Trong những năm gần đây, đại dương đang phải đối mặt với những thay đổi cực kì lớn
trong cả quá trình lịch sử của nó.
Nhưng để thực sự hiểu Đại Dương thực sự quan trọng như thế nào với sự sống của Trái Đất,
và cách mà con người đang tác động đến nó, thì chúng ta phải bắt đấu nhìn vào
một trong những sinh vật nhỏ nhất như là: thực vật phù du (TVPD).
Thực vật phù du (TVPD) là thực vật biển có kích thước hiển vi
sản xuất đến tới 80% lượng oxy trên thế giới này.
Vậy có nghĩa là, cứ mười hơi thở mà chúng ta hít vào thì
có đến tám hơi là đến từ đại dương.
Cứ 237 ml (1 cup) nước biển, ở đó có thể có tới 100 triệu cá thể thực vật phù du (TVPD).
Những mảng tích tụ lớn của thực vật phù du này có thể nhìn thấy ngay cả ở ngoài vũ trụ
khi chúng chia ra, nhân thêm, và di chuyển theo dòng chảy trên địa cầu.
Những TVPT này rất thiết yếu trong việc tạo ra điều kiện sống
cần thiết cho những thứ khác được phát triển, và nếu mà chúng tuyệt chủng thì
tất cả các loài vật khác sẽ chết theo chúng.
Độ pH của biển and dòng chảy của chúng cũng rất quan trọng cho thực vật phù du vô hình này
phát triển và sản xuất oxy cũng như là lấy đi cacbon, nơi mà chúng chìm xuống
dưới đáy biển qua hàng ngàn năm.
Chúng cũng đồng thời là nguồn thức ăn chủ yếu cho các sinh vật biển nhỏ
và hình thành nền móng cho mạng lưới thức ăn biển, có tầm ảnh hưởng
tới các con mồi lớn hơn.
Hay nói cách khác, đại dương càng khoẻ thì sẽ càng có nhiều TVPD
và càng nhiều TVPD thì sẽ có càng nhiều sinh vật biển.
Một ví dụ điển hình chính là mối quan hệ của chúng với cá voi.
Chế độ ăn của chúng gồm cá, nhuyễn thể, thực vật phù du và các loài thuỷ sinh khác,
và chúng thường săn trong bóng đêm của đại dương.
Bởi vì chúng phải quay lại mặt biển để lấy hơi,
chúng thường đem lại những dưỡng chất đó trở lại với những lớp như đất quan trọng trong trong biển
nơi là TVPD tận dụng sắt, nitơ, và ánh mặt trời.
Ví dụ như cá voi xanh thải đến 3 tấn ra biển mỗi ngày.
Phân bón giàu sắt và nitơ cung cấp thức ăn cho thực vật phù du,
rồi lại cung cấp thức ăn cho động vật vù du, cá, và rồi
lại đến lượt cá voi.
Chuyển động theo chiều dọc của động vật lên và xuống đại dương, làm xáo trộn biển
cũng gần giống như cách mà gió, sóng và thuỷ chiều
tạo nên trên thế giới này.
Con người, theo một cách khác, lấy đi mọi thứ từ đại dương và chẳng cho lại bất cứ gì cả.
Ngư dân khẳng định rằng cá voi và hải cẩu đang ăn hết cá CỦA HỌ,
vì vậy, họ có quyền loại bỏ những con vật này, mà không nhận ra rằng để có thêm nhiều cá ở đại dương,
biển cần có thêm cá voi, thêm hải cẩu và thêm các con ăn thịt khác
để giữ cho mối quan hệ cộng sinh này cân bằng.
Con người đang làm cạn kiệt những loài này.
Các nhà khoa học đã ước lượng có khoảng 650,000 cá voi, cá heo và hải cẩu
bị giết mỗi năm chỉ bởi tàu đánh cá và con người thì vẫn tiếp tục
nghĩ rằng việc này chẳng ảnh hưởng tí nào tới hệ sinh thái biển.
Trên thực tế, chúng đóng vai trò vô cùng quan trọng và không thể thay thế được
trong vòng đời của đại dương.
Và chúng thì không phải những động vật duy nhất mà sắp bị tuyệt chủng bởi chúng ta.
Ước lượng khoảng 200,00o cá mập bị giết mỗi ngày bởi ngành ngành săn vây cá mập,
và như vậy là khoảng 73 triệu con cá mập mỗi năm.
140 loài khác nhau đã được thống kê trong danh sách đáng quan tâm,
bị đe doạ hay sắp bị tuyệt chủng theo như
Bảo Tồn Đời Sống Đại Dương (Oceanic Preservation Society).
