Ik arriveerde in de VS vanuit Kingston op Jamaica in de zomer van '68.
We zaten met z'n zessen opeengepakt in een flatje met twee slaapkamers
in een blok met drie etages zonder lift in Brooklyn.
In het blok woonde een aantal kinderen.
Sommigen spraken Spaans, anderen Engels.
In het begin mocht ik niet met hen spelen,
want, zeiden mijn ouders, "Hun zijn te wild."
(Gelach)
Dus ik mocht alleen uit het raam naar ze kijken.
Rolschaatsen was één van hun favoriete bezigheden.
Ze hingen graag achteraan de stadsbus
en lieten dan de achterbumper los
aan het eind van de straat,
precies voor mijn huis.
Op een dag was er een nieuw meisje bij.
Zoals altijd hoorde ik iedereen lachen terwijl ze riepen ze: "Mira, mira!
Mira, mira!"
Dat is: 'Kijk, kijk!' in het Spaans.
De kinderen grepen de achterbumper vast aan het begin van de straat
maar toen ze lachend naar beneden rolden en "Mira, mira, mira, mira," riepen,
stopte de bus plotseling.
De ervaren kinderen lieten snel de bumper los,
maar het nieuwe meisje sloeg achterover tegen het wegdek.
Ze bewoog niet.
De volwassenen snelden toe om hulp te bieden.
De buschauffeur ging kijken wat er was gebeurd
en ging een ambulance bellen.
Ze bloedde aan haar hoofd.
Haar ogen bleven dicht.
We wachtten op de ambulance
en wachtten --
en iedereen zei: "Waar blijft de ambulance?
Waar blijft de ambulance?"
Uiteindelijk kwam de politie.
Een oudere, zwarte Amerikaanse man zei: "D'r komt helemaal geen ambulance."
Hij zei het nogmaals luid tegen de agent.
"Jij weet best dat er geen ambulance komt.
Ze sturen hier nooit ambulances heen."
De agent keek naar mijn buren, die gefrustreerd raakten.
Hij tilde het meisje in de politieauto
en reed weg.
Ik was toen tien jaar.
Ik wist dat dit niet deugde.
Ik wist dat we meer konden doen.
En dit is wat ik kon: dokter worden.
Ik werd internist
en ik wijdde me in mijn carrière toe aan de zorg voor achtergestelde mensen,
kwetsbare groepen,
zoals de buren die ik had toen ik in Amerika was komen wonen.
In de eerste jaren van mijn opleiding, in de jaren 80, zag in Harlem
een verbijsterende toename van hiv bij jonge mannen.
Toen ik later naar Miami verhuisde,
merkte ik dat ook vrouwen en kinderen hiv kregen,
voornamelijk arme zwarte en getinte mensen.
Binnen een paar jaar groeide een infectie in een beperkte populatie
uit tot een wereldwijde epidemie.
En weer ontstond bij mij de drang om iets te doen.
En met de inspanningen van activisten en voorlichters en onderwijsmensen
en artsen zoals ik die de ziekte behandelen,
ontdekten we gelukkig dat we iets konden doen.
Er werd enorm veel voorlichting gedaan om de verspreiding van hiv tegen te gaan
en voor de rechtsbescherming van mensen die de ziekte hadden.
Er was politieke bereidheid om te zorgen
dat wereldwijd zoveel mogelijk patiënten,
ongeacht hun financiële middelen,
aan medicijnen konden komen.
En binnen twintig jaar waren er nieuwe behandelingen
waardoor deze levensbedreigende infectie een gewone chronische ziekte werd,
zoals diabetes.
Nu bestaat er uitzicht op een vaccin.
In de laatste vijf tot zeven jaar
is mij een andere epidemie opgevallen onder patiënten in Florida,
en die lijkt wel op het volgende:
Anna Mae uit Opa-Locka, gepensioneerd en levend van een vast inkomen,
liep binnen voor een herhaalrecept.
Zij had een paar chronische aandoeningen: hoge bloeddruk, diabetes,
een hartconditie en astma,
en daarbij chronische obstructieve longziekte --
COPD.
Als patiënt volgde zij altijd mijn aanwijzingen op,
dus ik was verbaasd dat zij voor nieuwe COPD-medicijnen kwam --
eerder dan anders.
Tegen het einde van ons gesprek
gaf ze mij ter ondertekening een formulier van haar energieleverancier.
