1968 yılı Noel arifesi.
Apollo 8 uzay aracı Ay etrafındaki
ilk üç turunu başarı ile tamamladı.
Üç gün önce Cape Canaveral'dan kalkarak,
insanoğlu ilk defa
alçak yörünge ötesine seyahat edecekti.
Aracın dördüncü geçişinde
Dünya yavaşça görüntüye giriyor
ve kendisini Ay'ın ufkunda meydana çıkarıyordu.
Astronot Bill Anders telaşla mürettebatına kameranın nerede olduğunu sorar,
Hasselblad'ı kapar, cama doğru tutar,
deklanşöre basar
ve tüm zamanların en önemli fotoğraflarından birini çeker:
"Earthrise."
Birkaç gün sonra eve sağ salim dönen ekibe
görev hakkında sorular soruldu.
Anders'ın meşhur cevabı şöyleydi:
"Ay'a gittik,
ama aslında Dünya'yı keşfettik."
O ve arkadaşları bu muhteşem anda
ne hissetti?
Geçen yıl yayınlanan bir çalışmada,
Pensilvanya Üniversitesi'nden bir araştırma ekibi
Dünya'yı uzaydan izleme fırsatı bulan
yüzlerce astronotun beyanını inceledi.
Analizleri üç ortak duyguyu açığa çıkardı:
ilki, Dünya'nın güzelliğini daha çok takdir etme;
ikincisi, diğer tüm canlılara bağlılık hissinde artış;
ve üçüncüsü, beklenmedik kuvvetli bir duygu yoğunluğu.
Araştırmacılar çok uzak bir mesafeden Dünya'yı görmenin,
ne gördüklerini anlamaları için yeni bir bilişsel bir çerçeve geliştirmesine
neden olduğuna inanıyorlar.
Astronotların bu yeni manzara,
bu yeni bakış açısı,
bu yeni görsel hakikat ile
tamamen değiştiklerine inanıyorlar.
Bu his ekseriya "sorgulama etkisi" olarak anılır.
Dünya dışına sadece 558 kişi gidebildi.
558 kişi, sonsuz bir karanlık denizinde
süzülen gezegenimize
huşu ve hayretle bakma
şansına sahip oldu.
Peki ya bu sayı daha büyük olsaydı?
Üç yıl önce, kendi görevime koyuldum:
Bakalım New York şehrindeki küçük dairemde sadece küçük bir bilgisayarı kullanarak
çok daha fazla kişiye
bu ezici küçüklük ve güzellik duygusunu
yaşatabilecek miyim?
"Daily Overview" açtığımda 2013 yılıydı.
Her gün, uydu görüntülerini kullanarak
gezegenimizin tepeden geniş bir görüntüsünü oluşturdum.
Şu ana kadar binden fazla görüntü oluşturuldu
ve 600 binden fazla insan
bu günlük perspektif dozu için katılım gösterdi.
Bu görüntüleri uydu şirketi Digital Globe'un
muazzam arşivindeki fotoğrafları düzenleyerek oluşturdum.
Onlar beşli bir takım uyduyu işletiyorlar,
her biri kabaca bir ambulans büyüklüğünde
ve yörüngelerinde 28.000 km/h hızla giderken
sürekli Dünya'nın resmini çekiyorlar.
Şimdi, bu ne demek?
Bu uydulardan her biri 16 metre odak uzaklığı olan
birer kamera ile donatılmış,
yani bu kabaca 55 milimetre lensi olan
bir DSLR makineden 290 kat daha büyük.
Yani, eğer uydularından birini
Oxford'taki bu tiyatronun çatısına koyabilseydik,
Amsterdam'daki bir stadyumun sahasındaki
futbol topunun fotoğrafını net bir şekilde çekebilirdik.
Bu 450 kilometre uzaklık demek.
Bu muhteşem bir teknoloji.
Ve bu projenin başında
insanların gezegende etki ettikleri yerlere odaklanmak için
bu muhteşem teknolojiyi
kullanmaya karar verdim.
