Elf jaar geleden speelde ik
in een nieuw stuk in dit theater in the West End
al na drie uitvoeringen liep ik weg
De volgende morgen vroeg ging ik van mijn flat naar deze steeg
ging de garage in, stopte de kieren dicht
met een dekbed dat ik had meegenomen
en stapte in mijn auto
Ik zat daar zo'n 2 uur, geloof ik met m'n hand op de contactsleutel
Het was een zelfmoordpoging Geen roep om hulp of zo
Ik reed naar de zuidkust en nam een veerboot naar Europa
Ik wist dat ik niet thuis kon zijn
niet in London, niet in Engeland
Ik dacht echt, dat ik nooit meer naar Engeland zou terugkeren
Vluchteling Stephen Fry verbrak de stilte rond de marteling die hij doorstond
ledereen denkt, dat ik zelfmoord heb gepleegd. Dat is nog het ergste
Na een week kwam ik stiekem terug naar Engeland. Naar dit ziekenhuis
waar een dokter zei dat ik bipolair was Ik had er nog nooit van gehoord
Op mijn 37ste kreeg ik een diagnose,
die mijn enorme pieken en dalen verklaarde
die ik al mijn hele leven meemaakte
Ik heb zeker extremen in stemmingen, groter dan bij iedereen die ik ken
De psychiater adviseerde een lange rustpauze
Ik ging naar Amerika
Ik ging maanden naar een therapeut en liep dit strand op en neer
Mijn hoofd zat vol vragen
Ben ik gek? Hoe kom ik eraan?
Was het te voorkomen? Kan ik genezen?
Toen begreep ik hoe ernstig het is om bipolair of manisch depressief te zijn
4 miljoen mensen in Groot Brittannië hebben het
Veel van de zwaarst zieken doden zichzelf uiteindelijk.
Ik besloot om open kaart te spelen over mijn psychische aandoening
Want dat is het een psychische aandoening
Ik wilde met mensen praten die het hebben
hoe ze erachter kwamen en hoe het hun leven beheerst
Ik wilde antwoorden op vragen die mij het meest bezighielden
Klopte mijn diagnose? Werd ik beter of slechter?
Laten we beginnen met een opmerking van een Hollywood producer
Je hoeft geen homo of jood te zijn om het hier te maken. alleen maar bipolair
Hij bedoelde natuurlijk Groter dan het leven zelf
razend energiek oneindig creatief
Manische types doen het goed in Hollywood, overal in showbusiness trouwens
Euforische hoogten en peilloze diepten horen erbij
zonder het bijbehorende stigma
Sinds mijn diagnose heb ik gewoon doorgewerkt
en wegen gevonden om er mee om te gaan
Maar ik heb mijn aandoening ook verzwegen
Nu wil ik openkaart spelen het stigma bestrijden
en een zuiver beeld geven van een psychische aandoening
waar de meeste mensen weinig of niets van weten
We bezoeken mijn vriendin Carrie Fischer
beter bekend als Prinses Leia in de Star Wars films
Ze zit op de grens van krankzinnigheid.
Net niet gek genoeg om opgenomen te worden
maar niet 'normaal' genoeg om een gewoon leven te kunnen leiden
Draven met een enorme snelheid is beter dan welke drug dan ook
God zorgt dat er een parkeerplaats voor je is
Er worden speciaal voor jou liedjes op de radio gedraaid
Je bent zo enthousiast over iedereen en
iedereen is zeker zo enthousiast over jou
Kom op, ik heb een geweldig idee Ik heb een ongelofelijk idee
Laten we naar India gaan
Dan ga je wel heel erg snel Je bent sneller dan iedereen om je heen
Het is niet leuk Je hangt veel te lang aan de telefoon
Je krijgt geen slaap
Niets gaat snel genoeg Kom op, volg mij, kom op nou
En zelfs als het niet zo is, dat je meer getalenteerd bent als je manisch bent,
je voelt dat het toch zo is
Ja, dat is de halve strijd
Vlammende speeches aan de wereld Ik heb zoveel te zeggen
Ik heb nieuws uit de ruimte
Ik bleef 6 dagen wakker Ik verloor echt mijn verstand
Een vriendin zei: Weet je dokter wel, dat jij je zo gedraagt?
We kregen ruzie
Ik huilde 4 uur en kon niet stoppen
Ik wist, dat daar iets mis mee was
Ik belde de dokter ging er heen
We praatten, lachten Ik draaide in de stoelen
De dokter zei...
Dat is bipolair Dat is manisch depressief
Carrie leefde al jaren met dat soort extreme stemmingen en gevoelens
voordat de diagnose werd gesteld
Ze is er erg aan toe.
Het is geen accessoire van muziek- of filmsterren
Het is een echte psychische aandoening
waar ze elke dag van haar leven mee om moet gaan
Ze heeft nu medicatie
Moet je je voorstellen hoe ze zou zijn als ze die niet zou hebben
Een medicus vertelde me dat bij de helft van de
manisch depressieven niet eens een diagnose wordt gesteld
Het beangstigd me, dat er mensen met dezelfde symptomen als Carrie rondlopen
die niet weten wat ze mankeren
ik heb gehoord, dat het een ziekte is die vrij moeilijk is vast te stellen
Ik heb de diagnose bipolair en dat is een psychische aandoening
dus op een hersenscan zou je tekenen moeten kunnen zien van wat ik mankeer
Een onderzoek wordt gedaan in het Maudsly ziekenhuis in zuid Londen
waarbij gezonde hersenen worden vergeleken met bipolaire zoals die van mij
Hier het begin van de hersenen - O jeetje.
