Bất chấp những tiến bộ trong y học,
ung thư vẫn là một trong những chẩn đoán khủng khiếp nhất đối với một bệnh nhân.
Nguyên nhân khiến ung thư rất khó chữa là bởi nó không phải một bệnh,
mà là một nhóm bệnh gồm hơn 100 loại bệnh xuất hiện ở nhiều loại tế bào khác nhau.
Và có một loại ung thư mang lại rủi ro nhiễm bệnh
cho trẻ em cao hơn các loại khác.
Đó là "ung thư bạch cầu" (ung thư máu),
một loại ung thư bắt nguồn từ các tế bào gốc trong tuỳ xương.
Một tế bào gốc cũng giống như một em bé sơ sinh,
tuy chưa phát triển nhưng mang trong mình một tiềm năng lớn.
Nhiều tế bào gốc được phân chia và trở thành tế bào của các cơ quan
như gan, não, và tim.
Nhưng trong một số mô tế bào,
chúng có thể tiếp tục phân chia thành tế bào gốc mới khi cơ thể lớn lên,
cho tới lúc trưởng thành để có thể tiếp tục phân chia thành các tế bào mới,
phục vụ cho nhu cầu của cơ thể.
Tuỷ xương là một ví dụ,
đó là nơi các tế bào gốc phân chia thành nhiều loại tế bào máu khác nhau.
Tuỷ xương bao gồm các hồng cầu.
đóng vai trò mang ô-xi từ phổi tới tất cả các mô tế bào,
và tiểu cầu, có thể giúp máu ngừng chảy nhờ băng lại các mạch máu bị tổn thương
và bạch cầu,
đóng vai trò bảo vệ cơ thể, chống lại những kẻ xâm nhập mang nguy cơ tiềm tàng.
Tới một lúc nào đó,
quá trình phân chia tể bào gốc xảy ra lỗi
và những đột biến có hại xuất hiện trong DNA của các tế bào.
Các tế bào mang DNA thường tự tiêu huỷ,
nhưng một số tế bào lỗi thường bỏ qua chu trình này,
mà nhân đôi một cách mất kiểm soát, kể cả khi chúng mất đi chức năng ban đầu.
Đây là thứ chúng ta biết đến dưới tên "tế bào ung thư".
Lí do ung thư máu là loại ung thư thường gặp nhất ở trẻ em vẫn chưa rõ
nhưng một yếu tổ đóng góp có thể vì
chỉ cần một hoặc hai biến thể DNA đã có thể gây ra ung thư máu,
trong khi đa số các loại ung thư khác cần rất nhiều biến thể,
điều này cho phép ung thư bạch cầu xuất hiện nhanh hơn các loại khác.
Hơn nữa, một số biến thể DNA có thể xuất hiện ở các tế bào bạch cầu
trong quá trình phát triển bào thai
làm gia tăng nguy cơ xảy ra ung thư máu giai đoạn đầu.
Mặc dù bệnh này dễ ảnh hưởng tới trẻ em hơn các loại ung thư khác,
đa số các ca mắc ung thư bạch cầu vẫn là người trưởng thành.
Khi ung thư máu tấn công, các tế bào lỗi sẽ nhân rộng trong máu và tuỷ xương,
cho tới khi chúng chiếm trọn toàn bộ chỗ trống và năng lượng còn sót lại.
Tới khi tuỷ xương không thể sản sinh được
số lượng tế bào khoẻ mạnh cần thiết
máu sẽ cạn kiệt.
Sự thiếu hụt tế bào hồng cầu
đồng nghĩa với các cơ bắp không được cung cấp đủ ô-xi,
số lượng tiểu cầu sụt giảm khiến chúng không thể chữa lành các vết thương
và sự khan hiếm của các tế bào bạch cầu khiến hệ thống miễn dịch suy yếu,
làm tăng nguy cơ nhiễm trùng.
Để tái tạo lại hoạt động bình thường của máu,
các tế bào ung thư bạch cầu cần được khử bỏ.
Nhưng do ung thư máu không tồn tại dưới dạng u hạch,
nên ta không thể loại bỏ nó bằng phẫu thuật.
Thay vào đó, các tế bào này sẽ bị diệt trừ ngay trong cơ thể
bằng nhiều biện pháp, bao gồm trị liệu hoá học,
kết hợp nhiều loại thuốc có khả năng tiêu diệt
các tế bào đang nhân đôi quá nhanh.
Không may, biện pháp này đem lại tác dụng phụ
làm tiêu diệt các tế bào khỏe mạnh như các tế bào trong nang tóc hoặc ruột.
Trong một số trường hợp, liều lượng được yêu cầu quá lớn,
khiến tất cả các tế bào trong tuỷ xương bị chết,
bao gồm cả các tế bào gốc.
Trong trường hợp này, cơ thể sẽ không còn khả năng tự tái tạo tế bào máu mới.
May mắn thay, các sự trợ giúp bên ngoài có thể đưa vào cơ thể
dưới dạng tế bào gốc từ tuỷ xương được hiến tặng.
Một khi được cấy ghép vào cơ thể bệnh nhân,
chúng nhanh chóng nhân rộng số lượng trong tuỷ xương và máu.
Tuy nhiên, cấy ghép tuỷ xương là một quá trình phức tạp
yêu cầu sự tương thích kháng nguyên giữa người hiến và người nhận,
để tránh tế bào được cấy ghép tấn công các cá thể ngoại lai
vốn là tế bào của chính người bệnh.
Khác với truyền máu,
HLA có tới hàng ngàn loại,
thậm chí anh chị em ruột hoặc họ hàng có thể không có tuỷ tương thích.
Trong trường hợp này, việc tìm kiếm được mở rộng ra một cơ sở dữ liệu,
bao gồm cấu trúc gen của hàng triệu người tình nguyện hiến tuỷ xương.
Càng có nhiều người hiến tặng tiềm năng,
thì sẽ có càng nhiều người bệnh được cứu sống bằng ghép tuỷ thành công.
Ung thư máu có thể là căn bệnh đáng sợ, nhưng ta có rất nhiều sức mạnh và hi vọng.