Geleceğin evrensel dili kodlardır.
Yetmişli yıllarda, tüm nesli yönlendiren şey punk müzikti.
Seksenli yıllarda, muhtemelen paraydı.
Fakat benim neslim için,
yazılım, hayal gücümüz ve dünyamızın arayüzüdür.
Bu da demek oluyor ki
tamamıyla farklı insanlara ihtiyacımız var.
Bu ürünleri üretmek için,
bilgisayarları; mekanik, yalnız, sıkıcı ve büyülü görmemek için,
onları kurcalanabilen, altüst edilip
dönüştürülebilen şeyler olarak görmek için.
Programlama ve teknoloji dünyasına kişisel yolculuğum
daha 14 yaşımdayken başladı.
Ergenlik döneminde benden büyük bir adama delice âşık oldum
ve söz konusu adam daha sonra
Birleşik Devletler'in Başkan Yardımcısı olan Bay Al Gore.
Ben de her genç kızın yapmak istediği şeyi yaptım.
Bir şekilde aşkımı göstermek istedim
ve ona şu web sitesini açtım.
2001 yılında, Tumblr yoktu,
Facebook yoktu, Pinterest yoktu.
Bu arzuyu ve aşkı göstermek için
kodlamayı öğrenmem gerekiyordu.
Programlamaya da işte böyle başladım.
Bir kendini ifade şekli olarak başladı.
Tıpkı küçükken boya ve lego kullanmak,
büyüdüğündeyse gitar dersleri almak ve tiyatroya katılmak gibi.
Fakat sonra, heyecan duyulacak başka şeyler çıktı,
şiir ve çorap örme,
Fransızca düzensiz fiilleri çekimlemek,
hayalî dünyalar kurmak
ve Bertrand Russel ve felsefesi gibi.
Bilgisayarların sıkıcı, teknik ve
yalnız olduğunu düşünen insanlardan olmaya başladım.
Bugün ise düşüncem şu:
Küçük kızlar bilgisayarları sevmek zorunda olmadıklarını bilmiyorlar.
Küçük kızlar harikadır.
Bir şeyler üzerine odaklanmada çok iyi ve kesindirler.
"Ne?", "Neden?", "Nasıl?" ve "Ne yapmalı?"
gibi harika sorular sorarlar.
Bilgisayarları sevmek zorunda olmadıklarını bilmiyorlar.
Bunu bilen ebeveynlerdir.
Biz ebeveynler
bilgisayar biliminin anlaşılması zor, garip bir bilimsel disiplin olduğunu ve
sadece gizemli üreticilere ait olduğunu düşünürüz.
Öyle ki, neredeyse nükleer fizik gibi
günlük hayatımızdan çıkarılmıştır.
Bu konuda kısmen haklılardır.
Programlamada çok fazla sözdizimi, kontrol ve veri yapıları,
algoritmalar ve uygulamalar,
protokoller ve paradigmalar var.
Toplum olarak, bilgisayarları küçülttükçe küçülttük.
İnsan ve makine arasında
birbiri üzerinde soyut katmanlar inşa ettik,
öyle ki artık bilgisayarların nasıl çalıştığı veya onlarla nasıl konuşulacağına dair
hiçbir fikrimiz kalmadı.
Çocuklarımıza insan vücudunun nasıl çalıştığını öğretiyoruz,
yanmalı motorun nasıl çalıştığını onlara öğretiyoruz
ve hatta gerçekten astronot olmak istiyorlarsa
olabileceklerini bile söylüyoruz.
Fakat çocuk bize gelip:
"Kabarcık sıralaması nedir?"
veya "Bilgisayar 'oynat' düğmesine basınca ne olacağını,
hangi videoyu göstereceğini nereden biliyor?" veya
"Linda, İnternet bir mekan mıdır?" diye sorduklarında
yetişkinler olarak garip bir sessizliğe bürünüyoruz.
Kimimiz "Büyülü bir şey." diyoruz.
Kimimiz "Çok karmaşık." diyoruz.
Aslında ikisi de değil.
Ne büyülü, ne de karmaşık.
Her şey çok ama çok hızlı oldu.
