Khi tia cực tím tiếp xúc với da chúng ta,
ảnh hưởng của nó đối với mỗi người có một chút khác biệt.
Tùy thuộc vào màu da, sẽ chỉ mất vài phút phơi nắng
để biến một người thành da màu đỏ củ cải,
trong khi người khác cần hàng giờ mới có những thay đổi nhỏ nhất.
Vậy điều gì giải thích cho sự khác biệt đó
và làm thế nào mà da chúng ta có nhiều màu sắc khác nhau như vậy?
Bất kể là màu gì,
da chúng ta tiết lộ câu chuyện sử thi về sự dũng cảm và thích nghi của con người
bộc lộ sự khác nhau về chức năng sinh học.
Tất cả là nhờ melanin,
là một sắc tố giúp cho da và tóc có màu.
Thành phần này đến từ tế bào da gọi là tế bào hắc tố
và có hai dạng cơ bản.
Một là eumelanin, làm gia tăng tông màu da nâu,
cũng như là tóc đen, nâu và vàng.
và còn lại là pheomelanin, gây nên tàn nhang màu nâu đỏ và tóc đỏ.
Nhưng con người không luôn như vậy.
Sự biến đổi tông màu da của chúng ta hình thành bởi một quá trình tiến hóa
dẫn dắt bởi Mặt trời.
Nó khởi nguồn từ cách đây 50,000 năm khi tổ tiên chúng ta di cư từ Châu Phi
sang Châu Âu và Châu Á.
Những người cổ đại này sống giữa khu vực xích đạo và vùng nhiệt đới,
khu vực thấm đẫm tia UV từ mặt trời.
Khi da bị phơi nhiễm bởi tia UV trong một thời gian dài,
tia UV sẽ phá hủy DNA trong tế bào chúng ta,
và da bắt đầu bị cháy.
Nếu sự phá hủy này đủ lâu,
các đột biến trong tế bào có thể tạo thành u ác tính,
một dạng ung thư nguy hiểm được hình thành trong tế bào hắc tố của da.
Màng bảo vệ chống nắng ta biết ngày nay đã không tồn tại cách đây 50,000 năm.
Vì vậy làm thế nào tổ tiên chúng ta đương đầu với sự tấn công dữ dội của tia UV?
Chìa khóa sống còn nằm ở lớp màng bảo vệ chống nắng của mỗi người
được tạo ra bên dưới lớp da: melanin.
Loại và hàm lượng melanin trong da bạn
sẽ quyết định bạn được bảo vệ nhiều hay ít trước mặt trời.
Điều này đến từ đáp ứng của da khi bị tia nắng mặt trời tấn công.
Khi da phơi bày trước tia UV,
thì thụ thể đặc biệt nhạy với ánh mặt trời, có tên là rhodopsin,
sẽ kích thích việc sản xuất melanin để tạo ra lớp tế bào bảo vệ khỏi sự phá hủy.
Với người có làn da sáng, lượng melanin tạo thêm này sẽ làm sạm da và tạo màu nâu.
Trải qua nhiều thế hệ,
con người ở khu vực có lượng ánh sáng mặt trời bão hòa ở Châu Phi
thích nghi để có một lớp bảo vệ sản xuất nhiều melanin
và nhiều eumelanin,
dẫn đến da có tông màu sậm hơn.
Lớp chắn tạo ra bởi mặt trời này giúp họ bảo vệ khỏi u ác tính,
giúp họ khỏe mặt hơn xét về mặt tiến hóa
và có khả năng truyền điều hữu ích này cho các thế hệ con cháu.
Nhưng sau đó, một vài tổ tiên có khả năng chống chịu với mặt trời di cư về phía bắc
ra khỏi khu vực nhiệt đới,
và trải rộng khắp thế giới.
Họ càng đi xa về phía bắc, họ càng có ít tia nắng mặt trời chiếu trực tiếp.
Đây là một vấn đề bởi vì mặc dù tia UV có thế phá hủy da,
nhưng nó có một lợi ích quan trọng đi kèm.
Tia UV giúp cơ thể sản xuất vitamin D,
một thành phần làm chắc xương và giúp cơ thể hòa tan các khoáng chất thiết yếu,
như canxi, sắt, magiê, phốt phát và kẽm.
Không có nó, con người bị mệt mỏi trầm trọng và yếu xương
là nguyên nhân của bệnh còi xương.
Những người da sậm màu ngăn chặn hiệu quả bất kể tia nắng mặt trời như thế nào,
sự thiếu hụt vitamin D có thể dẫn đến một mối đe dọa nghiêm trọng ở phía bắc.
Nhưng một số người sản xuất ít melanin.
Họ được phơi bày để một lượng nhỏ vừa đủ ánh sáng mà u ác tính ít hình thành,
và màu da sáng của họ hấp thu tia UV tốt hơn.
Vì vậy họ nhận được lợi ích từ vitamin D,
phát triển xương chắc khỏe,
và sống khỏe mạnh để tạo ra con cháu khỏe mạnh.
Qua nhiều thế hệ chọn lọc,
màu da của những người trong khu vực đó sáng lên dần dần.
Như là kết quả sự thích nghi từ tổ tiên,
ngày nay con người trên hành tinh chúng ta rất đa dạng các màu da khác nhau,
điển hình, da sậm màu nhiều eumelanin trong vùng nóng nắng quanh xích đạo,
và da sáng nhiều pheomelanin gia tăng ở khu vực bên ngoài
khi tia nắng mặt trời yếu dần.
Vì vậy, màu da nói lên nhiều điều hơn là điểm thích nghi của vật thể sống
trên một hòn đá quay xung quanh mặt trời.
Nó có thể hấp thụ ánh sáng,
nhưng tuyệt nhiên không phản ánh tính cách