เดาได้ไหมเอ่ยว่านี่อะไร
นั่นมันถุงเท้ายับ ๆ กล้วยสุกจนงอม หรือหลอดยาสีฟันขึ้นรา
อันที่จริงมันคือแตงกวาทะเลธรรมดา ๆ แม้รูปลักษณ์ของมันอาจดูแปลก
งานประจำของมันนั้น ปูทางไปสู่ความเจริญของระบบนิเวศ
แตกกวาทะเลเป็นสมาชิกในไฟลัม อีไคโนเดอร์มาตา
เช่นเดียวกันกับเม่นทะเล ดาวทะเล และสัตว์ทะเลไม่มีกระดูกสันหลัง
ที่มีสมมาตรแบบรัศมี และมีหนามบนผิว
แตงกวาทะเลมีหนวดแบบขนอ่อน ปกคลุมรอบปาก
บ้างก็โป่งออกคล้ายลูกโป่ง
และบ้างก็เหมือนกับ ตัวประหลาดไก่ไม่มีหัว
ซึ่งเป็นชื่อของสิ่งมีชีวิตหายากชนิดนี้
โดยทั่วไปพวกมันถูกจัดจำแนก ตามรูปลักษณ์ที่ยาวเป็นทรงกระบอก
แตงกวาทะเลไม่มีสมอง มีลำตัวนุ่ม ๆ ภายในมีทางเดินอาหาร
มีปากและก้นอยู่คนละทาง
มีเท้าแบบท่อดูด ยาวไปตามลำตัวของพวกมัน
ซึ่งทำให้พวกมันเดินไปบนพื้นทะเลได้
เท้าแบบท่อดูดพิเศษนี้เอง ยังถูกใช้ในการจับอาหารและหายใจได้อีกด้วย
แต่อย่างไรก็ดี แตงกวาทะเลส่วนมาก หายใจทางก้นของมัน
กล้ามเนื้อที่ยืดหดตัวอย่างเป็นจังหวะ
ดึงเอาและผลักน้ำเข้าออก ผ่านอวัยวะภายในโครงสร้างคล้ายปอด
ที่เรียกว่า ท่อแขนงการหายใจ ที่ใช้ดึงก๊าซออกซิเจนจากน้ำทะเล
ปูและเพิร์ลฟิชบางสายพันธุ์
ใช้ประโยชน์จากการกระทำที่เป็นจังหวะนี้
และเมื่อทวารของแตงกวาทะเลขยายออก พวกมันผุดเข้าไปขออาศัยอยู่ในนั้น
ก้นของแตงกวาทะเล สามารถเป็นบ้านให้กับเพิร์ลฟิชได้ถึงสิบห้าตัว
อย่างไรก็ดี ไม่ใช่ว่าแตงกวาทะเลทุกตัว
จะทนได้กับพฤติกรรมรุกรานเช่นนี้
บางสายพันธุ์มีฟ้นห้าซี่รอบ ๆ ก้นของมัน
เป็นไปได้ว่าพวกมันน่าจะมีวิวัฒนาการ
มาเพื่อป้องกันแขกที่ไม่ได้รับเชิญ
ถึงแม้ว่าสายพันธุ์จะไม่มีฟันที่ก้น
แตงกวาทะเลก็มีอุปกรณ์ ที่จะใช้ป้องกันตัวเอง
พวกมันเลี่ยงภัยคุกคาม และตอบโต้กลับ
ด้วยการใช้เนื้อเยื่อยืดหยุ่นที่เปลี่ยนรูปได้ หรือ MCT
เนื้อเยื่อคล้ายเจลนี้ประกอบด้ว มัดคอลลาเจน ที่เรียกว่า ไฟบริล
โปรตีนต่าง ๆ สามารถมีปฎิสัมพันธ์กับไฟบริล เพื่อที่จะเคลื่อนไปด้วยกัน
ทำให้เนื้อเยื่อแข็งขึ้น หรือแยกออกจากการ ซึ่งทำให้เนื้อเยื่อนุ่มขึ้น
เนื้อเยื่อที่มีลักษณะเปลี่ยนแปลงได้นี้ มีประโยชน์หลายอย่าง
