Yaklaşık beş yıl önce,
benimle aynı düşünmeyen insanlarla
bağlantı kurma yeteneğimi kaybettiğimi fark ettim.
Diğer Amerikalılarla hassas konularda tartışma fikri
deniz aşırı ülkelerde şüpheli radikallerle bağlantı kurduğum zamanlara göre
çok daha fazla geriyordu beni.
Bu beni daha hırçın ve öfkeli yapıyordu.
Bu yüzden de
tüm odak noktamı değiştirerek
küresel ulusal güvenlik tehditlerinden
bu duruma sebep olan şeyi anlamaya yönlendirdim,
yurdumdaki aşırı kutuplaşma.
Eski bir CIA ajanı ve diplomat olarak
ki ektremizm karşıtı konularda çalışmaya yıllarımı verdim,
bu konunun demokrasimize diğer her tür dış düşmana göre
çok daha büyük bir tehdide dönüşüyordu.
Ben de araştırmaya başladım,
sesimi duyurmaya başladım,
bu da beni sonunda Facebook'ta işe alınmaya kadar götürdü
ve bugün de işte buraya,
bu platformların pek çoğumuzu nasıl manipüle ettiği
ve radikalleştirdiği hakkında sizleri uyarmak
ve ortak noktamızı yeniden kazanmayı konuşmak için.
Kenya'da dış hizmetler yetkilisiydim,
11 Eylül saldırılarından birkaç yıl sonraydı
ve bazılarının ''kalpler ve akıllar'' dediği kampanyaları
Somali sınırlarında yürütüyordum.
İşimin büyük bir bölümü topluluklar arasında güven aşılamak,
radikallerin iletişiminde en hassas kabul edilen konu.
Açık sözlü, Batı karşıtı din insanlarıyla saatlerce oturup çay içtim
ve hatta şüpheli teröristlerle bile iletişim kurdum.
Bu bağlantıların pek çoğu karşılıklı şüpheyle başlasa da
hiçbirinin bağırma veya hakaretle sonuçlandığını hatırlamıyorum.
Hatta ortak menfaatin söz konusu olduğu birkaç konuda birlikte çalıştık.
Sahip olduğumuz en güçlü silahlar dinlemek, öğrenmek
ve empati kurmak.
Kalpler ve akıllar işinin özü bu
çünkü tekrar tekrar şunu fark ettim ki çoğu insanın istediği şey
dinlendiğini, onaylandığını ve saydı duyulduğunu hissetmek.
Öyle inanıyorum ki çoğumuzun istediği şey bu.
Bugün internette yaşananlar ise özellikle üzücü
ve çözmesi çok daha zor bir sorun.
Mevcut bilgi ekosistemi tarafından manipüle ediliyoruz,
O kadar çoğumuzu öylesine mutlakıyet içine almış ki
''orta yolu bulmak'' kötü bir kelime oldu.
Çünkü şu anda,
Facebook gibi sosyal medya şirketleri
ön yargılarımızı hem geçerli kılan hem de bunu istismar eden
kişiselleştirilmiş içerikle bizi besleyip parçalara ayırarak kâr sağlıyor.
Ana fikir, güçlü bir duygu provoke ederek
bizi bağlantıda tutmak,
genellikle en tahrik edici ve kutuplaştırıcı sesleri teşvik ediyor;
konu öyle bir noktaya varıyor ki ortak paydada buluşmak mümkün olmuyor.
Giderek daha çok insan bu platformların değişmesi için çağrıda bulunsa da
kendi başlarına yeterli şey yapmayacakları kesin.
Bu yüzden hükûmetlerin sorumluluk alıp
bu işletme modelinin yarattığı gerçek zararlar için
ve kamu sağlığı, halkçılık ilkelerimiz ve demokrasimize olan yıkıcı etkileri için
gerçek bedeller empoze etmesi gerek.