Ik grijp de voorkant van de neus en scroll terug
Dat is mijn gezicht. Daar zijn je mollige wangen. - Mijn mollige wangetjes
Door naar zo'n plakje van hersenen te kijken
kan je toch niet zien of iemand bipolair is, of wel?
Wat bipolariteit betreft. Het bekijken van de scan van een enkel persoon
levert op dit moment nog niet voldoende gegevens voor een diagnose op
Ziet u iets aan mijn hersenen, waardoor u denkt dat ik bipolair ben of zoiets?
Nee. Daar is een heel kort antwoord voor
Er is dus geen scan, waarmee bipolaire stoornis kan worden aangetoond
maar ik heb gehoord van een bipolair gen
Om meer te weten te komen laat ik mijn DNA testen als onderdeel
van 's werelds grootste onderzoek naar
de bipolaire stoornis aan de universiteit van Cardiff
Ze hebben 2000 deelnemers en nu dus 2001 Krijg ik nu een lolly?
Dan is dit uw DNA Mijn DNA, dank u wel
Wat mooi, ik wist het prachtig, toch?
Waar nu heen? - We gaan naar de Sequenom
Dat moet wel goed zijn alleen de naam al Welkom bij de Sequenom, Mr Bond
Als je bipolaire mensen vergelijkt met mensen die het niet hebben
zie je eigenlijk geen globale verschillen
Jammer genoeg roept de pers 'Het bipolaire gen' of zoiets
Dat is helemaal niet waar. Er zijn vele genen betrokken bij bipolariteit
Er is dus nog geen eenduidige test die aantoont dat iemand bipolair is
Hoe gaat het dan wel?
Hoe ging dat jaren geleden bij mij?
Een psychiater stelde allerlei vragen over mijn gedrag en gevoelens
Hier in Cardiff doet Nick hetzelfde, maar hij gebruikt 200 vragen
die een beeld opbouwen over iemands levensloop met manische depressiviteit
We ontwikkelden een schaal, waarop ik je kan scoren op basis van jouw informatie
Denk eens terug aan perioden waarvan je denkt
dat ze buitengewoon waren, problemen veroorzaakten
of dat je vond dat je wellicht behandeling nodig had
De eerste keer dat ik onder behandeling had gemoeten was toen ik 14 was
Terugkijkend vertoonde ik toen voor het eerst symptomen
Het probleem was dat het voor iedereen doorging voor slecht gedrag
Ik werd bijna van de 'prepschool' gestuurd Hier werd ik wel weggestuurd
Heel vreemd om terug te keren naar de plek waar je zo intens leefde
constant prikkelbaar of manisch zoals ik het nu zou noemen
Ik spijbelde. Ik was zo vaak alleen. Zwierf rond
Over de daken
Ik geloof, dat ik over de daken rondkroop voor de mix van risico
en macht over de mensen beneden
Mijn gedrag maakte mij eigenlijk onverdraagzaam
een opschepper, grote bek, onhandelbaar, storend
Slank, ik ben nooit echt de mooiste geweest, maar eens was ik slank
Het weerzien van de huismeester en zijn vrouw roepen herinnering op aan
de voorbije misdaden zoals met toestemming naar Londen gaan en niet terugkomen
We gingen naar de film Gewoon naar de bios
Eentje was 'The Clockwork Orange'
Klopt ja
Je vader dacht, van alle films die hij gezien zou kunnen hebben
Ik werd er door gegrepen en verteerd
Je had gewoon terug moeten komen Op tijd terug moeten zijn
Ik had de politie gevraagd naar je uit te kijken
Echt waar? Dat heb ik me nooit gerealiseerd.
Stephen was een probleemgeval
Dit is een brief van Gerald Holme - Die psychiater
Hij stelt verschillende dingen voor Adolescente depressie
eerder een milde depressie dan gewoon ongelukkig
Vertoond kinderachtig gedrag
Mr Fry, jouw vader, heeft gezegd dat door Londense artsen is geopperd
dat wellicht een hersenbeschadiging de oorzaak van zijn gedrag is
Mijn God
Van drugs gebruik en/of zedendelicten is ons niets gebleken
En dan het walgelijke gedoe, dat stelen
Het hield me zo in de greep
Je had het geld helemaal niet nodig Je hoefde niet te stelen.
