Vào năm 2003,
chính phủ Anh đã tiến hành một cuộc khảo sát
Và đó là cuộc khảo sát về trình độ toán học
của người dân trong nước.
Họ đã ngạc nhiên khi phát hiện ra
cứ mỗi 100 người trưởng thành trên vương quốc Anh,
thì có 47 người yếu các kĩ năng tính toán sơ cấp.
Hiện nay, kĩ năng toán học sơ cấp là mức điểm GCSE thấp nhất.
Đây là khả năng giải quyết phân số, phần trăm và số thập phân.
Do đó số liệu này đã trở thành những điều trăn trở tại Whitehall
Các chính sách đã được thay đổi,
nhiều nguồn vốn được đem vào đầu tư,
và sau đó vào năm 2011 họ lại tiến hành khảo sát lần nữa
Vậy theo bạn thì kết quả có thay đổi không?
Nó tăng lên 49 người.
(Tiếng cười)
Và thực tế, khi tôi báo cáo số liệu này tại FT.
một trong số độc giả đã đùa và nói,
"Số liệu này chỉ gây bất ngờ đối với 51% dân số"
(Tiếng cười)
Nhưng tôi thực sự thích phản ứng của một học sinh
khi tôi đưa ra thông tin này tại một ngôi trường,
người mà đã giơ tay lên và nói,
"Làm sao tụi em biết được người đã đưa ra kết quả này
không nằm trong số 49 người đó?"
(Tiếng cười)
Rõ ràng, có một số vấn đề về khả năng toán học,
bởi chúng là kỹ năng thiết yếu cho cuộc sống,
và cũng bởi rất nhiều thay đổi ta muốn đưa vào thế kỷ này
bao gồm việc ứng dụng nhiều hơn những con số.
Đây không là vấn đề của riêng người Anh
Năm nay, OCED đã đưa ra các số liệu về khả năng toán học của người trẻ,
và dẫn đầu là nước Mỹ --
gần 40% thanh niên nước Mỹ không có kỹ năng toán học.
Anh cũng nằm cùng danh sách
và có tới 7 nước khác trong OCED có tỷ lệ trên 20% thanh niên,
Đó là vấn đề, bởi nó không nhất thiết phải tệ đến như vậy.
Nếu bạn nhìn ở điểm cuối của đồ thị này,
bạn sẽ thấy Hà Lan và Hàn Quốc có kết quả là con số 1 chữ số
Vậy chắc chắn tồn tại vấn đề về khả năng toán học mà ta muốn đề cập, giải quyết.
Và để dễ hình dung hơn,
Tôi nghĩ chúng ta nên chia con người một cách tượng trưng thành hai nhóm;
rằng có 2 loại người:
những người thoải mái làm việc với các con số và có thể làm việc với nó,
và những người không thể.
Những gì tôi muốn nói hôm nay
là tôi tin rằng đó là một cách phân chia sai hoàn toàn.
Đó không là sư phân chia bất biến.
Tôi nghĩ rằng bạn không cần phải cực kỳ giỏi toán
để có thể hứng thú với các con số,
và đó nên là điểm bắt đầu của hành trình phía trước.
Và 1 trong những cách để ta bắt đầu cuộc hành trình đó, theo tôi,
là nhìn vào những con số thống kê.
Tôi là người đầu tiên để ý rằng có 1 vấn đề về việc
hình hóa các con số.
(Tiếng cười)
Nó là một phần của toán học
mà thậm chí các nhà toán học cũng không mấy hứng thú,
Vì không như những dạng toán học khác khi mà hầu hết đều là cụ thể và chắc chắn,
thì thống kê lại hoàn toàn trái ngược.
Nhưng thật ra, tôi khám phá thế giới toán thống kê khá muộn.
Và nếu bạn hỏi giáo sư thời đại học của tôi
Hai môn học mà tôi ngán nhất sau excel khi học cao học là gì,
ông sẽ trả lời là thống kê và lập trình máy tính,
và ngay bây giờ, tôi sẽ cho bạn xem một mô hình thống kê
mà tôi xây dựng.
Vậy điều gì thúc đẩy tôi thay đổi?