Ama ne yazık ki ABD başkanlık seçimlerine kadar bu gerçekleşemeyecek,
ben de bu endişeyi dile getiriyorum
çünkü bir gün çok katı kurallar gelse de
bunu düzeltmek için hepimizin bir olması gerekecek.
Odak noktamı yurt dışındaki tehditlerden
yurdumdaki konuları anlamaya yönelttiğimde
bu kalpler ve akıllar kampanyalarını yeniden bir amaç yükleyerek
bölünmelere çare bulabilir miyiz diye merak ettim.
Demokrasiyle olan 200 yılı aşkın denememizin işe yaramasının sebebi
büyük oranda açıkça en iyi çözümlere dair fikirlerimizi tartışabiliyor olmamız.
Ancak ben hâlâ yüz yüze sohbetlerin gücüne içten inanıyor olsam da
sosyal medyanın kutuplaştırıcı etkileri ve ölçeğiyle yarışamaz bile.
Sosyal medya hırsının bu bilinmezliklerinee sürüklenen insanlar
ideolojik zihin yapılarını kırmada
birlikte çalıştığım savunmasız toplumlara göre çok daha fazla zorluk çekiyorlar.
Facebook 2018 yılında bana ulaşıp
seçim için siyasi reklam operasyonlarını yönetme işini teklif ettiğinde
Evet demek zorundaymış gibi hissettim.
Her şeyi düzeltebileceğime dair bir fikre kapılmadım
ama fırsat sunulduğunda
geminin dümenini daha iyi bir yöne çevirecektim.
En azından denemeliydim.
Doğrudan kutuplaşma üzerine çalışmadım
ama toplumumuzda en bölücü sorunların neler olduğunu inceledim,
bunlar seçim müdahele çalışmalarında en çok kötüye kullanılabilecek sorunlardı,
2016 öncesinde Rusya'nın taktiği buydu.
Sorular sorarak başladım.
Tüm bunlara izin veren ve altta yatan sistematik sorunları anlamak istiyordum ki
nasıl düzeltebileceğimi anlayabileyim.
Hâlâ internetin, daha çok insanın sesini duyurabilme gücüne inanıyorum
fakat amaçlarının topluluk inşa etme olduğunu belirtmelerine karşın
en büyük sosyal medya şirketleri şu anki varlıkları itibarıyla
mantıklı iletişim konseptine tamamen aykırı.
Dinlemeyi ödüllendiren,
sivil münazarayı teşvik eden
ve samimiyetle soru sormak isteyen insanları koruyacak bir yöntem,
katılım ve kullanıcı sayısını optimize etmenin
başarı için en önemli iki ölçüt olduğu bir işletmede mevcut değil.
İnsanları yavaşlatacak, bir noktada durmalarını sağlayacak bir çıta,
bir şeye verdikleri duygusal tepkinin farkına varıp
tartışmaya katılmadan önce kendi varsayımlarını sorgulayacak bir neden yok.
Acı gerçek şu ki
yalanlar, gerçeklerden daha bağlayıcı.
Ve yakışıksız davranışlar gerçeğe dayalı mantığı
sorunsuz hızlı yayılma için optimize edilmiş bir dünyada yeniyor.
Algoritmaların amacı bizi bağlantıda tutmak oldukça
en kötü içgüdülerimiz ve insani zayıflıklarımızı hedef alan zehri
bize aşılamaya devam edecekler.
Evet, öfke, güvensizlik,
korku ve nefret kültürü...
Bunlar Amerika'da yeni değil.
Ancak son zamanlarda sosyal medya tüm bunları kapsadı
ve öyle görüyorum ki ölçekleri ciddi şekilde aştı.
Facebook da bunu biliyor.
Yeni bir ''Wall Street Journal'' yazısı
2018 yılından bir şirket içi Facebook sunumu ortaya çıkardı,
sunum, özellikle şirketlerin sahip olduğu algoritmaların
platformlarında radikal grupların büyümesi ve kullanıcılarını kutuplaştırması için
kullanımına işaret ediyor.