Zo vreemd
U wist dus niet dat ik het was - Nee, ik verdacht jou helemaal niet
Er werd een val gezet in 'Huismoeders' kamer
Dat was U. U zat verscholen in haar kamer - Ik zat in haar badkamer
Het was naar om jou daar zo te zien
Ik zat in een vreemde emotionele strijd
Dingen stelen die ik niet eens wilde hebben
Geld stelen? Dat geld wilde ik wel, denk ik
Schaamde ik me als ik gestolen had? Ik denk het wel
Maar..
het heeft iets bijzonders om in een kamer te zijn
waar je niet hoort te zijn op zoek te gaan naar spullen
net als in de film als de held inbreekt Heel spannend, je hart zit in je keel
echt heel spannend
Ik sport niet en doe niets anders waar je een adrenalinestoot van krijgt
maar misschien is dat het wel geweest
of het nu onderdeel was van een afwijking weet ik niet
maar het was erg genoeg om naar een psychiater te gaan
niet dat dit tot de diagnose manisch depressief leidde
waarschijnlijk omdat de schoolleiding, mijn ouders
en om eerlijk te zijn ook ik het zagen als slecht gedrag
Ik werd dus van school gestuurd en ging door met stelen
Ik stal een creditcard uit de jas van een vriend van mijn ouders.
Dit leidde de volgende manische episode in
Ik gaf het geld op een grandioze manier uit
Ik was ongeveer 17 en ik schuimde Londen af met die gestolen creditcard
Ik was een geweldig nieuwe versie van mezelf
Ik kocht belachelijke pakken met opgesteven boorden
en zijden stropdassen zoals in de 20-er jaren
We gingen naar het Savoy en The Ritz en dronken cocktails
Dat het fout was kwam niet in me op
Wanneer je in de ban bent van een manische fantasie
snap je niet dat anderen bestaan.
Je bent het middelpunt van je eigen heelal
Ik wilde gewoon daar zijn Daar zit Stephen Fry
En die witte jassen zo toepasselijk
Net broeders in een geweldig psychiatrisch ziekenhuis
Natuurlijk hield het geen stand
Na maanden het land doorkruist te hebben met mijn gestolen credit card
werd ik gearresteerd en naar de Pucklechurch gevangenis gestuurd
In mijn tijd was dit een lange smalle steriele gang met celdeuren.
Het is nu zo anders
De laatste 10 jaar van mijn leven had ik doorgebracht op kostscholen en zo
Dit stelde voor mij niets voor
Alleen de namen waren anders Schoolmeester werd Bewaarder
Het enige, dat mijn maag omkeerde was het eerste bezoek van mijn moeder
Ik was gek op het oplossen van cryptogrammen.
De hele tijd dat ik vastzat knipte ze de cryptogrammen uit de Times
Een uiting van liefde en steun naar mij die naar mijn keel vloog
Hoe vaak heb je een dergelijke episode in je leven gehad?
Ik denk zo'n 4 of 5 van die extreme
Als ik naar mijn verleden kijk, denk ik
dat er ongeveer elke vijf jaar zo'n zware storm opsteekt
Ik weet het niet zeker maar zo gaat het vaak
Wanneer heb je voor de eerste keer een depressie gehad?
Ik denk
zo'n 6 maanden voor die manische ervaring
Als je zo depressief bent wat voor gevoel van eigenwaarde had je dan?
Absoluut NUL
Opstaan van de bank om naar de koelkast te gaan, is een ongelofelijke opgave
Alles gebeurt, omdat je een kut bent
omdat ik een ongelofelijke klootzak ben omdat ik een lul ben
Soms heb je een Tourettes beeld vanzelf
Je denkt steeds aan de dood. Zonder dat je suïcidaal bent
ben je je constant bewust van de dood en hoe welkom die zou zijn
Dat is het moment dat ik probeerde mezelf te doden
Je was toen 17
Je gebruikte pillen
Ja, ik nam zoveel mogelijk verschillende
om het zo giftig mogelijk te maken.
Jammer genoeg ging ik er ook door overgeven.
Ik weet zeker dat het een zelfmoordpoging was en geen roep om hulp
Hoeveel van die depressies heb je grofweg gehad?
Ik zou zeggen vijf of zes
Ik denk dat Nick Craddock een beeld begint te krijgen, maar ik ook
Als ik al dat extreme gedrag optel
begin ik me zorgen te maken over mijn uiteindelijke score
Wat me dwars zit, is de vraag of een hoop van de pijnlijke momenten
voorkomen hadden kunnen worden als het eerder was vastgesteld?
Bij ons omstreden, maar in Amerika
zijn psychiaters bereid kinderen te diagnosticeren
Hierdoor weet Suzy Jensen, die buiten San Fransisco woont, al 5 jaar
dat haar beide tiener jongens manisch depressief zijn
Bestaat er iets van: Je weet dat je kind bipolair is als...
Je weet dat je kind bipolair is als hij in razernij door een glazen ruit trapt
nadat hij al drie uur aan het razen is en je niet eens meer weet waarom
en gevaarlijk en risicovol gedrag
We hadden een puntdak en hij liep over de nok met z'n ogen dicht
Je weet dat je kind bipolair is wanneer het gedrag zo extreem is
dat je een neuropsychologisch onderzoek laat doen.
Toen ik terugging voor de resultaten werd ik al opgewacht door de psychiater
Hij zei, dat hij nog nooit zo ongerust was geweest over onderzoeksresultaten
Vervolgens vertelde hij een verhaal, dat Ian hem had verteld.