Điều gì làm tôi nghĩ thống kê thật ra là một lĩnh vực thú vị?
Đó chính là vì thống kê là môn học về con người.
Nếu bạn nhìn vào nghĩa gốc của từ thống kê,
nó là khoa học của dữ liệu
về cộng đồng hay quốc gia mà chúng ta đang sống.
Vì thế thống kê là nghiên cứu về chúng ta như là một tổng thể,
chứ không phải là từng cá nhân.
Tôi nghĩ, là động vật quần cư,
chúng ta chia sẻ điều tuyệt vời của việc cá nhân liên hệ với tập thể như thế nào,
và với người thân thuộc.
Và thống kê trong trường hợp này là công cụ tìm hiểu mạnh mẽ nhất
sẽ làm ta bất ngờ.
Và có một vài nghiên cứu rất tuyệt vời vài năm gần đây
được thực hiện bởi Ipsos MORI.
Họ khảo sát hơn 1000 người Anh trưởng thành,
và họ đặt câu hỏi, cứ 100 người tại Anh Quốc và xứ Wales,
thì có bao nhiêu người theo Hồi giáo?
Và câu trả lời trung bình mà cuộc khảo sát nhận được,
cũng gần như được xem là đại diện cho hầu hết dân số, là 24 người.
Đó là ý kiến mà mọi người nghĩ.
Người Anh nghĩ cứ 100 người Anh thì có 24 người theo Hồi giáo.
Tuy nhiên, theo thông tin chính thức đã chỉ ra con số chỉ khoảng mức 5.
Như vậy, có một sự khác biệt giữa điều chúng ta nghĩ và nhận thức
so với thực tế được thống kê.
Và tôi nghĩ điều đó thật thú vị.
Điều gì là nguyên nhân của nhận định sai lệch đó?
Và tôi đã rất phấn khích với kiểu nghiên cứu này,
Tôi bắt đầu đặt câu hỏi mỗi lần thuyết trình. Tôi thích điều đó.
Tôi từng thuyết trình
tại Trường Nữ học Thánh Paul tại Hammersmith,
và tôi cũng có một hội trường giống thế này,
ngoại trừ việc được lấp kín hoàn toàn bởi các bé gái 6 tuổi.
Và tôi nói; "Các em ơi,
Các em có biết có bao nhiêu thiếu nữ mà công chúng Anh nghĩ rằng
có thai vào mỗi năm không?
Và các em đã bất bình khi tôi tiết lộ
công chúng Anh nghĩ rằng có 15 trên 100 thiếu nữ
có thai hàng năm.
Và chúng hoàn toàn có quyền khi bất bình,
vì thật ra, tôi cần phải có gần 200 chấm trắng trên hình
trước khi có thể tô vào một chấm,
giống như kết quả thống kê chính thức đã chỉ ra.
Và cũng giống như chuyện tính toán, đây không là vấn đề của riêng nước Anh.
Ipsos MORI đã mở rộng quy mô khảo sát ra toàn thế giới trong những năm gần đây.
Và họ đã hỏi người Ả Rập,
cứ mỗi 100 người Ả Rập,
thì có bao nhiêu người bị thừa cân hay béo phì?
Và câu trả lời trung bình của họ là chỉ khoảng hơn phần tư.
Đó là họ nghĩ.
Chỉ hơn một phần tư người lớn là thừa cân hoặc béo phì.
Kết quả chính thức cho thấy, thật ra, nó gần ba phần tư.
(Cười)
Vì thế, một lần nữa, khác biệt rất lớn.
Và tôi thích cái này: họ hỏi người Nhật,
cứ 100 người Nhật Bản
thì có bao nhiêu người sống ở nông thôn?
Câu trả lời trung bình là khoảng 50-50,
Họ nghĩ khoảng 56 trên tổng 100 người Nhật sống ở nông thôn.
Kết quả chính thức là bảy.
Rất nhiều khác biệt kinh ngạc, làm ngạc nhiên nhiều người.
nhưng sẽ không ngạc nhiên đối với những ai đã đọc
tác phẩm của Daniel Kahneman một nhà kinh tế đoạt giải Nobel.
