Witajcie.
Kiedy słyszę słowo "Włochy",
myśli wypełniają mi obrazy.
Widzę kopułę katedry we Florencji
albo kanały w Wenecji.
Ale gdy słyszę słowo "Słowenia",
kiedy słyszę słowo "Słowenia"
nie widzę takich obrazów.
Jest kilka rzeczy, które wiem o Słowenii.
To pierwsza z byłych republik Jugosławii, która wstąpiła do UE.
Mówiono mi, że to świetne miejsce na wakacje,
ale nie widzę obrazów Słowenii w wyobraźni.
Może powiecie, że dla większości ludzi są dwa rodzaje krajów:
te, które widzicie w wyobraźni i takie, których nie widzicie.
Zanim przyjechałem do Seulu w 1997 roku, żeby tu żyć i uczyć,
Korea była dla mnie tym drugim rodzajem.
Niektóre rzeczy wiedziałem o Korei.
Wiedziałem o sytuacji politycznej między Koreą Północną a Południową.
Wiedziałem o wojnie koreańskiej.
Najwięcej o Korei wiedziałem od koreańskich znajomych
z uniwersytetu i studiów podyplomowych.
Opowiedzieli mi wiele historii, ale nadal nie miałem obrazów Korei.
Był jeden azjatycki kraj, który kojarzyłem ze świeżymi, żywymi obrazami
i był to Hongkong.
Głównie dlatego, że byłem fanem filmów z Hongkongu,
takich jak "Chungking Express" Wonga Kar-Waia.
To były stylizowane obrazy,
zdawałem sobie sprawę, że mogą mieć niewiele wspólnego
z prawdziwym Hongkongiem,
lecz obudziły moją ciekawość.
Byłem ciekaw, jak duża jest przepaść
między moimi obrazami a prawdziwym Hongkongiem.
Częściowo to ta ciekawość spowodowała, że Hongkong
odwiedziłem w Azji jako pierwszy.
Wierzę w moc i wpływ obrazów.
Nie w to, że obrazy same mogą prowadzić do lepszego zrozumienia,
ale że mogą pobudzić ciekawość i obudzić wyobraźnię.
Obrazy mogą przybliżyć jakieś miejsce,
nawet jeśli naprawdę nigdy tam nie byłeś.
Nie umniejszam fotografii,
ale to filmy dostarczają
najbardziej natychmiastowych i zapadających w pamięć obrazów miejsc.
Pozwólcie, że cofnę się na chwilę
i opowiem trochę o swoim własnym doświadczeniu.
Przyjechałem do Korei w 1997 roku, żeby uczyć angielskiego,
chciałem spędzić tam dwa lata i przenieść się do Europy Wschodniej.
Jak widzicie nadal tu jestem.
(Śmiech)
Jako fanowi filmów,
pierwsze wrażenie na temat kultury filmów koreańskich
dała mi wycieczka na drugi Busan International Film Festival.
Byłem zachwycony pełnymi kinami i entuzjazmem widowni.
Film "Christmas in August"
jako pierwszy zawładnął moją wyobraźnią.
Nie był stylizowany, jak "Chungking Express",
ale obrazy z tego filmu były niezapomniane.
Osadzony w zwyczajnym mieście,
o dwojgu zwykłych ludziach, którzy prawie się zakochują,
ten film ukazuje piękno codziennego życia:
jazdę skuterem, wywoływanie zdjęć, jedzenie arbuza
lub uczenie ojca jak używać pilota.
Wszystkie te zwyczajne sceny były dodatkowo dojmujące
przez elegancki styl produkcji
i naszą wiedzę,
że jedno z dwojga bohaterów jest chore i może długo nie pożyć.
Spójrzmy na jedną scenę z tego filmu.
To jedna z najbardziej zwyczajnych scen w filmie,
po prostu jedzą lody,
ale najbardziej zapadła mi w pamięć.
