ลองจินตนาการว่า คุณกำลังยืนอยู่บนถนน ที่ไหนก็ได้ในอเมริกา
และคนญี่ปุ่น เดินมาหาคุณ แล้วถามว่า
"ขอโทษนะครับ ช่วงตึกนี้ ชื่อว่าอะไรหรือครับ?"
คุณจะตอบว่า "ขอโทษครับ ตรงนี้ถนนโอ๊ค ตรงนั้นถนนเอลม์
ตรงนี้ถนนสายที่ 26 ตรงนั้นถนนสายที่ 27"
เขาพูดว่า "ถูกล่ะ แล้วชื่อของช่วงตึกนั้นล่ะ?"
คุณจะพูดว่า "ช่วงตึกมันไม่มีชื่อครับ"
ถนนมีชื่อ ช่วงตึกเป็นเพียงแค่
พื้นที่ไม่มีชื่อ ที่อยู่ระหว่างถนน"
เขาจากไป พร้อมกับความสับสนผิดหวังเล็กน้อย
ทีนี้ ลองคิดว่า คุณยืนอยู่บนถนน ที่ไหนก็ได้ ในประเทศญี่ปุ่น
คุณหันไปเจอคนๆหนึ่ง แล้วถามว่า
"ขอโทษนะครับ ถนนนี้ ชื่ออะไรหรือครับ?"
เขาจะตอบว่า "อ้อ ตรงนั้นช่วงตึกที่ 17 และตรงนี้ช่วงตึกที่ 16 ครับ"
คุณพูดว่า "โอเค แล้วถนนนี้ ชื่ออะไรล่ะครับ?"
เขาก็ตอบว่า "อืม ถนนมันไม่มีชื่อครับ
แต่ช่วงตึกมีชื่อ"
แค่ลองดูใน กูเกิ้ลแมพตรงนี้ นี่ช่วงตึกที่ 14, 15, 16, 17, 18, 19
ช่วงตึกทั้งหมด มีชื่อ
ถนน เป็นแค่พื้นที่ไม่มีชื่อ ระหว่างช่วงตึก
คุณจะพูดว่า "โอเค แล้วคุณทราบที่อยู่บ้านของคุณได้ยังไง?"
เขาพูดว่า "ง่ายๆ นี่คือตำบลที่แปด
ช่วงตึกที่ 17 บ้านเลขที่ 1"
คุณพูดว่า "โอเค แต่เดินไปรอบๆนี้
ผมสังเกตว่า บ้านเลขที่ มันไม่เรียงลำดับเลย"
เขาตอบว่า "เรียงสิ เรียงตามลำดับปีสร้างของบ้าน
บ้านที่สร้างหลังแรก ก็เป็นบ้านเลขที่ 1
บ้านสร้างหลังที่ 2 ก็เลขที่ 2
หลังที่ 3 เลขที่ 3 ง่ายๆ ออกจะชัดเจน"
ผมเลยชอบมาก ที่บางครั้งเราต้อง
เดินทาง ไปอีกซีกโลกหนึ่ง
เพื่อเรียนรู้สมมุติฐาน ที่เราไม่เคยแม้แต่จะคิด
และตระหนักว่า สมมุติฐานตรงข้ามนั้น อาจจะจริงก็ได้
ตัวอย่างเช่น มีหมอในจีน
ที่เชื่อว่า อาชีพของพวกเขา คือคอยดูแล ให้คุณแข็งแรง
ดังนั้น ถ้าเดือนไหน คุณแข็งแรง คุณก็จ่ายพวกเขา
และพอคุณป่วย คุณก็ไม่ต้องจ่ายพวกเขา เพราะพวกเขาล้มเหลว
ในหน้าที่ พวกเขารวยได้ เพราะเราแข็งแรง ไม่ใช่ป่วย
(ปรบมือ)
ในดนตรีส่วนมาก เราคิดถึง "หนึ่ง"
ว่าเป็น จังหวะตก เป็นจุดเริ่มต้นของวรรคดนตรี หนึ่ง สอง สาม สี่
แต่ในดนตรีแอฟริกาตะวันตกนั้น "หนึ่ง"
เป็นจุดสุดท้าย ของวรรคดนตรี
เหมือนกับเครื่องหมายจุด ที่ใช้จบประโยค
คุณได้ยินมัน ไม่เพียงเวลาแบ่งวรรคดนตรี แต่วิธีนับจังหวะดนตรีด้วย
สอง สาม สี่ หนึ่ง
และแผนที่นี้ ก็ถูกต้องแล้วด้วย
(หัวเราะ)
มีคนพูดไว้ว่า อะไรก็ตาม ที่เป็นจริงเกี่ยวกับอินเดีย
ตรงกันข้าม ก็เป็นจริงเหมือนกัน
ดังนั้น พวกเราไม่ควรลืม ไม่ว่าที่ TED หรือที่ใดอื่น
ว่าความคิดที่ยอดเยี่ยมอะไรก็ตาม ที่คุณมี หรือได้ยินมา
สิ่งตรงข้าม ก็อาจเป็นจริงได้เช่นกัน
ขอบคุณมากๆครับ (ภาษาญี่ปุ่น)