Bir tür olarak, kaynak için yeryüzünü kazıyoruz,
enerji üretiyoruz,
hayvanları yetiştiriyoruz ve gıda için ekip biçiyoruz,
şehirler inşa ediyoruz, hareket ediyoruz
ve atık üretiyoruz.
Ve tüm bu şeylerin yapım sürecinde,
kara, deniz ve şehir görüntülerine
artan otorite ve çekinmezlikle şekil veriyoruz.
Bunların ışığında
birkaç genel değerlendirmemi şimdi sizinle paylaşmak istiyorum.
Burada Singapur limanının girişinde bekleyen
kargo gemilerini ve petrol tankerlerini görüyoruz.
Burası toplam tonaj açısından dünyadaki ikinci en yoğun tesis,
dünyanın nakliye konteynerlerinin beşte birine
ve yıllık ham petrolün yarısına
tekabül ediyor.
Bu görüntüye yakından bakarsanız, bir sürü küçük benek göreceksiniz.
Bunlar aslında ABD, Teksas,
Summerfield besi yerindeki inekler.
İnekler belirli bir ağırlığa ulaştığında
- kabaca 300 kilogram -
özel bir diyet uygulanmak üzere buraya getirilir.
Sonraki üç-dört ay, kesime gönderilmeden önce
inekler 180 kilo daha alır.
Ayrıca şu yukarıda parlayan havuzu da merak ediyorsunuzdur.
Rengini özel bir gübre, kimyasal ve durgun suda büyüyen
özel bir çeşit alg birleşiminden alıyor.
Bu, Batı Avustralya, Pilbara bölgesindeki
Mount Whaleback demir cevheri madeni.
Dünya'nın yüzünde güzel, mamafih korkunç bir yara izi.
Dünya'nın demir cevheri madenleri
%98 oranla çelik yapmak için kullanılıyor
ve bina, otomobil veya bulaşık makinesi veya buzdolabı gibi
cihazların yapımında ana bir bileşen.
Bu, İspanya, Seville'deki solar toplayıcı.
Bu tesiste 2.650 ayna bulunuyor
ve bunlar merkezdeki 140 metre uzunluğunda bir kulenin etrafında
eş merkezli çember şeklinde dizilmiştir.
Kulenin en üstünde,
aşağıdaki aynalardan
yukarı yansıtılan ışık demetleri ile ısıtılan
erimiş tuz kapsülü bulunuyor.
Tuz oradan, buhar ürettiği bir depolama tankına
aktarılarak
türbinleri döndürüyor
ve 70 bin evi aydınlatacak yeterli enerjiyi
ve her yıl 30 bin ton karbondioksit emisyonu üretiyor.
Bu görüntü Bolivia, Santa Cruz'daki el değmemiş yağmur ormanlarının
hemen bitişiğindeki ormansızlaşmayı gösteriyor.
Ülkedeki ormansızlaşmanın ilk sebeplerinden biri
makineleşmiş tarım ve büyükbaş hayvancılığın
yayılması oldu,
böylece ülke, artan nüfusun taleplerini karşılamaya ve
onları beslemeye çalıştı
ve yağmur ormanları
bu uğurda kurban edildi.
Tahminlere göre, 2000-2010 yılları arasındaki 10 yılda
18 bin kilometre kare
yağmur ormanı kaybedildi.
Burası İspanya, Barcelona'daki Eixample bölgesi.
Genel perspektif şehirlerin nasıl işlediğini ve şehir planlaması için
daha akıllı çözümleri nasıl bulabileceğimizi
anlamaya yardımcı olmada son derece faydalı olabilir
ve bu 2030 yılında,
yani dünya şehirlerinde yaşayan sayısının tahminen 4.9 milyar olacağı zaman
daha önemli olacaktır.
Barselona'nın bu alanının karakteristiği
sıkı ızgara deseni, ortak avlusu olan binalardır
ve bu sekizgen kesişimler
daha fazla güneş ışığı, daha iyi havalandırma
ve sokak düzeyinde ek park yeri sağlıyor.