Hij liep op blote voeten door een kamer
en kreeg een vreemd gevoel onder zijn voeten.
Toen hij naar beneden keek zag hij, dat hij over
mijn in stukken gescheurde over de vloer verspreide lichaam, draafde.
Dat wil je eigenlijk niet horen Hoe oud is hij nu? - Zes
Zes jaar oud?.
Vind je je manie soms leuk of is het een belasting?
Nee, ik vind het niet leuk
Als je eens een keer wat doet Iets slechts. Je gooit wat of...
In een slechte bui of een gevecht?
Ja, ben jij het dan die dat doet?
Denk je dat het recht hebt om het te doen
en rest dat van de wereld niet deugd? - Ja, dat is zo
De diagnose is gesteld op z'n 11de en nu is hij 16
Op die leeftijd was ik al van school gestuurd
Luisteren naar hem herinnert mij aan mijn eigen houding
Het is een drang het bevredigt een behoefte
die hij kennelijk heeft Je kan het zien
Ja, het is een drang, een behoefte iets dat gebeurt
Ian's broer Todd is dertien en kreeg de diagnose toe hij 8 was
Zijn gedrag geeft problemen, zelfs op de speciale school waar ze op zitten
Terwijl ik bij haar ben, wordt ze naar school geroepen
Normaal ben ik hier om half drie maar ik werd gebeld
dat Todd een moeilijke ochtend heeft gehad
en hij een stoel naar iemand van het personeel heeft gegooid en hem geslagen
Was er een reden of was je gewoon boos?
Ik wilde eigenlijk een ommetje maken omdat
ik opgefokt en boos was maar dat mocht niet van hen
Toen werd ik boos - gefrustreerd - ja en smeet ik die stoel naar die man
Ik was acht of negen. We hadden een verpleegster op mijn school
Ik zat mijn veters te strikken en zij zei dat ik dubbele veters moest gebruiken.
Ik wist niet wat dat waren.
Ik sloeg haar echt recht in haar gezicht.
Ik had dat nog nooit meegemaakt die enorme woede en het was zo stom,
want zij vertelde me alleen maar hoe ik mijn veters moest strikken
Na zo'n klap, zeker na een zware stort hij in elkaar, zoals nu
Ik weet dat hij drie dagen is geschorst
De school van Todd ziet dit als slecht gedrag, maar ik voel met hem mee
Ik herken de woede, de greep van krachtige gevoelens en schaamte achteraf.
Todd en Ian verschillen van mij op een belangrijk punt
op dezelfde leeftijd zij weten dat ze ziek zijn
Ik weet van Britse psychiaters, dat zij tegen het labellen van kinderen zijn.
In Groot Brittannië is de grens 19 jaar.
Daarom wilde ik degene spreken, die de diagnose van Ian en Todd heeft gesteld.
Kiki Chang is de juiste man om mee te praten.
Buiten dat hij een onderzoeksproject leidt aan de Stanford Universiteit
heeft hij ook een 2 jarig zoontje
Sommige collega's zouden al op die leeftijd diagnoses stellen
Voor 2 of 3 jaar oud is het normaal geen controle over je stemmingen te hebben
woedeaanvallen, dan weer huilen, dan weer lachen
Ik heb collega's die beweren, dat ze het al in 3 jarigen kunnen zien
Ik heb kinderen van vierenhalf gezien die voldoen aan de bipolaire stoornis criteria
Ernstige stemmingswisselingen risicovol gedrag
ze functioneren en ontwikkelen zich niet goed
en verliezen veel tijd in hun normale ontwikkeling
ledereen herinnert zich de opkomst van ADHD in de 80-er en 90-er jaren
De cynici zullen zeggen dat dit weer een etiket is
om op een slecht kind te plakken
Ik zou daar voorzichtig mee zijn
Ik denk niet, dat we aan het overdiagnosticeren zijn
Door de diagnose te verruimen bereik je meer mensen
en dat is goed want dat kan leiden tot een
bipolaire diagnose, waarna ze weten dat er iets aan de hand is
dat behandelbaar is en niet hun schuld is
Ian, je medicijnen
Voor Kiki zijn diagnosen goed nieuws Voor Ian en Todd medicatie
Ian liet me zien hoeveel hij elke dag moet innemen
Welkom bij onze apotheek We zijn er echt trots op
Je hebt Prozac, Pederol, Klonapin, dat is een soort kalmeringsmiddel
Dat zorgt ervoor dat ik me gedraag als ik het moeilijk heb
Dit is Ambien - Dat is een slaappil, toch?
Concerta neem ik 's morgens. Dat is een soort Ritalin
Het kost me bijna een uur per dag om hun medicatie potjes te vullen
Dit alles om de scherpe kant van het gedrag van een 16 jarige af te halen
Ik weet niet wat ik ervan moet vinden
Ik weet dat Britse psychiaters zich zorgen maken
om de schade, die zware medicijnen aan jonge hersenen kunnen toebrengen
Helemaal als men niet 100% zeker is van de diagnose
Als de medicijnen voorkomen, dat Ian en Todd hun leven verwoesten
en dat van hun moeder, is dat een goede oplossing
Zou ik de diagnose op mijn 16de gehad willen hebben?