Cá mập là kẻ săn mồi hàng đầu tại đại dương,
loài mà xác định hướng tiến hoá của hàng ngàn sinh vật biển,
và đã tồn tại khoảng 400 triệu năm.
Sự tuyệt chủng của chúng, không ngờ gì, sẽ phá huỷ hoàn toàn hệ sinh thái.
Chúng đã sống sót qua 5 lần tuyệt chủng lớn trước đây, và bây giờ sẽ lại tuyệt chủng tiếp,
"nhờ tới con người".
Nhưng đó không chỉ do yêu cầu vây cá mập ở châu Á với giá bán khoảng 8,5 triệu VND trên nửa kg
mà còn do
khoảng 50 triệu cá mập bị lôi ra khỏi biển mỗi năm bởi bị đánh bắt
trên toàn cầu do vô tình.
Thường bị gọi là phương pháp "sustainable fishing:.
Vậy nếu mọi người thực sự phản đối việc tàn sát cá mập, và muốn bảo vệ
đa dạng sinh học biển thì chsung ta cần dừng đánh bắt tất cả cá.
Các loài đang bị nguy hiểm khác với những con số suy giảm khác
là Cá ngừ Vây Xanh ở Thái Bình Dương, làm giảm 96% thị trường chứng khoán.
Tuy nhiên, Mitsubishi, vào năm 2009 đã nắm giữ 35-40% thị trường toàn thế giới
với Cá ngừ Vây Xanh với việc nắm giữ tới 15 năm lượng cá đông lạnh
trong nhà chứa, vậy mà vẫn đánh bắt loài cá đang bị đe doạ này.
Họ có thể dừng đánh bắt cá ngừ trong vòng 15 năm để cho chúng có đủ thời gian để
chúng sinh sôi nảy nở, nhưng họ vẫn từ chối làm vậy,
khiển việc khan hiếm lượng cá ngừ làm tăng giá cá ngừ gấp nhiều lần.
Khoảng 2.7 nghìn tỉ số cá bị lấy đi khỏi biển mỗi năm.
40% số đó là do đánh bắt, 1/3 còn lại thì được dùng để
cho động vật khác ăn và rồi con người ăn lại như là thịt, sữa và trứng.
Thực tế, cá bị nghiền ra nhiều thành các viên nhỏ và rồi cho động vật chăn nuôi ăn
lợn, bò, gà và bây giờ thì chính chúng là thú ăn thịt hàng đầu của đại dương.
Và chất thải mà những con vật này thải ra tạo nên tới 500 vùng
chết vì có quá nhiều khí nitơ trên thế giới này trong đại dương,
và bao gồm hơn 95,000 dặm vuông
những khu vực không có sự sống.
Vậy những cuộc tranh luận có ý nghĩa về tình trạng của đại dương
luôn luôn phải bao hồm ưu tiên hiển nhiên hàng đầu về ngành chăn nuôi nông động vật trên mặt đất,
đây lại là điều hoàn toàn ngược lại với những gì mà tất cả các
nhóm bảo tồn như là WWF và Oceana đang làm.
Họ vẫn đang theo cái được gọi là "đánh bắt cá bền vững",
làm cho người mua cảm thấy an lòng mà không hay biết về sự thật
về việc bóc lột này và phải trả giá lớn cho đại dương và các loài động vật,
và không thể nào cãi lại được cái sự thật là các nhà môi trường học hàng đầu và tiến sĩ nói rằng
"đánh bắt cá bền vững" hầu như là việc không thể nếu mà chúng ta biết được số
nợ khủng khiếp mà chúng ta phải trả cho đại dương.
Ngoài các loài động vật mà chúng ta lấy ra từ đại dương thì chẳng có loài nào là
đang bị nguy hiểm như là động vật biển như là tôm cả.
HIện tại, tôm chiếm khoảng 2% khối lượng các loài động vật bị đánh bắt ở biển,
và đóng góp cho 1/3 việc đánh bắt trên toàn cầu.
Vài trường hợp, mỗi kg tôm bị bắt thì có tới 20 kg các
động vật khác bị bắt theo.
Không những thế, vì đánh bắt cá trên cạn đang tăng mạnh
trong những năm gần đây, nhiều tàu cá đã nhắm vào thứ gọi là "cá rác" (trash fish),
khi chúng bị đánh bắt từ tuổi đang lớn và
bị nghiền thành thức ăn cho cá.
Bằng cách này, gần như 4 tấn cá tự nhiên bị bắt có thể sẽ được dùng để sản xuất
nửa tấn tôm, và rồi được bán cho siêu thị và các nhà hàng trên khắp
nước Mỹ, châu Âu và châu Á.
Điều này ảnh hưởng nghiêm trọng với khả năng cho các loài để sinh sôi nảy nở
phát triển và nhân rộng. Tác động xấu của sự tàn phá này sẽ chẳng bao giờ kết thúc.
