İnsanlara psikolojinin hangi parçasının zor olduğunu sorsanız
ve "Düşünmek mi, duygular mı?" deseniz.
Birçok insan der ki: "Duygular çok zor.
Çok fazla karmaşıklar. Nasıl çalıştıklarına dair hiçbir fikrim yok."
Fakat düşünmek gerçekten çok basittir:
Sadece mantıklı düşünme veya ona benzer bir şey.
Fakat bu zor olan kısmı değil.
İşte karşımıza çıkan problemlerin bir listesi.
"Sağlık hakkında ne yapıyoruz?" güzel bir soru.
Geçen gün bir şey okuyordum ve diyordu ki,
Batıda hastalığın muhtemelen en büyük nedeni tokalaşmaktır.
Tokalaşmayan insanlar hakkında ve onları
tokalaşanlarla karşılaştıran çok az araştırma vardı.
Tokalaşmayanları nerede bulacağım konusunda en küçük bir fikrim yok
çünkü saklanıyor olmalılar.
Bundan kaçınan insanlar
yüzde 30 daha az bulaşıcı hastalık veya benzer bir şeye yakalanıyorlar.
Belki de yüzde 31 çeyrektir bu oran.
Yani eğer epidemi vb problemleri gerçekten çözmek istiyorsanız, bununla başlayalım.
Bu fikri edindiğimden bu yana,
yüzlerce el sıkmak zorunda kaldım.
Sanırım bundan kaçınmanın tek yolu,
korkunç görünen bir hastalığa sahip olmak
ve böylece açıklama yapmak zorunda kalmazsınız.
Eğitim: Eğitimi nasıl geliştiririz?
Tek iyi yol onlara anlatılanların
bir sürü saçmalık olduğunu anlamalarını sağlamaktır.
Sonra, elbette, bunu yumuşatmak için
bir şey yapmalısınız ki sizi dinlesinler.
Kirlilik, enerji kısıntısı, çevresel farklılık, fakirlik.
Dengeli topluluklar nasıl oluştururuz? Uzun ömürlülük.
Peki, endişe edilecek çok problem var.
Neyse, sanırım insanların konuşmaları gereken soru
-- bu kesinlikle yasaktır -- ne kadar insanın olması gerektiğidir?
Sanırım 100 milyon veya 500 milyon civarında olmalı.
Sonra bu problemlerin büyük kısmının kaybolacağına dikkat edin.
Eğer düzgünce yayılmış 100 milyon insan olsaydı,
sonra etrafa biraz çöp atmış olsaydınız,
tercihen görmediğiniz bir yere, bu çürüyecektir.
Veya okyanusa atarsınız ve balıklar faydalanır.
Problem, kaç insanın bulunması gerektiğidir?
Yapmamız gereken bir çeşit tercihdir.
Çoğu kimse yaklaşık 1,5 metre veya fazladır
ve bir de şu küp yasaları var.
Yani onları, nanoteknoloji kullanarak bu kadar küçük yaparsanız, sanırım --
(Gülüşmeler)
bu durumda bin katı kadar fazlasına sahip olurdunuz.
Bu, problemi çözerdi ama insanları daha küçültecek
çalışmalar yapan kimseyi görmüyorum.
Şimdi, nüfusu azaltmak hoştur ama çoğu kimse çocuk istiyor.
Muhtemelen birkaç yıl uzakta tek çözüm var.
46 kromozomun olduğunu biliyorsunuz.
Eğer şanslıysan her bir ebeveynden 23 adet gelir.
Bazen bir fazla veya bir eksik olur,
böylece büyük ebeveyn ve büyük büyük ebeveyn aşamasını atlarsın
ve doğrudan büyük-büyük-büyük ebeveyne gidersin.
46 insan olur
ve onlara bir tarayıcı verirsin veya her ne gerekirse
ve onlar kromozomlarına bakıp her biri,
hangisini en çok sevdiğini söyler --
sadece iki cinsiyet olması için artık sebep yok zaten.