(Wideo startuje) (Muzyka)
(koreański) Da-rim: Proszę pana! Jung-won: Och!
DR: Dokąd pan jedzie?
JW: Muszę zrobić parę zdjęć.
DR: Co ja zrobię? To bardzo pilne!
Co ja zrobię?
(Koniec wideo)
Darcy Paquet: Oglądanie filmów jak ten w późnych latach 90.
sprawiło, że zapragnąłem zgłębić koreańskie kino.
Ale gdy szukałem informacji w internecie,
nie było prawie żadnych źródeł po angielsku.
Zainspirowany, stworzyłem własną stronę o koreańskim kinie,
mimo że formalnie nigdy nie studiowałem kinematografii
i tak naprawdę nie miałem kwalifikacji.
Koreanfilm.org ruszył w kwietniu 1999 roku.
Choć nie liczyłem na natychmiastowy sukces strony,
wkrótce zaczęli do mnie pisać ludzie z całego świata,
którzy odkrywali koreańskie kino.
Wokół strony zaczęła powstawać wirtualna społeczność.
Dla mnie osobiście strona była początkiem nowej kariery.
Najpierw praca dziennikarza
w czasopiśmie filmowym Screen International,
potem praca autora, nauczyciela i konsultanta festiwalowego.
W 2003 roku przeprowadziłem eksperyment.
W grupie dyskusyjnej zadałem pytanie:
"Który koreański film dał ci
najbardziej żywe i trwałe obrazy Korei?".
Większość ówczesnych użytkowników strony nigdy nie była w Korei.
Oglądali koreańskie filmy na DVD lub na festiwalach filmowych,
więc byłem ciekaw, który film
wywarł na nich największe wrażenie.
Filmy, które wybrali,
to nie wyidealizowane lub egzotyczne portrety Korei.
To filmy jak "I Wish I Had a Wife" Parka Heung-sika,
"One Fine Spring Day" Hura Jin-ho,
albo "Memories of Murder" Bonga Joon-ho.
Najwięcej wybrało przede wszystkim film
"Take Care of My Cat" Jeonga Jae-euna.
Na mnie również wywarł on duże wrażenie.
Film jest przemyślanym, realistycznym portretem
pięciu młodych kobiet z Incheon,
których przyjaźń może ucierpieć
w rok po tym, jak kończą liceum.
Postacie są żywe i interesujące,
a reżyser sprawia, że czujemy to, co one.
Scenografia również zapada w pamięć.
Jeden z gości mojej strony, mieszkaniec Bostonu,
napisał w grupie dyskusyjnej
"Nigdy nie myślałem o Korei, zanim nie zobaczyłem 'Take Care of My Cat',
ale teraz chcę tam pojechać.
Piękna sceneria nie robi na mnie takiego wrażenia,
jak miejskie krajobrazy Jeonga Jae-euna".
Spójrzmy, jak reżyser ukazuje
miejskie krajobrazy Incheon i Seulu.
(Koreański) Bi-ryu: Taehee będzie działał.
Hae-joo: Co, z taką twarzą?
(Muzyka)
(Koniec wideo)
DP: Przez ostatnie 15 lat koreańskie kino dostarczyło szerokiego spektrum
niezatartych obrazów widzom z całego świata.
Widzieliśmy zuchwałe dziewczyny,
starego wyjadacza,
potwory,
duchy,
żołnierzy,
klaunów,
włóczęgów
i artystów.
Wielu ludzi zna Koreę przez te obrazy.
Podczas prowadzenia strony
otrzymałem wiele e-maili od ludzi z całego świata,
którzy zaczęli odkrywać koreańskie kino.
Poznałem osoby adoptowane, żyjących w innych krajach,
którzy dorastali w miastach, gdzie byli jedynymi Koreańczykami.
Dla nich te obrazy z dalekiego kraju
stały się ważną częścią tożsamości.