Ông ấy và cộng sự, Amos Tversky, đã dành nhiều năm nghiên cứu sự kết nối
giữa những điều mọi người nhận định và thực tế,
sự thật là mọi người thật ra có trực giác khá tệ trong thống kê.
Và có rất nhiều lý do để giải thích.
Kinh nghiệm cá nhân, chắc chắn, có thể ảnh hưởng cách ta nhận định,
Nhưng cũng có thể những thứ như truyền thông báo cáo sự việc ngoại lệ,
hơn là những điều bình thường.
Kahneman có một cách hay khi đề cập điều đó.
Ông nói, "ta có thể bị mù trước sự thật" --
có thể là có sai số --
"nhưng ta cũng có thể dối lòng về sự mù mờ đó."
Và điều đó có tác động rất lớn đến việc ra quyết định.
Vì thế, tại văn phòng thống kê khi chuyện này đang diễn ra,
Tôi nghĩ điều này là rất tuyệt.
Tôi nói, đây rõ ràng là một vấn đề toàn cầu,
nhưng có lẽ địa lý chính là mấu chốt.
Đây là những câu hỏi mà ta hướng đến, Bạn biết đất nước của bạn rõ như thế nào?
Trong trường hợp này, nó là bạn biết rõ như thế nào về 64 triệu người?
Không rõ lắm, kết quả là. Tôi không thể làm điều đó.
Vì thế tôi có một ý tưởng,
đó là cân nhắc về một hướng tiếp cận tương tự.
nhưng phải phù hợp với bối cảnh địa phương.
Đây có phải địa phương?
Nếu ta đóng khuôn những câu hỏi và nói,
bạn biết về địa bàn của bạn rõ như thế nào?
thì câu trả lời của bạn liệu có chính xác?
Vì thế tôi nghĩ ra một câu đố:
Bạn biết rõ về khu vực của bạn ra sao?
Nó là một ứng dụng Web đơn giản.
Bạn nhập một mật mã
và nó sẽ hỏi bạn những câu hỏi dựa trên dữ liệu nhân khẩu
của địa phương bạn.
Và tôi đã rất tỉnh táo khi thiết kế điều này.
Tôi muốn làm nó tiếp cận với nhiều dạng người nhất có thể,
không chỉ là 49% người có thể.
Tôi muốn mọi người tiếp xúc với nó.
Vì thế khi thiết kế câu đố,
Tôi được truyền lửa bởi những đồ thị minh họa
của Otto Neurath từ năm 1920 đến 1930.
Đây là phương pháp dùng để biểu diện con số
dưới dạng những hình tượng lặp lại.
Và đó là những con số nhưng được hiện trên phông nền.
Đây là một cách tuyệt vời để biểu diễn thông số định lượng
mà không cần dùng chữ "phần trăm,"
"phân số" và"tỷ lệ"
Đây chính là câu đố.
Kết quả của nó là,
bạn có những biểu tượng lặp lại bên phía trái của màn hình,
và một bản đồ quan sát khu vực mà câu hỏi đang hướng đến
bên phải màn hình.
Có 7 câu hỏi như thế.
Mỗi câu, có một câu trả lời tự chọn giữa mức 0 và 100,
và ở cuối câu đố,
bạn sẽ có số một điểm tổng kết giữa 0 và 100.
Và vì đây là TEDxExeter,
Tôi nghĩ ta nên nhìn lại sơ qua những câu đố
cho một vài câu hỏi của Exeter.
Và câu đố đầu tiên là:
Cứ mỗi 100 người, thì có bao nhiêu là dưới 16 tuổi?
Tôi thì không hiểu Exeter rõ lắm nên tôi sẽ đoán ở câu này,
nhưng việc này sẽ giúp bạn thấy cách câu đố vận hành.
Bạn kéo thanh dấu đứng để tô đậm số lượng biểu tượng,
và nhấp chuột vào "Nhập" để trả lời,
và nó sẽ cho thấy sự khác biệt giữa câu trả lời và thực tế.
Và kết quả, tôi đã có một phỏng đoán kinh khủng: 5.
Còn câu đố kế tiếp thì sao?
Đây là câu hỏi về độ tuổi trung bình,
độ tuổi mà một nửa số dân thì trẻ hơn
và nửa còn lại thì già hơn.