Ama bizi bağlantıda tutarak para kazanıyorlar.
Modern bilgi çevresi bizi profillemek üzerine
ve de bizi parçalara ayırıp giderek daha küçük kategorilere sokarak
bu kişiselleştirme sürecini kusursuzlaştırma üzerine kurulu.
Sonra da görüşlerimizi onaylayan bilgilerle bombardımana uğruyoruz,
ön yargılarımız belirginleşiyor
ve bir şeye aitmiş hissine kapılıyoruz.
Teröristlerin mürit alımında
zayıf gençlik üzerinde kullandığı taktiklerin aynısı,
fark şu ki onlar bunu sosyal medyadan önce daha küçük daha yerel yollarla yapıyor,
nihai hedefleri davranışlarını haklı göstermek.
Ne yazık ki gerçek bir etki yaratmak için Facebook tarafından yetkilendirilmedim.
Hatta ikinci günümde ünvanım ve iş tanımım değiştirildi
ve karar verme toplantılarından muaf tutuldum.
En büyük çabalarım,
yanlış bilgi ve siyasi reklamlarda seçmen baskılamayla savaşma planlarım reddedildi.
O yüzden altı aydan biraz az bir süre kalabildim.
Ama orada geçirdiğim zamandan alıp getirdiğim en büyük şey bu.
Facebook'ta binlerce insan,
dünyayı daha iyi kıldığına inandıkları bir ürün üstünde hırsla çalışıyorlar
ancak şirket, içerik politikası ve moderasyon konusunda
tüm sistemin nasıl tasarlandığı ve paraya endekslendiğini düşünmek yerine
yetersiz düzenlemelerle idare etmeye devam ederse
platformun nefret, ayrımcılık ve radikalleşmeye
nasıl çanak tuttuğuyla asla ilgilenemeyecekler.
İşte orada bulunduğum zaman içinde hiç yapıldığını duymadığım bir sohbet
çünkü bu temel olarak inşa ettiğiniz bu şeyin
toplum için en iyi şey olmayabileceğini
ve tüm ürünü ve kâr modelini değiştirmeyi kabul etmeyi gerektirir.
Peki bu konuda ne yapabiliriz?
Ben, sosyal medyanın bugün içinde bulunduğumuz durumun
tek sorumlusu olduğunu söylemiyorum.
Besbelli çözmemiz gereken derin toplumsal sorunlarımız var.
Ancak Facebook'un cevabı, topluma ayna tutuyor,
platformlarının, zararlı içerikleri artırmasının
ve bazı kullanıcıları radikal görüşlere itmesinin sorumluluğunu
uygun bir şekilde üzerinden atıyor.
Facebook, eğer isterse, bunun bir kısmını düzeltebilir.
Komplo teoricilerini, nefret gruplarını, yanlış bilgi tacirlerini
önermeyi ve artırmayı durdurabilir
ve hatta bazı durumlarda başkanımızı.
Ayakkabı satmak için kullanılan kişiselleştirme tekniklerini
bize siyasi tartışma yaratmak için kullanmaya son verebilirler.
Algoritmalarına yenden yön vererek
bağlantıdan ziyade bir ölçüm üzerine odaklayabilirler,
belli içeriklerin tekrar görülmeden viral olmasının önüne geçebilirler.
Üstelik tüm bunları "doğrunun tek yargıcı" olmadan yapabilirler.
Ancak şunu açıkça belirttiler ki buna zorlanmadıkları sürece
doğru şeyi yapmak için gerekeni yapmayacaklar
ve doğrusu, niye yapsınlar ki?
Pazarlar onları ödüllendiriyor ve yasaları da çiğnemiyorlar.
Çünkü gerçek şu ki
Facebook veya diğer hiçbir sosyal medya şirketini
ortak kamu alanımız, demokrasimiz ve hatta seçimlerimizi korumak için
yaptırımı olan bir ABD yasası yok.