มันช่วยให้การเคลื่อนที่มีประสิทธิภาพ
ทำให้แตงกวาทะเล เข้าไปในพื้นที่เล็ก ๆ ได้
และทำให้พวกมันสืบพันธุ์ แบบไม่อาศัยเพศ โดยการแยกออกจากกันได้
แต่ประโยชน์สุดปังของ MCT ก็คือการใช้มันเมื่อมีผู้ล่าเข้ามาจู่โจม
โดยการคลายเนื้อเยื่อภายใน ที่ถูกยึดเหนี่ยวเอาไว้
จากนั้นก็ทำให้มันนุ่มขึ้น และหดตัวกล้ามเนื้ออย่างรวดเร็ว
บางสายพันธุ์สามารถยิงอวัยวะภายใน ออกไปได้ไกลทีเดียว
จากทางก้นของมัน
พฤติกรรมนี้เรียกว่า "การควักอวัยวะ"
และมันก็เป็นกลไกป้องกันตัว ที่ได้ผลอย่างน่าอัศจรรย์
นอกจากจะทำให้ผู้ล่าสะดุ้ง และไขว้เขวแล้ว
เครื่องในของแตงกวาทะเลบางชนิด ยังเหนียวและมีพิษอีกด้วย
การควักอวัยวะ อาจฟังดูเป็นวิธีการสุดโต่ง
แต่แตงกวาทะเลสามารถที่จะสร้างอวัยวะ ที่พวกมันสูญเสียไปขึ้นมาใหม่ได้
ภายในเวลาไม่กี่สัปดาห์
มีเพียงบางสายพันธ์ุที่มีวิวัฒนาการ จนสามารถว่ายน้ำ
และเคลื่อนที่เพื่อหาอาหารได้
แตงกวาทะเลส่วนใหญ่ ใช้เวลาของมันไปกับการเล็มพื้นทะเล
แตงกวาทะเลถูกพบได้ทุกหนทุกแห่ง ตั้งแต่ชายฝั่งตื่น ๆ
ไปจนถึงก้นสมุทรสุดหยั่ง ที่ลึกกว่า 6,000 เมตรใต้ระดับน้ำทะเล
พวกมันถือเป็นสิ่งมีชีวิต ส่วนใหญ่ของชีวมวลบนพื้นทะเล
ซึ่งอาจสูงถึง 95% ในบางบริเวณ
ในขณะที่สิ่งมีชีวิตทรงไส้กรอกแสนฉงนนี้ เคลื่อนไป มันดูดทรายขึ้นมา
ย่อยสารอินทรีย์ในนั้น และแยกสารที่เป็นผลพลอยได้ออกมา
ด้วยกระบวนการนี้ แตงกวาทะเล ทำความสะอาดและเติมออกซิเจนให้กับพื้นทะเล
โดยการสลายเศษซาก และหมุนเวียนสารอาหาร
ทำให้เกิดสภาวะที่เหมาะสมต่อการเจริญเติบโต ของหญ้าทะเลและสัตว์จำพวกกุ้งปู
ของเสียจากแตงกวาทะเลยังช่วย ในการสร้างโครงร่างของปะการัง
และอาจมีบทบาทสำคัญ ในการสะเทินกรดในทะเล
ในฐานะเครื่องดูดฝุ่นของทะเล พวกมันทำงานได้ดีมาก
พื้นทรายของทะเลประมาณครึ่งหนึ่ง
น่าจะเคยผ่านทางเดินอาหาร ของแตงกวาทะเล
คราวหน้า หากคุณมีโอกาสได้สัมผัสทราย ระหว่างนิ้วเท้า ด้วยอารมณ์ปิติ
ขอให้คุณคนึงด้วยว่า
เม็ดทรายทุกเม็ดนั้น ณ เวลาใดเวลาหนึ่ง
น่าจะเคยถูกบีบผ่านแตงดองน้อย ๆ ที่หายใจผ่านก้นของมัน