Ve burada ızgara desenini çok farklı bir durumda görüyoruz.
Burası Kuzey Kenya'daki Dadaab Mülteci Kampı,
kendi türünde dünyadaki en büyük tesis.
Kıtlık ve çatışma olan Somali'den kaçan mültecilerin
istilasıyla baş etmek için,
BM sol taraftaki bu alanı inşa etti.
LFO eklentisi denen bu bölge
beyaz noktalı yerlere
- zamanla alanı dolduracak olan çadırlar -
işgal eden mültecileri barındırmak için
inşa edildi.
Eğer bu manzaralardan birine sahipseniz
zamanda bir ana sahipsinizdir.
Ama eğer elimizde iki görüntü varsa
zamandaki değişim hakkında hikâyeler anlatabiliriz.
Projenin bu özelliğini "Çakışma" olarak adlandırıyorum
ve şimdi sizinle birkaç örnek paylaşacağız.
Hollanda'daki Lale tarlaları her yıl Nisan ayında çiçek açar.
Biz de birkaç hafta öncesinden Mart ayında bir resim çektik
ve bunu birkaç hafta sonrasıyla karşılaştırdık.
Bu muhteşem renk şelalesinde çiçeklerin açışını izleyebiliyoruz.
Hollandalıların her yıl 4.3 milyon lale soğanı ürettiği tahmin ediliyor.
2015 yılında, güneydoğu Brezilya'da
bir demir cevheri madeninde iki baraj çökmüş,
ülke tarihindeki en kötü çevre felaketlerinden birine
neden olmuştu.
Tahminlere göre barajlar yıkıldığında
62 metreküp atık salınmış,
çok sayıda köyü harap etmiş.
Bento Rodrigues'in önceki ...
ve sel sonrası hâli görülebiliyor.
19 kişi bu felakette hayatını kaybetti.
Yarım milyon insan uzun bir süre
temiz içme suyuna erişemedi
ve atıklar kısa zamanda Doce Nehrine girdi,
denize doğru
650 kilometre uzanarak
bu güzergâhtaki kim bilir ne kadar bitki ve hayvanın ölümüne neden oldu.
Ve son olarak, Suriye'deki krizle ilgili bir hikâye,
yüz binlerce insanın hayatına mal olan ve milyonları
evinden eden bir çatışma.
Bu da Marfak Ürdün'de görülen çöl parçası, yıl 2011,
çatışmanın başladığı yıl.
Bunu 2017'de çekilen bir fotoğrafla karşılaştırdığımızda
Zaatari mülteci kampının inşasını görüyoruz.
Apollo 8 astronotları
Dünya'nın doğuşunu ilk kez Ay manzarasından izlerken
size gösterdiğim yerlerin uzaydan böyle gözükeceğini
hayal etmelerinin imkânı yoktu.
Estetiği hoşunuza giden bir resmin
aslında ne olduğunu bir kez öğrendiğinizde,
hâlâ onu sevdiğiniz gerçeğiyle mücadele edebilirsiniz.
Benim işimle yaratmak istediğim gerilim de bu,
çünkü gezegenimize olan ilgimizi ve
ona ne yaptığımızın
farkındalığını artıracak şeyin
bu temaşa ve bu iç konuşma olduğuna inanıyorum.
Şuna inanıyorum ki, şu zamanda Dünya'yı kuşbakışı izlemek
öncekine nazaran çok daha önemli.
Yüksekten uçan kameraların muhteşem teknolojisiyle
emsalsiz etkimizi görebilir,
denetleyebilir ve teşhir edebiliriz.
Ve gerek bilim adamı
veya mühendis veya politikacı
veya yatırımcı veya sanatçı olalım,
daha geniş bir bakış açısı edinebilir,
neler olduğu gerçeğini kabullenir
ve gezegenimizin uzun vadeli sağlığı için kafa yorarsak,
biricik yuvamız için
daha iyi, daha güvenli
ve daha akıllı bir gelecek yaratacağız.
Teşekkür ederim
(Alkış)