Yazılıp uygulanacak kuralların karar verme imtiyazını
kâr amaçlı internet şirketlerinin CEO'larına devrettik.
İstediğimiz bu mu?
Toksitlik ve ilkelliğin köprü kurma ve konsensüse galip geldiği,
gerçeklerin önemsizleştiği bir dünya mı?
Hala şu konuda iyimserim ki birbirimizle olan ortak yanlarımız
mevcut medya ve internet ortamının gösterdiğinden daha fazla.
Yine inanıyorum ki daha çok bakış açısına sahip olmak
daha güçlü ve katılımlı bir demokrasi demek.
Ancak şu an olduğu şekliyle değil.
Şunu da vurgulayayım, ben bu şirketleri yok etmek istemiyorum.
Yalnızca bir nebze sorumluluk almalarını istiyorum,
tıpkı toplumun diğer kalanı gibi.
Artık devletlerin harekete geçip işlerini yapmasının,
vatandaşlığımızı korumasının zamanı.
Tüm bunları düzeltecek tek bir sihirli yasa olmasa da
Hükûmetlerin ifade özgürlüğü ile bu platformların
toplum üzerinde olan etkileri için onları sorumlu tutma arasında
bir denge bulabileceğine ve bulması gerektiğine inanıyorum.
Bunu kısmen gerçekleştirmek için önerilenler sisteminin
nasıl çalıştığı hakkında şeffaf davranabilirler,
seçimin, artırmanın ve hedeflemenin nasıl olduğu hakkında.
Bu şirketlerin sorumlu tutulmasını istememin sebebi
bir kişi yanlış bilgi veya aşırı radikal bir görüş paylaşırsa diye değil
öneri sisteminin bunu yayma şekli,
algoritmaların, insanları buna yönlendirme şekli
ve ellerindeki araçların insanları hedeflemede kullanma şekli.
Facebook'un içinden değişiklik yapmaya çalıştım ve başarısız oldum,
ben de son birkaç yıldır bunu dile getirerek
bu soruna dikkat çekiyorum
ve umuyorum ki daha fazla insan bu sorumluluğu talep edecektir.
Sizlere mesajım basit:
devlet temsilcilerinize bu konuda baskı yapın,
harekete geçip kâr amaçlı menfaatlere ortak alanımızı teslim etmesinler.
Aile ve arkadaşlarınızı, internette nasıl manipüle edildiklerini anlatarak eğitin.
Aynı fikirde olmayan insanlarla iletişim kurmaya çalışın.
Bunu öncelik hâline getirin.
Bunu çözmek için toplumsal bir yaklaşıma ihtiyacımız var.
Önceki işverenim Facebook'un liderlerine mesajım şöyle:
Şu anda insanlar sizin araçlarınızı tamamen tasarladığını şekilde kullanıyor,
nefret, ayrımcılık ve güvensizlik ekmek için.
Ve buna izin vermekle kalmıyor, bunu mümkün kılıyorsunuz.
Ve evet, tüm dünya çapında
platformunuzda gerçekleşen harika pozitif hikâyeler de var
ancak bu hiçbir şeyi mazur göstermiyor.
Biz seçimlere yaklaşırken durum daha kötüye gidiyor
ve daha endişe verici bir hâl alıyor,
en büyük potansiyel kriz,
eğer sonuçlar güvenilir değilse ve eğer şiddet baş gösterirse.
2021 yılında şöyle, "Daha iyisini yapmamız lazım" dediğinizde
bu anı hatırlamanızı istiyorum
çünkü bu artık birkaç sivri görüş olmayacak.
Sivil haklar liderleri, akademisyenler,
gazeteciler, reklamcılar, kendi çalışanlarınız
ilkelerinizin ve işletme uygulamalarınızın
insanlara ve demokrasiye zarar verdiğini avaz avaz bağırıyor olacaklar.
Kendi kararlarınızın sahibisiniz
ama artık bunun olacağını göremediğinizi söyleyemezsiniz.
Teşekkür ederim.