Một vài vùng trên thế giới, như là Đông Nam Châu Á, biển đang bị bóc lột nặng nề
mà hầu như ngư dân chỉ chịu khó đánh bắt hơn một chút so với ngày xưa,
vậy mà họ đang đánh bắt được ít và ít cá hơn.
Thái Lan là một điển hình, nơi mà ngư dân đang đánh bắt chỉ 41%
lượng cá mà họ đánh bắt 50 năm trước đây.
Điều này dẫn tới việc mất lãi suất, làm tăng đánh cá trái phép tại các khu bảo tồn sinh vật biển,
việc đánh bắt liên tiếp không cho việc đẻ trứng, và hậu quả là tỉ lệ
nô lệ lao động tăng cao vì nhiều nam giới và nữ giới trẻ đang bị bắt cóc trên đất liền,
bị cho thuốc, đánh đến bất tỉnh và rồi cho lên tàu, nơi mà họ bị bắt phải lao động
không ngừng nghỉ hàng năm trời, để giảm đi giá thành hoạt động
cho chủ tàu.
Điều này thật sốc, chứng kiến tới 33% lượng cá đến từ những
nước đang phát triển, nơi mà không chỉ những quy định đánh bắt cá
và các tiêu chuẩn về lao động gần như là không tồn tại, nhưng đồng thời cũng xảy ra tại các vùng
mà các loài bị nguy cư trú hay di cư đến.
Số lượng lớn đánh bắt cá tàn sát số lượng lớn cá,
và đồng thời phá huỷ rất nhiều môi trường sống đại dương.
Lưới đánh cá dẫn thẳng đến việc tàn phá rừng,
và nghiên cứu về biển của Brien Brett cho biết.
Tưởng tượng rằng nếy bạn dùng một hạm đội các máy kéo để lôi 30 tấn bánh răng lên trên 150 mét
vết lằn lên mặt đất mỗi ngày trong một năm, thì bạn sẽ xoá sổ
hoàn toàn New Forest trong vài tháng, và những chỗ còn lại ở vùng
nông thôn không lâu sau đó.
Nhưng đó chính là cách mà chúng ta đối xử với thềm biển ở Anh, tệ hơn nữa,
tàu đánh cá tiếp tục đi qua đi lại một khu vực.
Thềm biển không có cơ hội để hồi phục. Đây là một bi kịch.
Trước khi bị tàn sát, cá thường bị trích điện.
Một trong những cách khác là: bị bắn vào đầu,
sốc điện, tràn nước lạnh, và thả khí Cacbon Điôxít.
Thả khí Cácbon Điôxít tại những nơi cá đi vào vùng mà đã bị
hoà Cácbon Điôxít vào. Thay đổi đột ngột về môi trường này làm
kích ứng mang của chúng. Cá rãy rụa trong vài phút
trước khi chúng bất động và bị kiệt sức bởi thiếu oxy.
Không có bằng chứng nào cho thấy cá bị gây hôn mê trong thời gian này,
chính vì vậy, chúng vẫn còn tỉnh táo khi người ta cắt mang của nó.
Có một vài các phương thức khác được dùng để giết cá,
cho dù là ở các trang trại hay là từ ngoài tự nhiên.
Điều này liên quan đến cả làm ngạt thở, khi mà cá bị lôi ra khỏi nước
để mang của chúng bị xẹp và ngạt thở cho đến chết.
Điều này khiến cá như cá hồi đến tận 10 phút để có thể
chết. Xé mang cá ra để chúng chảy máu đến chến cũng là một cách nữa.
Xé mang cá ra để chúng chảy máu đến chến cũng là một cách nữa.
Cách này làm cá chết trong khoảng 4 phút.
Lôi cá lên khỏi nước với cái móc, và rồi xuyên một cái giáo
qua não thường được dùng với cá ngừ.
Chặt đầu cũng là cách khác, khi mà một số cá vẫn được bán khi còn đang sống
và bị giết bởi người mua như là nhà hàng hay là người tiêu thụ.
Nhiều người sẽ cố nguỵ biện cho sự tiêu thụ cá, dựa vào
sự kém thông minh của cá, trí nhớ hay là khả năng biết đau của chúng.
Nghiên cứu đã cho thấy vài giống cá có trí nhớ hoàn toàn chính xác
và nó có thể kéo dài tới vài ngày, hoặc là hàng năm như là
cá hồi di cư. Một số sẽ di cư xuyên
ngàn nghìn dặm biển, trở lại đẻ trứng tại nơi mà chúng
trước đây được đẻ ra.