Ook wanneer dat betekende dat ik vanaf dat moment medicatie moest nemen?
Ik vind dat ik in sommige opzichten door mijn manische depressiviteit ben geholpen
Dat maakt het wat ingewikkeld Zou ik succesvol zijn geweest zonder dat?
Zou u mij gekend hebben als ik niet door die energie gedreven werd, creatief te zijn?
Ach stop, dank u wel Wat aardig
Ik ben opgetogen, geëerd en laten we er niet lullig over doen, rijkelijk beloond
Dit is een spannende tijd, omdat
je jezelf met opzet voor gek zet voor de mensen die je bewondert
Stress is vaak de belangrijkste factor die mensen een episode injaagt
Toen ik mijn diagnose kreeg zei de dokter, dat ik niet zo hard moest werken
Ontspan en ontloop stressvolle situaties Zoals te zien nam ik die raad serieus
Aangenaam zullen sommige mensen zeggen
De week ervoor had ik zeer schokkende opwindende dromen, waarbij ik
uit de kleren ging
in mijn broek plaste op het toneel
Ik weet niet of stress mij naar een manische of depressieve episode stuwt
Ik kan me geen periode herinneren, dat ik geen last had van stress
Blij?
Blij, ha. 7 jaar, ijsjes, vakantie. Dat was blij. Daarna niet meer
Stress ik kan niet zonder, maar het is een gevaarlijk ding
Nog geen rampen. Het is heet werk
Ik kan verdomme niet wachten tot het voorbij is
O God, daar gaan we weer
Ik ben opgetogen, geëerd en laten we er niet lullig over doen, rijkelijk beloond
We kunnen er wel weer een jaar tegen
Ik functioneer, ondanks mijn manische depressiviteit
en ik weet zeker dat het me helpt
Dat is het probleem met het verbinden van stress
aan het starten van manische depressiviteit
Mijn stress staat gelijk aan uw huis tuin en keuken stress
De een gaat er mee om, de ander wordt gek
Ik ben hier in Cornwall om te zien
hoe manische depressiviteit de carrière, het huwelijk
verwoestte en bijna het leven kostte van een man
die eens Luitenant Commandeur was op het Koninklijke jacht Brittannia
Aan de ene kant Prinses Margaret dan Luitenant Commandeur Harvey daar
en Majesteit de Koningin daar
22 jaar geleden
Jij zat wel goed toen O ja, ik zat goed
Vier jaar aan boord van het jacht leidde tot een hoge functie bij de NAVO
Door de druk bij het werken in een atoombunker
raakte Rod zo depressief, dat hij instortte
Mijn zelfvertrouwen sijpelde weg en mijn eigenwaarde ook
kon niet slapen, een verschrikkelijk gevoel, wanhoop
Uiteindelijk ontheven van actieve dienst
werd hij secretaris van de Koninklijke Jachtclub
dat hield stand totdat Rod, toen manisch, bij een prijsuitreiking,
de prijs aan de verkeerde persoon toekende
De echte winnaar accepteerde de excuses van Rod niet
Aan het eind raakte ik de weg kwijt en voor het gehele publiek schreeuwde
Pleur Op. en liep de nacht in
Ik hallucineerde en zag de duivel
zwarte brandende kolen de ogen van de duivel
dat zag ik, heel beangstigend
Ik dacht toen dat ik Jezus was
Ik zei dat tegen niemand want dan kon ik Jezus niet zijn
Rod werd teruggehaald en opgenomen in dit Psychiatrisch ziekenhuis in Plymouth
Hij was nu overmand door somberheid
Ik had pijn in mijn hoofd. Ik was in de hel geweest
Het was de bedoeling dat ik de hel zou ervaren
Ik moest ontsnappen uit het ziekenhuis
Ze lieten mij naar boven en dan rechtsaf naar ergotherapie gaan
Zonder begeleiding
dus ging ik niet naar rechts
Ik bleef doorlopen door de hoofdingang
naar de tweebaansweg
liep een stukje weg van de rotonde zodat auto's snelheid konden maken
Ik wachtte tot er een vrachtauto aankwam en stapte er voor
Ik had meervoudige breuken in beide benen
Ik moet mijn broek laten zakken om het geheel te kunnen zien
Ik heb heel wat marineofficieren zo gezien, maak je niet druk
Zo ben ik niet altijd, hoor
Oh jee, o mijn God Dit is echt heel erg
Draai je eens om. Dit is typisch bij een heel ernstig ongeluk
Dat was 10 jaar geleden. Rod zegt, dat hij ankzij medicatie stabiel is
Maar elk voorjaar en herfst voelt hij de manie zich ontwikkelen.
Ondanks alle ervaringen is hij terughoudend bij het nemen van medicatie
Ik geloof, dat er nog een wereld bestaat
parallel aan de "normale" volgens mij saaie wereld bestaat
Wanneer ik manisch psychotisch ben gaat het doek gaat open
en dan betreed ik de parallelle wereld en zie ik alles totaal anders
Ik ga naar cafés en zie daar engelen ik weet dat zij mij kennen en ik ken hen
We hebben een speciale band op basis van de kennis die we delen
Vind je het naar, dat je bent geboren met deze
bipolaire persoonlijkheidsstoornis of manische depressiviteit?