Poznałem ludzi, którzy nic nie wiedzieli o Korei,
zanim nie obejrzeli koreańskiego filmu.
Byli tak zainspirowani, że się tu przeprowadzili i zaczęli nowe życie.
Otrzymałem też dużo mniej poważnych komentarzy i pytań.
Jeden czytelnik spytał:
"Co to za zielone butelki, które zawsze widzę na stołach w koreańskich filmach?".
(Śmiech)
Moja prelekcja dzisiaj to mieszanka optymizmu i pesymizmu.
Mój optymizm bierze się z wiary,
że filmy i obrazy mogą mieć większy wpływ, niż zdajemy sobie sprawę.
Wierzę, że gdy filmy przekraczają różne kultury, dzieją się dobre rzeczy.
Ale stałem się bardziej pesymistyczny, gdy napotkałem praktyczny problem:
jak przybliżyć koreańskie kino szerszej widowni na świecie.
Zacytuję jednego z ulubionych reżyserów z Hollywood:
"W branży filmowej jest pełno fatalistów,
którzy myślą że wartościowy film osiągnie swe przeznaczenie,
a słaby nie,
że wszystko jest jakoś określone z góry.
ja myślę, że to nie prawda".
Niektóre nasze przekonania są wynikiem przemyśleń,
inne przyjmujemy bez refleksji,
bez zastanawiania się, co za nimi stoi.
Pomysł, że dobry film znajdzie szeroką widownię,
a kiepski nie,
jest przykładem myślenia drugiego rodzaju.
Niektórzy mogą uważać,
że istnieje jakaś selekcja naturalna najlepszych dzieł,
gdzie dobre filmy pokonują złe i zdobywają szerszą widownię.
Ale łatwo zauważyć, że w tym wypadku
zwyciężają nie zawsze najlepsze filmy,
ale te z najlepszym marketingiem i promocją.
Miłośnicy kina lepiej zrozumieją,
że duzi dystrybutorzy mają w garści komercyjny sektor filmowy.
Ale mogą oni wyznawać inny mit,
że trzy główne festiwale filmowe: Cannes, Wenecja i Berlin
to alternatywny i sprawiedliwy system, który równoważy ten komercyjny.
Osobiście w to też nie wierzę.
Lata pracy w branży filmowej przekonały mnie,
że organizatorzy tych festiwali mogą mieć tak samo wąskie horyzonty
jak studia z Hollywood.
Po prostu skupiają się na innych rodzajach filmów.
Jaki był najważniejszy koreański film z ubiegłych 10 lat?
Można wybrać "Memories of Murder" Bonga Joon-hoa,
ale został beztrosko pominięty przez większe festiwale filmowe,
bo w tamtym czasie reżyser nie był dość sławny.
Przeciętna osoba nie rozumie
jak działa globalny system dystrybucji filmów,
ale zazwyczaj przyjmuje, że działa w dobry sposób.
Niebezpieczeństwo wiary w system to po bierne oczekiwanie,
że dobre filmy do ciebie dotrą
i nie będziesz trzeba ich aktywnie szukać.
Dla mnie to tragedia.
Martwi mnie zepsuty system, który uniemożliwia ludziom
dotarcie do filmów, które mogą ich naprawdę poruszyć.
Jak więc działać poza tym systemem?
Wejść do internetu
i poszukać informacji o filmach z innych krajów.
Iść na festiwal filmowy i obejrzeć małą produkcję, o której nic nie wiecie.
Zapytać zagranicznych znajomych o rekomendacje.
Gdy już to zrobicie, polecić im jakieś koreańskie filmy.
Na zakończenie mam proste życzenie, które nie zmieni świata,
ale może zmieni wasze doświadczenia:
mam nadzieję, że więcej ludzi porzuci wiarę w system
i zacznie aktywnie poszukiwać filmów z całego świata.
Dziękuję za uwagę.
(Brawa)