Bilgisayar bilimcileri bu hayret verici, güzel makineleri inşa ettiler
fakat bilgisayarları bize ve kullandığımız dile
çok ama çok yabancılaştırdılar,
öyle ki, artık süslü kullanıcı arayüzleri olmadan
bilgisayarlarla nasıl konuşulacağını bilmiyoruz.
Bu yüzden de, hiç kimse
ben Fransızca düzensiz fiilleri çekimlerken
örüntü tanıma becerimi çalıştırdığımı fark etmedi.
Örme konusunda heyecan duyarken,
aslında içinde döngüler olan bir dizi
sembolik komutları takip ediyordum.
Bertrand Russell'in hayatı boyunca süren
İngilizce ve matematik arasında bir dil bulma arayışı
bir bilgisayar içinde evini buldu.
Bir programcıydım, fakat bunu kimse bilmiyordu.
Günümüz çocukları, dünyayı tıklayarak, kaydırarak ve mıncıklayarak geziyor.
Fakat eğer onlara bilgisayarla çalışabilecekleri araçları vermezsek,
üreticiler yerine tüketiciler yetiştirmiş oluruz.
Tüm bu arayış beni küçük bir kıza ulaştırdı.
Adı Ruby, altı yaşında.
Tamamen korkusuz, hayalperest ve biraz da otoriter.
Ve kendime programlama öğretmeye çalışırken
ne zaman bir sorunla karşılaşsam
"Nesneye dayalı tasarım veya çöp toplama nedir?" gibi sorularla
altı yaşındaki bir kızın sorunu nasıl açıklayacağını düşünmeye çalışırdım.
Onun hakkında bir kitap yazdım ve bunu çizdim.
Ruby bana çok şey öğretti.
Ruby bana yatağın altındaki böcekten
korkmamam gerektiğini öğretti.
Ve en büyük sorunlar bile
küçük sorunların bir araya gelmiş hâlidir.
Ruby ayrıca beni arkadaşlarıyla tanıştırdı,
İnternet kültürünün renkli tarafıyla.
Güzel ama diğer çocuklarla oynamak istemeyen
kar leoparı gibi arkadaşları vardı.
Dost canlısı ama çok dağınık olan yeşil robot arkadaşları var.
Aşırı verimli fakat anlaşılması zor olan
Linux pengueni gibi arkadaşları vardı.
Ve idealist tilkiler ve diğerleri.
Ruby'nin dünyasında, teknolojiyi oynayarak öğrenirsiniz.
Örneğin, bilgisayarlar bir şeyleri tekrar etmede çok iyidir,
bu yüzden Ruby döngüleri şöyle öğretiyor.
Bu, Ruby'nin en sevdiği dans hareketi,
"Alkış, alkış, vur, vur, alkış, alkış ve zıpla."
Bunu dört kere tekrar ederek sayaç döngülerini öğrenirsin.
Tek ayak üzerinde dururken o diziyi tekrar ederek
while döngüsünü öğrenirsin.
Annen gerçekten kızana kadar o diziyi tekrar ederek
until döngüsünü öğrenirsin.
(Gülüşmeler)
Çoğunuz, hazır cevapların olmadığını öğrenirsiniz.
Ruby'nin dünyasındaki müfredatı hazırlarken
çocuklara dünyayı nasıl gördüklerini
ve ne tür soruları olduğunu sormam gerekti
ve oyunlu test oturumları yapıyorum.
Çocuklara bu dört resmi göstererek başlıyorum.
Bir araba resmi gösteriyorum,
bir market, bir köpek ve bir tuvalet.
"Hangisinin bir bilgisayar olduğunu düşünüyorsunuz?" diye soruyorum.
Çocuklar da oldukça tutucu davranarak
"Hiçbirisi bilgisayar değil.
Bilgisayarın ne olduğunu biliyorum:
Annemle babamın
önünde çokça vakit harcadığı parlayan bir kutudur." diyor.
Fakat sonra konuşunca
aslında arabanın da bir bilgisayar olduğunu keşfediyoruz,
içinde yönlendirme sistemi var.
Ve köpek -- köpek bilgisayar olmayabilir,
ama tasması var
ve tasmasının içinde bilgisayar olabilir.
Ve marketlerde çok çeşitli bilgisayarlar var,
kasa sistemi ve hırsız alarmı gibi.
Çocuklar, biliyor musunuz?