Makkelijke vraag, makkelijk antwoord Nee, geen moment
Wanneer je met engelen hebt gewandeld
dan is alle pijn en het lijden het meer dan waard geweest
U zult blij zijn te horen dat ik geen engelen
of de duivel zie of dat ik denk dat ik Jezus ben
Maar ben ik het met Rod eens, dat we onze manische episodes koesteren
Dat helpt echter de diagnose niet
wanneer we UP zijn zijn we niet ziek. Ben je gek?
We zijn prima in orde. wij hebben geen dokter nodig
Maar dat verhuld niet, dat Rod zichzelf bijna doodde en
dat ook echt wilde, toen hij in de ban was van die andere kant van zijn ziekte
De erfenis van een zelfmoord is voor de nabestaanden altijd erg pijnlijk
maar als de oorzaak in manische depressie ligt, komt angst daar nog bij
De angst dat het ook met een ander familielid gaat gebeuren
want manische depressiviteit wordt erfelijk overgedragen
Hierom ging ik in Cornwall een andere vriend opzoeken
die sinds zijn 18de met die gedachte leeft
Hij ontdekte, toen dat zijn vader bipolair was
Hier ging je elke zomervakantie heen?
Ja, hier liggen heel wat herinneringen als kind
Hier zaten we dan op van die dekstoelen
en sloten limonade dit is echt 'Famous Five'
Moet je nagaan elke zomervakantie hier
Je komt hier nu met gemengde gevoelens
Ja, mijn vader heeft hier zelfmoord gepleegd
Daar verderop, dus niet echt de beste plaats voor mij
Het ergste is misschien, dat hij daarheen ging met zijn zuster, jouw tante.
Hij sprong van de klif waar ze bij stond
Hij dook ervan af Hij was niet aan het klooien of zo
Het ligt een beetje door elkaar
Kijken of er een behoorlijke foto van hem is
Daar is ie - Dat is je vader
Een gestoorde vader te hebben roept schaamte op
Ik was 18 en wilde eigenlijk het hele gedoe wegstoppen
Je wilt gewoon normaal zijn op die leeftijd
Ik werd me er ziekelijk van bewust en werd steeds depressiever
Ik kreeg paniekaanvallen
Mijn manier om er mee om te gaan was te doen alsof het niet gebeurd was
Vlak na zijn dood ben ik twee jaar naar Australië, Amerika en Mexico gegaan.
Ik liep er gewoon voor weg
Rick keerde terug en realiseerde een geweldig succesverhaal
een paar kilometer van de plek waar zijn vader zich doodde
maar hij bleef zich afvragen of hij de ziekte van zijn vader had geërfd
Ik was altijd bang dat ik net als hij zou zijn
Hij vond altijd dat ik erg veel op hem leek en was daar heel ongerust over
Mijn vader had geen symptomen totdat hij midden veertig was
Die leeftijd ben ik nu te boven, maar ik denk nu ook aan mijn twee zoons.
Die zijn nu midden twintig, dus tijd genoeg
Heb je nu een Psychotherapeut?
Ja, die heb ik
En, helpt dat je?
Ja, dat geloof ik wel het enige probleem met psychotherapie is
dat alles dat je als kind hebt meegemaakt in je geheugen staat gegrift
Je vader en moeder verkloten je echt, hoor
Wat onderzoek uitwijst is, dat als je manisch depressief bent,
is er altijd in je familie iemand, die het eerder had
Grootouder, tante of oom of een van je ouders
vaak hebben ze niet eens de diagnose gekregen
Blijkbaar is er geen waarschuwing, maar er zal iemand zijn geweest
Uit het verhaal van Rick blijkt
dat als je vader het heeft jij het niet perse hoeft te krijgen
De bezorgdheid bij bipolaire ouders blijft 'Geef ik het door?'
en voor bipolaire moeders hebben de wetenschappers
nog een schokkende ontdekking gedaan
De zwangerschap en de bevalling zijn zeer gevaarlijk voor de psychische gezondheid
van vrouwen die bipolair zijn
Toen ik je laatst sprak, gaf ik aan dat volgens mij
de kans om weer ziek te worden tijdens zwangerschap
of de in de tijd na de bevalling erg hoog is
Je moet dan denken aan zo'n 60 procent of hoger
Gaynor Thomas woont in Wales en zit in hetzelfde onderzoek als ik
Zij wil weten of ze het risico durft te nemen opnieuw zwanger te worden
wetende dat haar eerdere manische episode tot ongewoon gedrag leidde
Ik had grootheidswaanzin
Dacht je dat je rijker was of uit een beter nest kwam, een prinses of zo?
De mijne waren meer religieus
In een van die episodes dacht ik dat ik een van Gods uitverkorenen was
Ik dacht dat ik mensen kon genezen dat ik bijzondere gaven had
en een groep mensen moest samenbrengen om de wereld te veranderen
Ik had een therapeute, die het opviel dat mijn ideeën nogal vreemd waren en liet een
Ambulant GGZ team komen dat mij thuis behandelde
Met medicatie? - Ja, met medicatie
En toen de zwangerschap. Voor de meeste mensen een geweldig iets
Je had een manische episode tijdens je zwangerschap. Hoe ging dat?