Ze had een betalingsachterstand.
Op dat formulier kon een arts een ernstige medische conditie omschrijven,
waarvoor apparatuur nodig was die zou stilvallen
als de stroom bij de patiënt zou worden afgesloten.
"Mevrouw Anna Mae," zei ik,
"U hebt geen apparatuur voor ademondersteuning.
Dit wordt vast afgewezen."
Toen ik doorvroeg, bleek dat ze haar airconditioning
vanwege de warmte dag en nacht aanliet om goed te kunnen ademen.
Ze moest meer astma-inhaler kopen en daardoor had ze te weinig geld over
om al haar rekeningen te betalen -- dus stapelden die op.
Ik vulde het formulier in,
maar omdat dit afgewezen kon worden,
stuurde ik haar ook naar het maatschappelijk werk.
En dan had je Jorge,
een hele lieve, vriendelijke man,
die aan onze kliniek
vaak fruit had gegeven van zijn straathandeltje in Miami.
Hij vertoonde tekenen van verslechterende nierfunctie
wanneer hij dagen achter elkaar op straat in de hitte had gewerkt
als gevolg van dehydratie --
waarbij er niet genoeg bloed naar de nieren stroomde.
Zijn nieren werkten steeds veel beter als hij een paar dagen vrij nam.
Maar wat kon hij doen zonder verdere inkomstenbron?
Zoals hij zei: "Regen of zonneschijn, hitte of kou: ik moet werken."
Maar het meest schrijnende geval was wel Sandra Faye Twiggs
uit Fort Lauderdale, die COPD had.
Zij was gearresteerd na een vechtpartij met haar dochter om een ventilator.
Toen ze vrijkwam
en terugkwam in haar flatje,
hoestte ze aan één stuk door
en stierf drie dagen later.
Wat mij verder is opgevallen:
de allergieseizoenen beginnen weken eerder,
de nachten worden warmer,
de bomen groeien sneller
en muggen die gevaarlijke ziekten als Zika en dengue overdragen,
worden gezien op plaatsen waar ze voorheen niet voorkwamen.
Arme woonwijken worden chiquer met de klimaatverandering.
Dat komt doordat rijkere mensen naar armere wijken verhuizen
die hoger liggen
en minder snel overstromingsschade hebben bij klimaatverandering.
Zoals bij mijn patiënt Madame Marie, die gestrest en bang binnenkwam
omdat ze uit haar flat was gezet in Little Haiti in Miami,
die plaats moet maken voor een luxe appartementencomplex,
waarvan de ontwikkelaars wisten dat Little Haïti niet zou overstromen
omdat het drie meter boven zeeniveau ligt.
Er is een onmiskenbare, consistente trend tot opwarming gaande.
Een noodsituatie groter dan hiv/aids is zich al aan het ontwikkelen, lijkt het.
En bij die patiënten van mij met hun lage inkomen kon je al zien
hoe dat eruit zou gaan zien.
De nieuwe epidemie heet klimaatverandering
en heeft een scala aan gevolgen voor de volksgezondheid.
Klimaatverandering raakt ons vooral op vier manieren.
Direct, door de hoge temperaturen, extreem weer en vervuiling;
door de toename van ziektes;
door de verstoring van onze voedsel- en watervoorziening;
en door de verstoring van ons emotioneel welzijn.
In de geneeskunde gebruiken we ezelsbruggetjes als geheugensteun,
en dit acroniem, 'heatwave',
staat voor de acht belangrijke gevolgen van klimaatverandering voor de gezondheid.
H: heat illnesses -- warmte-aandoeningen.
E: exacerbatie van hart- en longziekten.
A: astma -- verergering daarvan.
T: traumatische verwondingen,
vooral opgelopen bij extreem weer.
W: via water en voedsel verspreide ziekten.
A: allergieën die ernstiger worden.
V: door vectoren overgedragen ziekten, zoals Zika, dengue en Lyme.
En E: toename van emotionele stress.
Arme, kwetsbare mensen ervaren al de effecten van klimaatverandering.
Zij zijn als de bekende kanarie in de kolenmijn.
Hun ervaringen fungeren als orakelspreuken of profetieën.
Een signaal om er acht op te slaan
dat we onze wereld iets aandoen dat hén het eerst zal raken.
Maar op den duur zijn wij aan de beurt.
Als we samen optreden --
artsen, patiënten en andere professionals in de zorg --
zullen we oplossingen vinden.
