu có thể đi với vận tốc ánh sáng
Cũng có giới hạn về kích cỡ,
não người thì phải vừa hộp sọ,
nhưng máy tính thì có thể to cỡ nhà kho hoặc hơn
Vì thế, tiềm năng của siêu trí tuệ nằm im lìm trong vật chất,
giống như quyền năng của nguyên tử nằm im lìm xuyên suốt lịch sử loài người,
kiên nhẫn đợi chờ cho tới tận năm 1945.
Ở thế kỷ này,
các nhà khoa học có thể học cách thức tỉnh năng lực của trí tuệ nhân tạo.
Và tôi nghĩ từ đó chúng ta có thể thấy một cuộc bùng nổ trí tuệ.
Giờ đây, hầu hết mọi người, khi nghĩ về trí khôn và sự ngu ngốc,
Với tôi, điều đó giống như thế này.
Ở một đầu là làng người ngốc,
và xa tít phía đối diện, ở đầu bên kia
chúng ta có Ed Witten, Albert Einstein, hay bất kỳ guru ưa thích nào của bạn.
Nhưng tôi nghĩ rằng từ quan điểm của trí thông minh nhân tạo,
viễn cảnh thực sự thực ra trông lại giống như thế này:
AI bắt đầu tại đây, từ chỗ không có gì,
và rồi, sau rất, rất nhiều năm nỗ lực vất vả,
có thể chúng ta rồi sẽ đến với điểm mà trí tuệ nhân tạo ở mức độ loài chuột,
một thứ có thể vượt qua những môi trường hỗn loạn
giống như một chú chuột vậy.
Và rồi, sau rất rất rất nhiều năm lao động vất vả, đầu tư rất nhiều tiền của,
có thể cuối cùng chúng ta sẽ có được AI ở mức độ tinh tinh.
Và rồi, lại sau nhiều năm nữa với rất nhiều, rất nhiều nỗ lực,
chúng ta sẽ tạo ra được trí tuệ nhân tạo như của kẻ ngốc.
Và một vài tháng sau đó, chúng ta sẽ vượt qua Ed Witten.
Con tàu này không dừng lại tại trạm Con người.
Thay vào đó, từ đây nó vẫn tiến về phía trước.
Điều này có ẩn ý sâu sắc,
đặc biệt là khi nhắc tới những câu hỏi về quyền lực.
Ví dụ, loài tinh tinh rất khỏe --
về cân nặng, 1 chú tinh tinh khỏe gấp đôi 1 người cân đối.
Thế nhưng, số phận của Kanzi và những người bạn của nó phụ thuộc nhiều
vào điều loài người chúng ta làm hơn là điều mà tinh tinh làm.
Một khi đã có siêu trí tuệ,
số phận loài người có thể phụ thuộc vào điều mà siêu trí tuệ sẽ làm.
Hãy nghĩ về điều đó:
Trí thông minh nhân tạo là phát kiến cuối cùng mà con người cần tạo ra.
Khi đó, máy móc sẽ sáng tạo giỏi hơn chúng ta,
và chúng làm điều đó ở thang thời gian số.
Điều này về cơ bản là một lăng kính về tương lai.
Nghĩ về tất cả những công nghệ điên rồ mà bạn có thể tưởng tượng ra
có thể con người sẽ phát triển trong toàn bộ thời gian:
làm chậm lão hóa, sinh sống trên vũ trụ,
những nanobot tự sao chép hay upload trí óc chúng ta vào máy tính,
tất cả những điều có trong tiểu thuyết viễn tưởng
tuy nhiên lại không nhất quán với các luật vật lý.
Tất cả những siêu máy tính này có thể phát triển, có lẽ là khá nhanh chóng.
Giờ, 1 siêu trí tuệ với độ trưởng thành công nghệ như thế
có thể cực kỳ mạnh mẽ,
và ít nhất ở vài trường hợp, nó có thể đạt được điều nó muốn.
Chúng ta rồi sẽ có 1 tương lai có thể được định hình theo ưu tiên của A.I này.
Giờ, câu hỏi hay đặt ra ở đây là, những ưu tiên đó là gì?
Ở đây, mọi thứ trở nên rắc rối hơn.
Để tìm hiểu điều này,
trước hết, chúng ta phải tránh việc nhân cách hóa.
Điều đó thật nực cười bởi vì mọi bài viết trên mặt báo
về tương lai của trí thông minh nhân tạo đều đưa ra tình huống thế này:
Vì thế, tôi nghĩ điều chúng ta cần làm là tiếp nhận vấn đề 1 cách trừu tượng hơn,
không rõ ràng và hoành tráng như những cảnh tượng trên Hollywood.
Chúng ta cần nghĩ về trí thông minh như 1 quá trình tối ưu hóa,
một quá trình giúp định hướng tương lai vào 1 bộ những cấu hình nhất định.