Japonya'da, tuvaletler bilgisayarlı
ve hatta sistemlerini kıran insanlar bile var.
(Gülüşmeler)
Daha da ilerliyoruz,
onlara üzerinde aç/kapat düğmeleri olan çıkartmalar veriyorum.
Çocuklara: "Bugün bu odadaki her şeyi
bilgisayara çevirme gücünüz var." diyorum.
Çocuklar yine:
"Zor gibi gözüküyor, doğru cevabı bilmiyorum." diyor.
Ben de onlara: "Merak etmeyin,
ebeveynleriniz de doğru cevabı bilmiyor." diyorum.
Nesnelerin İnterneti denen şeyi
daha yeni duymaya başladılar.
Ama çocuklar, her şeyin
bilgisayar olduğu bir dünyada yaşayanlar sizler olacaksınız.
Bir seferinde küçük bir kız yanıma geldi
ve elinde bisiklet lambası vardı.
Şöyle dedi: "Bu bisiklet lambası bilgisayar olsaydı,
renk değiştirirdi."
Ben de: "Bu çok iyi bir fikir, başka ne olabilirdi?" diye sordum.
Düşündü, düşündü
ve: "Bu bisiklet lambası bilgisayar olsaydı,
babamla bisiklet gezisine gidebilir
ve çadırın içinde uyuyabilirdik
ve bu bisiklet lambası da film yansıtıcısı olabilirdi." dedi.
Beklediğim an oydu.
O anda çocuk dünyanın henüz
kesinlikle hazır olmadığını,
dünyayı daha hazır hâle getirmenin en harika yolunun
teknoloji geliştirmek olduğunu ve
hepimizin bu değişimin bir parçası olabileceğini fark ediyor.
Son hikâye, bir bilgisayar da yaptık.
Patron CPU ve hatırlamaya yardım eden
yardımsever RAM ve ROM ile tanıştık.
Daha sonra bilgisayarımızı topladık,
onun için bir uygulama da tasarladık.
En sevdiğim hikâyeyse küçük bir çocuğunki,
altı yaşında
ve dünyadaki en büyük arzusu astronot olmak.
Çocuğun kocaman kulaklıkları var
ve tamamen küçük kâğıt bilgisayarına dalmış,
çünkü kendi galaksiler arası gezegensel
yönlendirme uygulamasını geliştirmiş.
Babası, Mars yörüngesindeki yalnız astronot,
odanın diğer kenarında
ve çocuğun önemli görevi
babasını sağ salim dünyaya geri getirmek.
Bu çocukların dünyaya ve teknoloji ile onu geliştirmemize bakışları
çok daha engin olacak.
Son olarak, dünya teknolojisini daha ulaşılabilir,
daha kucaklayıcı ve daha çeşitli yaptıkça
dünya da o kadar renkli ve iyi gözükecektir.
Benimle birlikte bir anlığına hayal edin.
Öyle bir dünya ki, bir şeylerin nasıl yapıldığını
anlattığımız hikâyelerde
sadece yirmili yaşlardaki Silikon Vadisi gençleri değil de
Kenyalı kız öğrenciler ve Norveçli kütüphaneciler de var.
1 ve 0'ların kalıcı gerçekliği içinde yaşayan
ve büyüdüğünde teknoloji konusunda çok iyimser ve cesur olan
yarının Ada Lovelace'inin olduğu bir dünya hayal edin.
Dünya'nın güçlerini, fırsatlarını
ve sınırlarını kucaklıyorlar.
Harika, acayip fikirli ve az biraz da tuhaf bir teknoloji dünyası.
Küçük bir kızken
öykücü olmak isterdim.
Hayalî dünyalara bayılırdım
ve en sevdiğim şey
sabahları Moomin Vadisi'nde uyanmaktı.
Öğlenleri, Totooines'te dolanırdım.
Akşamları, Narnia'da uykuya dalardım.
Anladım ki programlama benim için biçilmiş kaftan.
Hâlâ dünyalar yaratıyorum.
Hikâyeler yerine, bunları kodlarla yapıyorum.
Programlama bana kendi kuralları,
paradigmaları ve uygulamalarıyla
kendi küçük evrenimi inşa etme gücü veriyor.
Mantığın saf gücüyle ortaya bir şeyler çıkarın.
Teşekkür ederim.
(Alkış)