Dat hebben we gedaan met de hiv-crisis.
Toen was het dankzij het activisme van patiënten met hiv,
die medicijnen eisten en beter onderzoek,
en de medewerking van artsen en wetenschappers,
dat we de epidemie hebben kunnen beheersen.
En daarna, dankzij internationale gezondheidsorganisaties,
ngo's, politici en farmaceutische bedrijven,
kwamen hiv-medicijnen beschikbaar voor arme landen.
Er is geen reden waarom we dit samenwerkingsmodel niet zouden gebruiken
bij de tijdige aanpak van de gevolgen voor de gezondheid van de opwarming.
De klimaatverandering is al een feit
en brengt al schade toe aan gezondheid en woningen van arme mensen.
Net zoals mijn patiënt Jorge
moeten de meesten van ons werken
bij regen en zonneschijn,
in de kou en in de hitte.
Maar samen kunnen deze patiënten en hun dokters, hand in hand,
met eenvoudige hulpmiddelen
zo veel doen om de klimaatverandering minder schadelijk te laten zijn
voor ons allemaal.
Omwille van deze mensen heb ik een organisatie van clinici opgezet
voor het tegengaan van klimaatverandering.
Wij focussen op het effect van klimaatverandering op gezondheid,
leren op te komen voor patiënten met klimaatgerelateerde ziekten
en stimuleren praktische oplossingen.
Een recente Gallup-studie liet zien: drie van de meest gerespecteerde beroepen
zijn verplegers, artsen en apothekers.
Als gerespecteerde leden van de samenleving
kunnen we extra invloed uitoefenen op het beleid inzake klimaatverandering
en op de politiek.
We kunnen zoveel doen.
Als clinici kunnen we dankzij onze vele patiëntencontacten
dingen eerder signaleren dan anderen.
Dit plaatst ons in een ideale positie om bij veranderingen voortrekkers te zijn.
We kunnen over klimaatgerelateerde ziekten op de opleidingen lesgeven
en bij onze patiënten data vergaren over klimaatgerelateerde condities
door te zorgen voor declaratiecodes voor op de facturen.
We kunnen klimaatgerelateerd gezondheidsonderzoek doen.
We kunnen onderwijs geven over groene praktijken binnenshuis.
We kunnen de energiebehoefte van patiënten onderbouwen.
We kunnen ze helpen met veiligheid in huis.
We kunnen ze helpen de nodige apparatuur in huis te halen
wanneer de condities verslechteren.
We kunnen de wetgever over de resultaten informeren
en we kunnen de klimaatgerelateerde ziekten van onze patiënten behandelen.
Maar bovenal kunnen we de patiënten helpen zich mentaal en fysiek voor te bereiden
op de komende uitdagingen op gezondheidsgebied,
met hulp van een medisch model
waarin economische en sociaal-juridische aspecten worden meegenomen.
Dat zou betekenen dat Sandra Faye Twiggs met haar COPD,
die overleed nadat ze vrijkwam uit de gevangenis
na een vechtpartij met haar dochter om een ventilator,
had geweten dat ze door de hitte in haar flat zo ziek en opvliegend was
en een huis had gezocht dat beter gekoeld kon worden.
En beter nog, haar flat zou nooit zo heet zijn geweest.
Van arme mensen heb ik geleerd dat onze levens niet alleen kwetsbaar zijn,
maar ook verhalen van veerkracht, vernieuwing en overlevingsdrang.
Zoals die wijze oude man die op luide toon de agent de waarheid zei
op die zomeravond:
"D'r komt helemaal geen ambulance",
en hem dwong dat kleine meisje zelf naar het ziekenhuis te brengen.
En zal ik je wat vertellen?
Luister goed.
Als er een medische reactie komt op de klimaatverandering,
zal dat niet zijn: 'Gewoon op de ambulance wachten!'
Er zal wat gaan gebeuren omdat wij clinici het voortouw nemen.
Wij maken zoveel herrie
dat het probleem niet genegeerd of verkeerd begrepen kan worden.
Het gaat beginnen met de verhalen die onze patiënten vertellen
en de verhalen die wij namens hen vertellen.
We gaan doen wat goed is voor onze patiënten, zoals altijd,
maar ook wat goed is voor ons milieu,
voor onszelf
en voor alle mensen op deze aarde --
voor allemaal.
Dank je wel.
(Applaus en gejuich)