Ben bir sanatçı ve mühendisim.
Son zamanlarda, sık sık teknolojinin gerçeği algılama biçimimize
nasıl aracılık ettiğini düşünüyorum.
Bu, çok görünmez ve incelikli bir biçimde gerçekleşiyor.
Teknoloji, kendisini dünyadaki esas tecrübe olarak maskeleyerek
gerçeklik algımızı biçimlendirmek üzere tasarlanmıştır.
Sonuç olarak, bunun gerçekleşmesine karşı
bilinçsiz ve habersiz hâle geliyoruz.
Örneğin çoğu zaman taktığım gözlükleri ele alalım.
Çevremdekileri tecrübe etme biçimimin bir parçası hâline geldiler.
Onlar benim için sürekli gerçeği çerçevelese bile
onları nadiren fark ediyorum.
Bahsettiğim teknoloji de aynı şey üzerine tasarlandı.
Gördüğümüzü ve düşündüğümüzü değiştirmek
ama fark edilmemek.
Sadece camlarının kirlenmesi ya da reçetemin değişmesi gibi
dikkatimi çekecek şeyler olduğunda gözlüklerimi fark ediyorum.
Böylece kendime sordum "Bir sanatçı olarak haberler, organizasyonlar,
sosyal medya platformları, reklamlar ve arama motorları gibi
dijital medyanın gerçekliğimizi şekillendirme yollarına
aynı şekilde dikkat çekmek için ne yapabilirim?"
Dünyaya bakış açımızı yabancılaştırmamıza
ve sorgulamamıza yardımcı olacak
bir dizi algısal makine yarattım.
Mesela bugünlerde çoğumuz
kendimizinkinden farklı fikirlere karşı alerjik bir reaksiyon gösteriyoruz.
Bu tür zihinsel alerji geliştirdiğimizin farkında olmayabiliriz.
Bu yüzden kırmızı renge karşı yapay alerji oluşturan bir kask yaptım.
Bu kaskı giydiğiniz zaman, kırmızı renkleri daha büyük göstererek
aşırı duyarlılık durumunu uyarır.
Bu kaskın Nocebo ve Placebo adında iki modu var.
Nocebo modunda bu kask, duyusal hiperalerji deneyimini oluşturur.
Kırmızıyı ne zaman görsem kırmızı büyür.
Bu, sosyal medyanın amplifikasyon etkisine benzer;
sizi rahatsız eden bir şeye baktığınızda
benzer düşüncelere sahip insanlarla beraber olmaya
ve mesajlar, esprili fotoğraflar paylaşmaya yönelir
fakat sonra daha sinirli hâle gelirsiniz.
Bazen, önemsiz bir tartışma büyür
ve olay çığırından çıkar.
Belki de bu yüzden öfke politikası içinde yaşıyoruzdur.
Placebo modu ise bu alerji için yapay bir tedavi görevi görür.
Bu modda kırmızıyı gördüğünüzde kırmızı küçülür.
Dijital medyadaki bir yatıştırıcı gibi.
Farklı görüşlere sahip insanlarla karşılaştığımızda
onları takip etmeyi bırakırız,
onları akışımızdan atarız.
Bu buluş alerjiden uzak durarak onu tedavi eder.
Fakat kasıtlı olarak karşıt görüşleri görmezden gelmek,
insan topluluğunu aşırı parçalanmış ve ayrılmış hâle getirir.
Kask içindeki cihaz, gerçeği yeniden şekillendirir
ve artırılmış gerçeklik yaratmak için
bu yeniden şekillendirilmiş gerçeği bir dizi lens ile gözümüze yansıtır.
Kırmızı rengi seçtim çünkü yoğun ve duygulu,
görünürlüğü yüksek ve politik.
Ya son Amerikan başkanlığı seçim haritasına
kask ile bir bakış atarsak?
(Kahkaha)
Bir Demokrat veya Cumhuriyetçi olmanızın fark etmediğini görürsünüz.
Çünkü uzlaşmak, algılarımızı değiştirir.
Alerji, her iki tarafta da mevcuttur.
Dijital medyada, her gün gördüklerimiz genelde uzlaşmalıdır
ama aynı zamanda aralarında küçük farklar vardır.
Eğer bunun farkında olmazsak
birçok türden zihinsel alerjiye karşı savunmasız olmaya devam edeceğiz.