Siêu trí tuệ là quá trình tối ưu hóa thực sự mạnh mẽ.
Nó có tài đặc biệt trong việc dùng những phương tiện sẵn có để đạt được trạng thái
mà ở đó mục tiêu của nó được thực hiện.
Có nghĩa là, không cần thiết phải có sự liên hệ giữa
trở nên cực kỳ thông minh
và có 1 mục tiêu mà con người có thể thấy là đáng giá hoặc ý nghĩa.
Giả sử, chúng ta cho trí tuệ nhân tạo mục tiêu là làm cho con người cười.
Khi AI còn yếu, nó sẽ thực hiện các hành động có ích, hài hước
khiến chủ nhân của nó mỉm cười.
Khi AI trở thành siêu trí tuệ,
nó nhận ra rằng có cách hiệu quả hơn nữa để đạt được mục tiêu này:
thống trị thế giới
và cắm điện cực vào các cơ mặt của con người
để tạo ra những nụ cười rạng rỡ, bất biến.
Một ví dụ khác,
giả sử chúng ta cho AI mục đích giải quyết 1 vấn đề toán học khó khăn.
Khi AI trở thành siêu trí tuệ,
nó nhận ra rằng cách hiệu quả nhất để giải quyết vấn đề này
là biến đổi hành tinh này thành 1 máy tính khổng lồ
để gia tăng khả năng suy nghĩ của nó.
Và để ý rằng điều này cho AI 1 lý do thuộc về phương tiện
để làm những việc mà chúng ta có thể không đồng ý.
Trường hợp này, con người là mối đe dọa,
chúng ta có thể ngăn vấn đề toán học đó được giải quyết.
Tất nhiên, mọi việc có thể cũng không lầm lạc theo đúng những hướng này;
chúng là những ví dụ hư cấu.
Nhưng đại ý ở đây thì quan trọng:
nếu bạn tạo ra một quá trình tối ưu hóa thực sự quyền lực
để cực đại hóa cho mục tiêu x,
bạn nên chắc chắn rằng định nghĩa của bạn về x
kết hợp chặt chẽ với mọi điều bạn quan tâm tới.
Đây cũng là bài học rút ra từ thần thoại sau đây.
Vua Midas ước rằng mọi thứ ông chạm vào đều biến thành vàng.
Ông chạm vào con gái mình, cô biến thành vàng.
Ông chạm vào đồ ăn của mình, chúng biến thành vàng.
Điều này có thể trở nên đặc biệt liên quan,
không chỉ là 1 ẩn dụ cho lòng tham,
mà còn minh họa cho điều sẽ xảy ra
nếu bạn tạo ra 1 quá trình tối ưu hóa mạnh mẽ
và đưa cho nó những mục tiêu sai nhận thức hoặc không được định rõ.
Giờ bạn có thể nói, nếu 1 máy tính bắt đầu cắm điện cực vào mặt con người,
chúng ta đơn giản là tắt chúng đi.
A, điều này không dễ dàng đến thế nếu chúng ta trở nên phụ thuộc vào máy móc-
cũng giống như, làm thế nào để tắt nguồn Internet?
B, tại sao tinh tinh không tắt công tắc chuyển sang loài người,
hay là người Neanderthals?
Ắt hẳn phải có lý do nào đó.
Chúng ta có nút tắt, ví dụ, ở ngay đây.
(Ho)
Bởi lẽ chúng ta là một đối thủ thông minh;
chúng ta có thể đoán trước các nguy cơ và lên kế hoạch.
Nhưng 1siêu máy tính cũng có thể làm điều tương tự,
và nó có thể làm việc đó giỏi hơn chúng ta rất nhiều.
Vấn đề là, ở đây chúng ta không nên tự tin rằng mình đã kiểm soát được nó.
Và chúng ta có thể cố gắng để công việc của mình dễ dàng hơn bằng cách
ví dụ, đặt AI vào 1 chiếc hộp,
giống như 1 môi trường phần mềm an toàn,
1 kích thích thực tế ảo mà từ đó nó không thể trốn thoát.
Nhưng liệu chúng ta tự tin được bao nhiêu rằng AI không thể tìm ra lỗi kỹ thuật.
Cần nhớ rằng, các hacker là con người luôn luôn tìm ra lỗi,
Tôi cho là vậy, dù có thể không được tự tin lắm.
Vì vậy, chúng ta ngắt cáp cục bộ để tạo ra 1 lỗ hổng không khí,
nhưng 1 lần nữa, giống như những hacker
thường xuyên vi phạm những lỗ hổng không khí sử dụng mánh khóe xã hội.
Bây giờ, như tôi nói,
Tôi chắc chắn đâu đó ngoài kia có vài nhân viên
được bảo là phải giao nộp chi tiết tài khoản của mình
bởi 1 người tự nhận là ở ban công nghệ thông tin.