Cá phản ứng với mối nguy cũng như là căng thẳng qua sự thay đổi màu của chúng,
hay trong sự di chuyển, như là bơi nhanh hơn,
trở nên bất động hay là bơi theo độ sâu khác.
Nghiên cứu cho thấy rằng vài loài cá hồi còn cho thấy sự sợ hãi
và lẩn tránh vật thể lạ,
và được thấy rằng chúng dành thời gian trước khi tiến đến
những vật này, thỉnh thoảng còn tránh luôn.
Bởi vì cá và động vật có vỏ sống trong môi trường hoàn toàn ô nhiễm
độc từ nước tích trữ vào cơ thể chúng.
Nghiên cứu cũng cho thấy hầu hết cá trên khắp thế giới
chứa lượng lớn thuỷ ngân.
Ở đảo Faroe, nơi mà dân số lân cận
thường xuyên giết và tiêu dùng cá voi Pilot
mà chúng ta không biết nếu chúng có đang bị nguy hiểm hay không
thì chỉ biết rằng chúng có lượng thuỷ ngân cao ngất trời.
Các nhà nghiên cứu cũng cho thấy rằng mỗi gram thịt cá voi,
thì có 2 micrograms mytel thuỷ ngân, một trong những thuỷ ngân độc hại nhất.
Tiếp xúc với loại kim loại này dẫn tới hậu quả nghiêm trọng về sức khoẻ,
bao gồm tăng cao trong ung thư, tim mạch, và có thể cả cái chết.
Cá đồng thời cũng chứa một lượng không an toàn PCB
là các hỗn hợp tới 209 loại hóa chất dẫn đến các vấn đề về thần kinh,
và gây ra khuyết tật cho em bé bị tiếp xúc với chất này.
Chế độ ăn dựa trên thực vật sẽ lập tức giảm đi sự tiếp súc của bạn với các loại hóa chất này.
Được quảng cáo là đồ ăn khoẻ mạnh, cá mang tiếng là tốt cho tim mạch.
Người mà dùng cá để bảo vệ tim mạch của họ có thể không nhận ra rằng
cá rất cao trong cholesterol. Trong 85 grams thịt bò thì
có 70 miligras cholesterol,
nhưng chỉ 85 grams tôm thôi thì có tới 161 miligrams.
Vô số các nghiên cứu cho thấy lượng tiêu thụ cholesterol
tương đồng với việc gia tăng nguy cơ tắc động mạch.
Trong khi có cá chết béo Omega 3, thì phần lớn chất béo từ cá đều không khoẻ mạnh.
Khoảng từ 15-30% lượng béo từ cá là chất béo hoà tan,
nó sẽ làm gan bạn sản sinh ra nhiều cholesterol hơn.
Đồ ăn nhiều chất béo đồng nghĩa với việc có một trái tim yếu
Tin tốt rằng, bằng việc loại bỏ đồ ăn có chứa cholesterol, như là cá,
và lựa chọn đồ ăn không có cholesterol như là thực vật,
con ngưi hoàn toàn có thể loại bỏ lượng cholesterol và nguy cơ bệnh tim mạch của họ,
bởi vì nghiên cứu đã cho thấy một phần trăm giảm cholesterol
của mỗi người làm giảm đi hai phần trăm nguy cơ bị bệnh tim mạch.
Cá không phải thứ thức ăn lành hay khoẻ mạnh cho ngày hôm nay hay là cho tương lại.
Chẳng có lí do gì mà chúng ta lại vẫn tiếp tục việc tàn sát
động vật chăn nuôi để cho lợi ích của con người cả.
Khoa học đã cho thấy, không nghi ngờ gì, rằng chúng ta không cần thiết phải sống
bằng cách ăn động vật. Thực tế thì nó hoàn toàn ngược lại.
Không chỉ việc loại trừ thức ăn từ động vật không khoẻ mạnh cho chúng ta
mà nó còn có lợi cho cả hành tinh này, và cho các loài động vật khác mà
sinh sống tại biển và trên cạn với chúng ta.
Trở thành một người ăn thuần chay làm giảm đi số lượng dân số và giảm ô nhiễm môi trường cực kì nhanh.
Để có nhiều thông tin về quá trình ăn chay và làm thay đổi
chế độ ăn, bạn có thể ghé thăm những website sau để có thêm thông tin,
và, như thường lệ, nếu bạn thấy video này hữu ích và muốn làm điều khác biệt,
hãy bình luận, đăng kí và chia sẻ video này ra xung quanh.
Nếu bạn muốn giúp hỗ trợ làm thêm nhiều video như thế này,
việc mà cần hàng trăm giờ để làm,
bạn có thể ghé thăm patron của tôi để có thêm thông tin tại đây.
Cảm ơn bạn đã xem.