Và tôi nghĩ 35 -- nghe có vẻ trung bình với tôi.
(cười)
Thật ra, tại Exeter, dân số cực trẻ,
và tôi đã đánh giá thấp tác động của những trường đại học trong vùng.
Câu đố sẽ khó hơn nếu bạn tiếp tục.
Câu này hỏi về quyền sở hữu nhà ở:
Cứ mỗi 100 hộ, có bao nhiêu chủ hộ mua nhà với tiền thế chấp hoặc vay?
Và tôi đặt cược câu này,
vì tôi không muốn có hơn 50 chủ hộ là câu trả lời.
(cười)
Và thật ra, những câu hỏi trở nên khó hơn,
vì khi bạn sống trong khu vực chung sống với một cộng đồng,
những điều như tuổi -- những bằng chứng cho việc dân số là già hay trẻ.
Chỉ bởi quan sát xung quanh khu vực, là bạn sẽ rõ.
Một vài thứ như quyền sở hữu nhà ở thì khó quan sát hơn,
thế nên ta quay lại với khám phá của mình,
khuynh hướng của ta về bao nhiêu người mà ta nghĩ sẽ làm chủ căn nhà họ.
Sự thật là, khi chúng tôi cùng khai câu đố này.
dữ liệu nhân khẩu được dựa trên thông tin một vài năm trước.
Chúng tôi đã có các ứng dụng trực tuyến cho phép bạn nhập vào mã bưu điện
và lấy lại thống kê của nhiều năm trước.
Nên trong vài trường hợp,
thì đều khá cũ và cũng không cần phải mới.
Nhưng tôi rất hứng thú khi thấy những phản ứng nhận được
khi tái cấu trúc lại dữ liệu theo cách mà chúng tôi có,
bằng cách dùng hình tượng
và chấp nhận thực tế là mọi người thường có những định kiến riêng,
Kết quả là, phản ứng là, um..
hơn cả những gì tôi mong đợi.
Đó là một thời gian dài ấp ủ tham vọng làm ra một trang web thống kê
vì nhu cầu của công chúng.
(Cười)
URL này chứa những từ khóa "thống kê", "gov" và "UK,"
đây là ba từ mà mọi người ít hứng thú nhất trong một URL.
Và điều kỳ diệu chính là khi trang web hoạt động đến
10 giờ kém 15 tối,
vì mọi người tương tác với dữ liệu này
một cách tự nguyện,
khi sử dụng thời gian rảnh của họ.
Tôi hứng thú khi thấy được
chúng tôi có gần một phần tư triệu người (250.000)
chơi với những câu đố trong khoảng 48 tiếng triển khai.
Và khơi nguồn một cuộc tranh luận rất lớn trên mạng, trên truyền thông,
mà phần lớn là bởi
mọi người đang hứng thú với nhận định sai lầm của họ,
điều mà tôi không thể hy vọng gì thêm nữa,
xét trên vài khía cạnh.
Tôi còn thích một điều đó là mọi người gửi nó đến các chính trị gia.
Ông biết khu vực mà ông tranh cử rõ như thế nào không?
(Cười)
Và thay lời kết,
nhắc lại hai loại người lúc đầu,
Tôi nghĩ nó sẽ rất thú vị khi thấy
những người giỏi tính toán sẽ làm những câu đố này ra sao.
Nhà thống kê quốc dân của Anh và xứ Wales, John Pullinger,
bạn tưởng ông ấy sẽ trả lời tốt.
Ông đạt 44 trong khu vực của ông.
(Cười)
Jeremy Paxman -- thừa nhận sau một ly rượu vang -- 36.
Còn tệ hơn.
Điều này cho các bạn thấy những con số có thể khơi gợi chúng ta.
Chúng làm ta ngạc nhiên.
Nên, chúng tôi thường hay nói về thống kê
như là khoa học của sự không chắc chắn.
Lời kết của tôi cho hôm này là:
thực ra, thống kê là khoa học hướng về chúng ta.
Đó là lý do ta nên bị hấp dẫn bởi những con số.
Cảm ơn các bạn rất nhiều
(Vỗ tay)