هر سال تقریباً هفت میلیون انسان در اثر سکته قلبی در دنیا میمیرند،
و بیماریهای قلبی و عروقی
که باعث سکته قلبی و دیگر مشکلات مانند سکته مغزی میشود
بزرگترین قاتل انسان در جهان است.
پس چه عواملی باعث سکته قلبی میشود؟
قلب مثل هر ماهیچه دیگری به اکسیژن احتیاج دارد
و ممکن است در زمان سکته قلبی اکسیژن کافی به آن نرسد.
رسوب چربی و پلاکها
در دیواره عروق سرخرگ ما به وجود میآیند.
اینها حاملهایی هستند که خون حاوی اکسیژن را به قلب میرسانند.
این پلاکها با رشد ما بزرگ میشوند
گاهی درشت
تودهای
یا مشتعل میشوند.
و در نهایت تبدیل به انسداد میشوند.
اگر یکی از این پلاکها ترک بردارند و یا پاره شوند
لخته خون در عرض چند دقیقه در اطراف آن ایجاد میشود
و شریان نیمه مسدود میتواند به طور کامل بسته شود.
جریان خون به ماهیچههای قلبی قطع میشود
و سلولهای محتاج اکسیژن درعرض چند دقیقه شروع به مردن میکنند.
و این همان سکته قلبی
یا حمله قلبی است.
اوضاع در صورت نبود درمان ممکن است به سرعت وخیم شود.
ماهیچه آسیب دیده ممکن است نتواند خون را پمپ کند
و ریتم قلب مختل شود.
در بدترین حالت٬ سکته قلبی میتواند به مرگ ناگهانی منجر شود.
و چگونه میتوان فهمید که یک نفر به سکته قلبی دچار شده است؟
شایعترین علامت، درد قفسه سینه
به علت نرسیدن اکسیژن به ماهیچه قلب است.
بیماران آن را شبیه درد خرد شدن یا فشار زیاد توصیف میکنند.
درد ممکن است به دست چپ
فک
پشت
یا شکم هم گسترش یابد.
ولی همیشه به آن سرعت و تلخی که در فیلمها میبینیم نیست.
بعضی حالت تهوع
یا نفس تنگی دارند.
علایم در خانمها و افراد پیر کمتر است.
برای آنها، خستگی و ضعف اصلیترین عارضه است.
و برخلاف انتظار در بسیاری از مردم
مخصوصاً افراد مبتلا به دیابت که روی اعصاب حامل درد اثر میگذارد
این حمله ممکن است خاموش باشد.
اگر فکر میکنید شخصی دچار سکته قلبی شده است،
مهمترین عمل اقدام سریع است.
اگر به اورژانس پزشکی دسترسی دارید فوراً با آنها تماس بگیرید.
آنها سریعترین راه انتقال به بیمارستان هستند.
مصرف آسپیرین که خون را رقیق میکند،
و نیتروگلیسیرین، که عروق را باز میکند،
میتواند مانع وخیمتر شدن سکته قلبی شود.
در اورژانس، پزشکان میتوانند وقوع سکته را تشخیص دهند.
آنها معمولاً از نوار قلبی
برای سنجش فعالیت الکتریکی قلب استفاده میکنند
و برای ارزیابی میزان آسیب به قلب آزمایش خون میگیرند.
بیمار سپس به بخش پیشرفته قلب منتقل میشود،
جایی که در آن با انجام آزمایش محل دقیق انسداد مشخص میشود.
متخصص قلب میتواند انسداد عروق را
با دمیدن بالن طی عملی که آنژیو پلاستی نامیده میشود باز کند.
آنها از استنت (لوله توری سیمی کوچک) فلزی یا پلیمری نیز استفاده میکنند
که رگ را باز نگه میدارد.
انسدادهای بزرگتر ممکن است به عمل جراحی بایپس عروق کرونری نیاز پیدا کند.
جراح میتواند با استفاده از بخشی از رگ یا عروق جای دیگری از بدن
خون را از مسیر دیگری به دور انسداد در جریان اندازد.
این عمل باعث خون رسانی مجدد به ماهیچه قلب میشود
و عملکرد قلب را احیا میکند.
روش درمان سکته قلبی در حال پیشرفت است
اما پیشگیری بسیار مهم است.
عوامل ژنتیکی و شیوه زندگی هر دو تاثیر گذار هستند.
و خبر خوب این است که شما میتوانید شیوه زندگی خود را تغییر دهید.
ورزش، تغذیه سالم و کاهش وزن،
همگی خطر سکته را کاهش میدهند،
چه سابقه آن را داشته باشید چه نه.
پزشکان چند روز ورزش در هفته را توصیه میکنند،
ورزشهای هوازی و بدنسازی.
یک تغذیه سالم برای قلب، رژیمهای کم شکر و چربی اشباع است
که هر دو با بیماریهای قلبی مرتبط است.
پس چه باید بخورید؟
مقداری زیاد فیبر از سبزیجات،
مصرف مرغ و ماهی بهجای گوشت قرمز،
غلات کامل و خشکبار مانند گردو و بادام،
همه به نظر مفید میرسند.
برنامه ورزش و رژیم مناسب همچنین وزن شما را در محدوده سالم قرار میدهد٬
که این خود باعث کاهش خطر سکته میشود.
و همچنین مصرف دارو نیز میتواند از سکته پیشگیری کند.
برای مثال، پزشکان معمولاً دوز کم آسپیرین را
مخصوصاً برای بیمارانی که سابقه سکته داشتهاند
و در معرض ریسک بالا هستند تجویز میکنند.
همچنین داروهایی که به کنترل ریسکفاکتورهایی مانند
فشار خون بالا، کلسترول و دیابت کمک کنند
نیز احتمال سکته را کاهش میدهند.
سکته قلبی ممکن است شایع باشد، اما میتواند اجنتابپذیر باشد.
رژیم سالم،
عدم مصرف دخانیات،
وزن مناسب،
بهرهبردن از خواب کافی و خنده زیاد،
همه باعث کمک به طپش مداومِ
این مهمترین ماهیچه بدن میشوند.