Bu gün biz enantiomerləri bir-birindən necə ayıra biləcəyimizdən
danışacağıq.
Enantiomerlər sizin sol və sağ əlləriniz kimidir.
Onlar bir-birinin güzgü əksidirlər,
lakin onlar demək olar ki, eynidirlər.
Xatırlayın ki, biz sağ və solu daha çox əllər üçün istifadə edirik,
alimlər sizin bir kiral mərkəziniz olduqda
enantiomerləri təyin etmək üçün
S və R hərflərindən istifadə edirlər.
Buna baxmayaraq sizin çoxsaylı kiral mərkəziniz olduqda
enantiomerləri təyin etmək üçün başqa yollar da var.
Lakin bu gün bununla məşğul olmayacağıq,
çünki bu çox daha mürəkkəbdir.
Burada enantiomerlər dəstimiz var.
Bu talidomidin S konformasiyasıdır
və sağdakı da R konformasiyasıdır.
İki fərqli konformasiyanın olmasının niyə əhəmiyyəti var?
Siz fərqin kiral mərkəzində olduğunu aydın görə bilərsiniz,
qruplardan biri şəkilə doğru
digəri isə şəkildən bizə doğru yönəlib.
Və sadəcə konformasiyada bu sadə dəyişikliyə görə
S növü analar tərəfindən istifadə olunduqda dəhşətli anadangəlmə qüsurlara
gətirib çıxarır.
Buna görə də dərman şirkətləri
dərmanlarının tərkibinin yalnız bir xüsusi enantiomerdən
ibarət olduğuna əmin olmaq üçün çalışırlar.
Biz bu ikisinin necə ayıra bilərik?
İstifadə edə biləcəyiniz bir metod kiral sütun
xromatoqrafiyasıdır.
Sizin kiral olan stasionar fazaya ehtiyacınız var, bu o deməkdir ki,
arzu olunan enantiomerin
yalnız R və ya S konformasiyasına
birləşə bilər.
Kiral stasionar faza necə olur ki, enantiomerin
yalnız birinə birləşir?
Sizin sağ və sol əliniz kimi iki enantiomerin şəkli.
Əgər sizin sağ əliniz başqa adamın sağ əlini sıxmağa
çalışırsa, bu normal görünür, ikisi bir-birinə uyğun gəlir.
Lakin əgər sağ əliniz sol əlinizi sıxmağa çalışırsa,
onlar düzgün görünmürlər.
Bu kiral stasionar faza və
səhv enantiomer ilə baş verən eyni şeydir.
Növbəti edəcəyiniz şey enantiomerlərin qarışığını doldurmaqdır.
Siz yuxarı hissədə qarışığınızın bəzi növ bəndi
olduğunu görə bilərsiniz.
Bu rasemikdir, yəni onun
50/50 enantiomer qarışığı var.
Bunu burada sarı rənglə görürsünüz.
Əgər daha yaxından baxsaq,
buraya bir az S və bir az R konformasiyanın
əlavə olunduğunu görərsiniz.
Və bu stasionar faza boyunca hərəkət edir,
valvı açdıqda R enantiomerin
stasionar fazaya
möhkəm birləşdiyini görəcəksiniz,
o, sürətlə hərəkət etməyəcək.
Lakin S enantiomerlə o, yarışa bilər,
çünki o, həqiqətən,
stasionar faza ilə qarşılıqlı əlaqədə olmur
və mobil faza ilə əlaqədə olmağa üstünlük verir.
Kolbada bütün S enantiomerləri topladıqda
sütunda qalanların hamısı
R enantiomerdir, bu da kiral stasionar fazaya
olduqca sıx bağlıdır.
Bu sütununuza növbəti olaraq
çoxlu həlledici tökdükdə
R enantiomeri çıxara bilərsiniz.
Bu, sütunu aşağı itələdikcə
R enantiomeri özü ilə aparacaq,
bu da sizə kolbada R enantiomer verəcək.