Những tình huống sáng tạo hơn cũng có thể xảy ra,
chẳng hạn, nếu bạn là AI,
bạn có thể tưởng tượng điện cực xoáy trôn ốc xung quanh mạch nội bộ
để tạo ra sóng radio mà bạn có thể dùng để giao tiếp.
Hoặc, bạn có thể giả vờ gặp sự cố,
và rồi khi lập trình viên mở bạn ra để xem bạn bị làm sao,
họ nhìn vào mã nguồn, và Bam!
quá trình thao túng sẽ diễn ra.
Hoặc nó có thể cung cấp bản thiết kế tới 1 công nghệ thực sự tiện lợi,
và khi bạn sử dụng nó,
xảy ra vài phản ứng phụ bí mật mà AI đã tính toán từ trước.
Tức là, chúng ta không nên tự tin vào khẳ năng của mình
để nhốt vị thần gian lận trong chai mãi mãi.
Chẳng sớm thì muốn, nó cũng thoát ra.
Tôi tin rằng câu trả lời ở đây là tìm ra
cách thức tạo 1 AI siêu trí tuệ mà ngay cả khi nó trốn thoát,
nó vẫn an toàn bởi vì về cơ bản nó vẫn thuộc phe ta
bởi vì hai bên cùng sẻ những giá trị chung.
Tôi thấy không còn cách nào khác cho vấn đề khó khăn này.
Thật ra tôi khá lạc quan rằng vấn đề này có thể được giải quyết.
Chúng ta sẽ không phải viết ra 1 danh sách dài tất cả những gì ta quan tâm,
hay tệ hơn, nói ra bằng ngôn ngữ máy tính nào đó
như C++ hoặc Python,
thế thì còn hơn cả vô vọng.
Thay vào đó, chúng ta có thể tạo ra 1 AI sử dụng trí thông minh của mình
để học hỏi những gì ta coi trọng,
và hệ thống thúc đẩy của nó được xây dựng tức là động lực của nó là
theo đuổi các giá trị của ta hay làm các điều mà nó dự đoán ta sẽ chấp thuận.
Từ đó chúng ta có thể tận dụng trí thông minh của nó nhiều nhất có thể
để giải quyết vấn đề tải giá trị.
Điều này có thể xảy ra,
và kết quả có thể sẽ rất tốt cho loài người.
Nhưng điều đó không tự động xảy ra.
Các điều kiện ban đầu cho bùng nổ trí tuệ
có thể cần được thiết lập đúng cách
nếu chúng ta muốn có 1 cuộc bùng nổ được kiểm soát.
Các giá trị mà AI cần hòa hợp với chúng ta,
không chỉ trong bối cảnh quen thuộc,
nơi ta có thể dễ dàng kiểm tra AI cư xử ra sao,
mà còn trong tất cả những hoàn cảnh mới lạ mà AI có thể gặp phải
trong tương lai bất định.
Và cũng có vài vấn đề đặc biệt cần được giải quyết, sắp xếp:
chi tiết cụ thể về lý thuyết ra quyết định
làm sao để giải quyết bất định hợp lý, vân vân.
Vì thế, những vấn đề kỹ thuật cần giải quyết để mọi thứ diễn ra suôn sẻ
trông có vẻ khó khăn --
tuy không khó khăn bằng việc tạo ra 1 AI siêu trí tuệ,
nhưng cũng tương đối khó khăn.
Đây là nỗi lo:
Tạo ra một AI siêu trí tuệ là 1 thử thách thực sự khó khăn.
Tạo ra 1 AI siêu trí tuệ an toàn
còn liên quan tới vài thử thách nữa.
Nguy cơ có người tìm ra cách vượt qua thử thách đầu tiên
mà không giải quyết một thử thách khác
để đảm bảo an toàn tuyệt đối.
Vì vậy tôi nghĩ chúng ta nên tìm ra giải pháp
cho vấn đề kiểm soát trước đã,
để khi cần thiết ta đã có sẵn giải pháp rồi.
Có thể là chúng ta không thể giải quyết trước toàn bộ vấn đề kiểm soát
bởi vì có lẽ vài yếu tố chỉ có thể được đặt vào
khi bạn biết chi tiết của cấu trúc trong đó nó được thực hiện.
Nhưng chúng ta giải quyết vấn đề kiểm soát càng sớm bao nhiêu,
thì khả năng quá trình chuyển đổi tới kỷ nguyên của trí tuệ nhân tạo
diễn ra càng tốt bấy nhiêu.
Vói tôi, điều này giống như 1 điều rất đáng làm
và tôi có thể tưởng tượng rằng nếu mọi thứ diễn ra ổn thỏa,
rằng con người 1000 năm nữa sẽ nhìn lại thế kỷ này
và rất có thể họ sẽ nói rằng điều quan trọng duy nhất chúng ta làm
là thực hiện đúng điều này.
Cám ơn.
(Vỗ tay)