De religieuze kant kwam naar boven toen ik Thomas kreeg
Hij was niet een bijzondere baby maar een HEEL bijzondere baby
Zoals de Messias - Ja, bijna wel
ik was uitverkoren om hem te baren en samen gingen we de wereld veranderen
Zo'n kleine stap en bij jou zo'n enorme Pijnlijk, als je het op een feestje zegt
Ook de manier van zeggen
Mijn kind is het centrum van het universum
In het begin was het postnatale euforie, maar al gauw werd het een postnatale manie
Ik kon niet slapen, was zo opgewonden.
Ik belde de psychiater en zei dat ik iemand moest spreken, want het liep uit de hand
Gaynor werd een maand opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis
De medicatie die ze in het ziekenhuis kreeg kalmeerde haar
maar ze is bang dat alles weer gebeurt als ze zwanger raakt
Ian Jones zegt dat Gaynor terecht bang is
Vrouwen men een bipolaire stoornis lopen
grote kans op een meer ernstige ziekte episode
rond de bevalling en vaak in combinatie met hallucinaties en wanen
Deze episoden kunnen de meest ernstige zijn die we in de psychiatrie tegen komen
In de gehele psychiatrie?
De laatste twee onderzoeken naar overlijden van moeders tonen aan
dat zelfmoord op dit moment de belangrijkste oorzaak is
van overlijden rond de bevalling
Gaynor wil graag een broertje of zusje voor Thomas,
maar de informatie van Ian Jones valt moeilijk te negeren
Het zet me tot nadenken over het nemen van een baby
Ik vind het jammer, dat ik niet nog een kind kan nemen
Misschien moet ik in Thomas belang accepteren, dat het risico te groot is
Je weet gewoon niet wat er gebeuren zou. - Nee, precies
Ik vind de hakken van z'n schoenen leuk
Dat manische depressiviteit het leven van mensen totaal kan vernietigen
maakt het extra belangrijk om het vroeg vast te kunnen stellen
maar meestal blijft het onopgemerkt
door de manier waarop lijders met de stemmingswisselingen omgaan
en hun symptomen verbergen
Ik deed dat zo'n twintig jaar lang
Men noemt dit zelf medicatie of zoals u het terecht zou noemen
het gebruiken van overmatige hoeveelheden drank en drugs
Wodka en cocaïne in mijn geval
Cocaïne is een stimulerend middel en alcohol een kalmerend
Vaak was ik zo manisch en had ik zoveel energie
dat ik cocaïne nam om me te kalmeren
Ik ga niet graag naar een feestje zonder dat ik er zeker van ben dat
er een paar gram in mijn portefeuille zit
Ik vind het gênant een term als zelfmedicatie te gebruiken
alsof ik me verontschuldig of de indruk wek dat het een nobel doel dient
Op een of andere manier zorgt het ervoor dat je niets meer voelt
Je bent niet meer depressief of manisch
je gaat gewoon. Je staat 'aan'
En dat deed ik gedurende mijn succesvolle 80's en 90's
Vrienden zouden zeggen zware gebruiker, niet manisch depressief
Zij zien de symptomen als oorzaak
Dat gebeurt heel vaak
Ik deed dat met iemand met wie ik studeerde
bij het toneel en TV werkte en een film mee maakte
De eerste keer dat het de kop op stak was
tijdens het maken van de film Peter's Friends
Ik had een geweldig gelukkige tijd.
Ik had werk en geld. Mijn privé leven was goed
Er was werkelijk geen reden om zo diep in de put te raken.
In zo'n sombere stemming
Ik dronk niet overmatig, ik nam geen psychotrope middelen, legaal of verboden
Het dook zo maar op
Als je een reden hebt om zo down te zijn dan is het duidelijk
Maar als er geen reden is, vraagt je af Waarom voel ik me zo?
Als je op jezelf bent aangewezen kan je proberen de cyclus van
stemmingswisselingen te stoppen door zelfmedicatie
Gebruiken van alcohol en drugs met name cocaïne
Bij mij was de depressie er voor het middelenmisbruik
ledereen denkt dat depressie een wanhopige stemming is
Maar er is ook Geagiteerde Depressie Psychomotore Agitatie
waarbij je eindeloos ijsbeert, je kan niet slapen, je bent prikkelbaar
Ik huurde een enorm pakhuis aan de Theems.
Zat er in mijn eentje. Ik maakte de post niet open
Ik nam de telefoon niet op. Dat deed ik maanden en maanden
In deze poel van snelle stemmingswisselingen en wanhoop, manie
drie volle horeca flessen wodka
om je in slaap te krijgen omdat je al 3 dagen wakker bent
alleen bezig met huilen naar de maan en je meubels in de Theems smijten
En dat is precies wat ik deed - Echt waar?
