پشهای بر روی دست شما مینشیند،
مواد شیمیایی خود را به پوست شما تزریق کرده و شروع به تغذیه میکند.
اگر به خاطر آن قلمبه قرمزی نبود که ظاهر می شود،
حتی نمیفهمیدید پشهای آنجا بوده است.
مایه آزاراست اما همین برآمدگی سیگنال مهمی است
که شما توسطِ سیستم ایمنیتان محافظت میشوید،
حفاظت عمده بدنتان در برابر انواع عفونت، مریضی و بیماریها.
این سیستم، شبکه گستردهای از سلولها، بافتها و اندامهایی است
که دفاع از بدنتان را در برابر هرگونه تهدید به سلامتیتان را هماهنگ و تامین میکند.
بدون آن، شما در معرض میلیاردها باکتری، ویروسها و سموم قرارخواهید گرفت
طوری که چیزی به کوچکی برشِ یک تکه کاغذ و یا سرماخوردگی فصلی را میتواند مهلک کند.
سیستم ایمنی مبتنی بر میلیونها سلول از گلبولهای سفید است،
که به لکوسیتها هم معروفند.
که از مغز استخوان ما سرچشمه میگیرند.
این سلولها به جریان خون و سیستم لنفاوی مهاجرت میکنند،
شبکهای از عروق که به پاکسازی سموم و مواد زائد کمک میکنند.
بدن ما سرشار از لکوسیتهاست:
بین ۴،۰۰۰ تا ۱۱،۰۰۰ لکوسیت در هر میکرولیتر خون وجود دارد.
وقتی آنها به اطراف حرکت میکنند، لکوسیتها مثل پرسنل امنیتی کار میکنند،
پیوسته خون، بافتها و ارگانها را برای علائم مشکوک بررسی میکنند.
این سیستم اساسا به نشانههایی که آنتیژن نامیده میشود متکی است.
این اثرات مولکولی بر رویِ سطح پاتوژن ها و دیگر مواد خارجی،
حضور مهاجمان را آشکار میکند.
به محض اینکه لکوسیتها آنها را تشخیص دادند
تنها چند دقیقه طول میکشد تا سیستم دفاعی بدن خودبهخود واکنش دهد.
تهدیدها در بدن ما بسیار متغیر هستند،
بنابراین پاسخ ایمنی باید به همان اندازه سازگار باشد.
این به معنای اتکا به انواع مختلف لکوسیتها
برای مقابله با تهدیدها به روشهای گوناگون است.
علیرغم این تنوع، ما لکوسیتها را در دو گروه اصلی سلولی دستهبندی میکنیم،
که حملهای دو جانبه را هماهنگ میکند.
نخست فاگوسیتها واکنش ایمنی را
با ارسال سلولهای ماکروفاژ به خون آغاز میکنند.
همانطور که اینها گردش می کنند، آنها هرنوع سلولهای خارجی که با آن مواجه میشوند را
فقط با مصرف و خوردن آنها از بین میبرند.
این کار به فاگوسیتها اجازه میدهد تا
آنتیژن را روی مهاجمان، با مصرف
و منتقل کردن به دومین گروهِ بزرگ سلولی
که بر دفاع متمرکز است،
لنفوسیتها، شناسایی کنند.
گروهی ازسلولهای لنفوسیت به نام سلولهای T به جستجوی سلولهای آلوده رفته
و به سرعت آنها را میکشند.
در همین حال، سلولهای B و سلولهایِ کمککننده T
از اطلاعات جمعآوریشده از آنتیژن منحصر به فردی
برای تولید پروتئینهای خاصی به نام آنتیبادی استفاده میکنند.
این اساس کار است:
هر آنتیژن یک آنتیبادی کاملا منحصر به فرد دارد که میتواند
مانند قفل و کلید به آن متصل شود،
و سلولهای مهاجم را از بین ببرد.
سلولهای B مواد میلیونها از این موادند،
که بعد توی بدن میگردند ومتناوبا به مهاجمان حمله میکنند
تا هنگامی که شدیدترین تهدیدها خنثی شود.
در حالی که اینها اتفاق میافتد، علائم آشنای دیگری
مثل دمای بالا و تورم،
در واقع فرآیندهایی هستند که برای کمک به واکنش سیستم ایمنی طراحی شدهاند.
بدن گرمتر باعث میشود که باکتریها و ویروسها تکثیر و پخش شوند
چرا که آنها حساس به دما هستند.
و وقتی سلولهای بدن آسیبدیدهاند،
مواد شیمیایی آزاد میکنند که نشت سیال را به بافتهای اطراف منتقل کرده و
باعث تورم میشوند.
همچنین این امر فاگوسیتها را جذب میکند
که مهاجمان و سلولهایِ آسیبدیده را مصرف میکنند.
معمولا، واکنش ایمنی در عرض چند روز یک تهدید را ریشهکن میکند.
این همیشه از مریض شدن شما جلوگیری نمیکند، اما این هدف آن نیست.
وظیفه واقعی آن متوقفکردن تهدید
از افزایش سطح خطرناک در داخل بدن شما است.
و از طریق نظارت مداوم در طول زمان،
سیستم ایمنی مزایای دیگری را فراهم میکند:
این کار به ما کمک میکند که ایمنی بلند مدت داشته باشیم.
هنگامی که سلولهای B وT آنتیژن را شناسایی میکنند،
آنها میتوانند از این اطلاعات برایِ شناسایی مهاجمان در آینده استفاده کنند.
بنابراین وقتی تهدیدی بازبینی شد، سلولها میتوانند به سرعت آنتیبادی مناسب را
برای مقابله با آن پیش از تاثیرش بر سلول دیگری استفاده کنند.
این روشی است که میتوان ایمنی را در برابر بیماریهای خاصی مثل آبله مرغان گسترش داد.
البته همیشه خوب جواب نمیدهد.
برخی افراد مبتلا به بیماریهای خود ایمنی هستند،
که سیستم ایمنی را به حمله
به سلولهای سالم بدن خود وادار میکنند.
هیچکس دقیقا نمیداند چه چیزی موجب آنها میشود،
اما این اختلالات، سیستم ایمنی را با درجات مختلفی مختل میکنند،
و زمینه مشکلاتی مانند ورم مفاصل،
دیابت نوع ۱،
تصلب بافت چندگانه (MS) میباشد.
با این حال برای بسیاری از افراد،
یک سیستم ایمنی سالم به طور موفقیتآمیز ۳۰۰ سرماخوردگی
و عفونتهای بیشمار بالقوه دیگر را طیِ طول عمر با موفقیت طی خواهد کرد.
بدون سیستم ایمنی، این تهدیدات به چیزی بسیار خطرناکتر تبدیل خواهند شد.
بنابراین اگر دفعه بعد که سرماخوردید یا پشه نیشتان زد،
به سیستم ایمنی فکر کنید.
ما زندگیمان را به آن مدیونیم.