Algımız, yalnızca kimliğimizin değil
aynı zamanda sosyal medyada bir değer zincirinin parçası.
Görsel alanımız öylesine çok bilgiyle dolu ki
algımız, gayrimenkul değeri olan bir emtia hâline geldi.
Tasarımlar, bilinçsiz ön yargılarımızı sömürmek için kullanılıyor,
algoritmalar fikrimizi onaylayan fikirleri destekliyor
böylelikle bakış açımızın en küçük alanı bile
reklam satmak için sömürgeleştiriliyor.
Mesela bu küçük kırmızı nokta bildirimlerinizde belirdiğine
büyüyor, genişliyor ve aklınızda devasa hâle geliyor.
Gözlük camlarımı biraz kirletmenin ya da onları değiştirmenin
ve başka bir proje fikri ortaya çıkarmanın yollarını düşünmeye başladım.
Bunun kavramsal olduğunu aklınızda tutun.
Bu gerçek bir ürün değil.
Bu, genelde görmezden geldiğimiz şeyleri
fark etmemize yardımcı olacak bir internet tarayıcısı yazılım eki.
Kask gibi, bu yazılım eki de gerçekliği yeniden şekillendirir
fakat bu sefer direkt olarak dijital medyayı şekillendirecek.
Bu ek, gizli filtrelenmiş sesleri haykırıyor.
Fark etmeniz gereken şey buradaki gibi, şimdi daha büyük ve canlı olacak,
cinsiyet ön yargısı hakkındaki bu hikâye birçok kedinin arasında öne çıkarılmıştır.
(Gülüşme)
Bu ek, bir algoritma tarafından sağlamlaştırılmış şeyleri seyreltebilir.
Bu yorum bölümündeki gibi, aynı düşünen birçok insan var.
Bu uyumlu ek onların yorumlarını çok küçük hâle getiriyor.
(Gülüşme)
Ekranlarındaki piksel miktarı
konuşmaya kattıkları asıl değer ile orantılı.
(Kahkaha)
(Alkış)
Bu ek, aynı zamanda görsel alanımızın gerçek emlak değerini
ve algımızın ne kadar metalaştırıldığını gösteriyor.
Reklam engelleyicilerden farklı olarak internette gördüğünüz her reklam için
ne kadar para kazanıyor olmanız gerektiğini gösteriyor.
(Gülüşme)
Gerçeklik ve ticari gerçekliğin arasında bir savaş alanında yaşıyoruz.
Bu yüzden bu ekin bir sonraki versiyonu bu ticari gerçekliği ortadan kaldırabilir
ve her şeyi gerçekte olduğu şekliyle gösterir.
(Kahkaha)
(Alkış)
Bu olayın kaç farklı yöne gidebileceğini hayal edebilirsiniz.
İnanın bana, eğer bu ürün gerçek olacaksa
riskin ne kadar fazla olduğunu biliyorum.
Bu buluşu, algımızı eğitip ön yargıları elemek için
iyi niyetlerle yarattım.
Fakat aynı yaklaşım, kötü niyetlerle de kullanılabilir.
Örneğin kamusal anlatıyı kontrol etmek için
vatandaşları bir ek yüklemeye zorlamak gibi.
Bunu, başka bir ara buluculuk katmanı olmadan
adil ve kişisel yapmak oldukça zor.
Peki bunların bizim için anlamı nedir?
Teknoloji bu izolasyonu yaratıyor olsa da
biz bunu, var olan modeli yıkıp onun ötesine geçerek
dünyayı tekrar bağlı hâle getirmek için kullanabiliriz.
Bu teknolojilerle nasıl arayüz kurabileceğimizi keşfederek
makineye benzeyen rutin davranışlarımızın dışına çıkabilir
ve nihayet ikisi arasında ortak bir zemin bulabiliriz.
Teknoloji asla tarafsız değildir.
Bir bağlam sağlar ve gerçekliği çerçeveler.
Bu, sorunun ve çözümün bir parçası.
Bunu, kör noktalarımızı ortaya çıkarmak
ve algımızı yeniden eğitmek için kullanabiliriz.
Sonuç olarak birbirimizi nasıl gördüğümüzü seçebiliriz.
Teşekkürler.
(Alkış)