Ja. ik smeet mijn elektrische apparatuur in de Theems
Dat is een tijd geleden
en de rivierpolitie heen en weer varend roepend door hun megafoon
'Tony, hou eens op met je spullen in de Theems te kwakken'
Daar heb je die Tony Slatterly, van de TV
Dat is gelukkig allemaal heel lang geleden dat was een zwarte tijd
Ik heb hier een knop
en wanneer ik op die knop druk verdwijnt alles dat met je
bipolariteit/cyclothymia te maken heeft,
dat je niet altijd alle geluk heeft gebracht
en misschien wel een deel van jezelf is Wil je dat ik op die knop druk?
Nee, Ik houd het
Op het moment ben ik stabiel dus druk ik niet op de knop
maar ik wil wel de mogelijkheid openhouden
ledereen die ik hierover gesproken heb gaf hetzelfde antwoord
Dit zegt wel iets over manische depressiviteit
Ondanks dat het moordenaar nummer 1 is onder psychiatrische ziekten
willen degenen die eraan lijden het toch niet kwijt als ze de kans kregen
Als ik eerlijk ben, ik ook niet
Ik ontmoette een vrouw die zeker op de knop zou drukken
Connie Perris woont in Birmingham en is voorin de veertig
Haar symptomen zijn zo ernstig
dat zij haar leven verdeelt in voor bipolariteit en erna
Een van de dingen is hier binnenkomen en je wat paranoïde voelen
ledereen kijkt naar me.
Waarom kijk je naar mij? Waarom legt hij mij af?
Zij volgt mij.
En dan Hij kijkt vreemd naar me
Dan realiseer ik me, dat ik weer paranoïde aan het worden ben
Hij kijkt vreemd naar mij, omdat ik vreemd naar hem kijk
Vroeger was ze advocate,
Kapitein in het Britse Vrijwilligers Leger,
zwarte band Aikido
en actief in de gemeenschap
en nu lukt het Connie amper om boodschappen te doen
wanneer ik heel depressief ben, vertraag ik en vertraag ik
totdat ik het punt bereik, dat ik helemaal tot stilstand kom
In mijn hoofd kan ik zien en horen
maar ik heb dan de kracht of lust niet om door te lopen
Het is een beetje gênant als ik zo in de winkel stil blijf staan
Voor we doorgaan wil ik even lopen want ik begin behoorlijk te trillen
Natuurlijk, ga je gang
Het trillen wordt wat erger - Loop maar wat om tot rust te komen
Dat is een aardige berg medicatie
Twee om te voorkomen, dat ik te ver omhoog- of omlaag schiet
Eentje vertraagt de schommeling, een voorkomt het doorschieten
Iets voor mijn schildklier, omdat dat ook schommelingen vertraagd
Een slaappil en iets tegen psychoses en paranoia
en dan nog mineralen tegen haaruitval door de stemmingsstabilatoren
Jeetje, elke dag? - Elke dag
en heb jij tijdens een depressie de meest ernstige stap, zelfmoord, overwogen?
In een periode van 4 dagen
een overdosis genomen voor een aanstormende trein gesprongen
ik heb een gat in mijn schedel geboord met een elektrische boor
en mijn polsen doorgesneden
een gat in je hoofd boren met een elektrische boor dat is heel extreem
ik was zo volslagen wanhopig ik kon gewoon niet meer
Hoe zie jij de toekomst?
Die zie ik niet. Ik leef van minuut tot minuut
Ik kan het nu niet zien. Ik zou het graag willen, maar nu kan ik het niet
Ik verafschuw mijn manische depressiviteit
Ik zou het anders willen maar zo voel ik het
Het harde feit is, dat van diegenen met ernstige manische depressiviteit
en niet onder behandeling zijn, de helft zich probeert te doden
en 20 procent daarin slaagt
Nadat ik Connie had leren kennen wist ik, dat ik het geluk had
aan de milde kant van de bipolaire schaal te zitten
Maar dat was 11 jaar geleden.
Ik ben benieuwd hoe de manier waarop ik ermee omging
van invloed zal zijn op mijn score op Prof Craddock's schaal voor Manie
Nul heeft iemand die geen enkel verschijnsel van bipolaire stoornis heeft
Tussen 1 en 39 zit iemand, die alleen subklinische manische episoden heeft
Tussen 40 en 59 zitten de mensen
die alleen Hypomane episoden hebben Dat zijn mildere episoden
Boven 60 zijn de mensen die volledige manies doormaken
Aan de hand van wat jij me hebt verteld, kom je uit op ongeveer 70
Om eerlijk te zijn, vraag ik me af of je grootheidswanen
hebt gehad tijdens die eerste episode
Als dat zo geweest is, zou je op onze schaal boven de 80 uitkomen
Gelukkig verspil ik uw tijd niet
en ik hoop dat, mijn geentjes u wellicht in uw onderzoek een beetje kunnen helpen
Dat verwachtte ik niet. Het lijkt dus erger te worden
Vanzelfsprekend moet ik behandeling gaan overwegen
Ik heb sinds mijn eerst diagnose nooit medicatie gehad
Had dat gemoeten?
Ik denk dat ik mijn leven drastisch moet omgooien
Nederlandse ondertiteling: BABL Revisie: Hans van der Leer