Böylece her çocuğun 46 ebeveyni olur
ve her 46 ebeveynlik grubun 15 çocuğunun olmasına izin verebildiğini varsayayım.
Bu yeterli olmaz mıydı?
Sonra çocuklar hayli destek, terbiye ve eğitim alacaklardı.
Dünya nüfusu çok çabuk düşecekti
ve herkes çok mutlu olacaktı.
Zaman paylaşımı biraz daha ötede, gelecekte.
Bir de Arthur Clarke'ın iki kez yazdığı, "Against the Fall of Night"
ve "Şehir ve Yıldızlar" adlı şu harika roman var.
Her ikisi de muhteşem ve arada ortaya çıkan
bilgisayarlar hariç, neredeyse aynı.
Arthur bu eski kitaba bakıyordu ve "Şey, bu yanlış olmuş.
Gelecekte bilgisayarlar bulunmalıydı." dedi.
Böylece ikinci sürümünde Dünya'da 100 milyon
veya 1 milyar insan bulunuyor
ama hepsi sabit disklerde, disketlerde veya gelecekteki
benzer bir şeyde depolanmışlardır.
Bunların birkaç milyonu bir anda dışardadır.
Bir insan çıkar, bir şeylerle uğraşarak bin yıl kadar yaşar
ve sonra, bir milyar veya bir milyon yıl için
geri gitme zamanı geldiğinde, unutuyorum, sayılar önemli değil
ama Dünya üstünde aynı anda gerçekten çok insan yok.
Kendin ve anıların hakkında düşünürsün
ve askıya geri dönmeden önce anılarını düzeltirsin
ve kişiliğini değiştirirsin falan.
Kitabın anafikri yeterince çeşitlilik olmadığıdır,
bu yüzden şehri tasarlayan insanlar
ara sıra tamamen yeni bir insan yaratıldığını garantiye almaktadırlar.
Romanda, Alvin isimli belirli biri yaratılır.
Der ki, belki en iyi yol bu olmayabilir ve tüm sistemi mahveder.
Önerdiğim çözümlerin yeterince iyi
veya yeterince zekice olduğunu düşünmüyorum.
Sanırım asıl büyük problem, karşılaştığımız problemlerin
hangisinin yeterince iyi olduğunu anlayacak kadar zeki olmayışımız.
Bu nedenle HAL gibi süper zeki makineler yapmalıyız.
Hatırlarsın, "2001" kitabının bir yerinde
HAL, şu gerçekten aptal astronotlar için evrenin çok büyük, muhteşem
ve derin olduğunu farkeder.
Eğer HAL'in davranışını,
uzay gemisindeki insanların basitlikleriyle karşılaştırırsan
satır aralarında ne yazdığını görebilirsin.
Peki bu konuda ne yapacağız? Daha zeki olabilirdik.
Şempanzelere göre oldukça zekiyiz sanırım,
ama karşılaştığımız dev problemlerle uğraşacak kadar zeki sayılmayız,
ne soyut matematikte,
ne ekonomileri anlamada, ne de dünyamızı dengelemede.
Öyleyse yapabileceğimiz tek şey uzun yaşamak
ve kimse ne kadar zor olduğunu bilmez
ama muhtemelen birkaç yıla bulacağız.
Bakın, yol ikiye ayrılıyor.
İnsanların neredeyse şempanzelerin iki katı uzun yaşadığını biliyoruz
ve kimse 120 yıldan fazla yaşamaz,
çok iyi anlaşılmayan sebeplerden ötürü.
Ama çoğu kimse şu an 90 veya 100 yıl yaşıyor,
tabii fazla tokalaşma vb yapmadıkça.
Yani belki 200 yıl yaşarsak bazı problemleri çözmek için
yeterince beceri ve bilgi edinebiliriz.
İşte problemi halletme yollarından biri.
Dediğim gibi, ne kadar zor olduğunu bilmiyoruz.
Kısaca diğer tüm memeliler şempanzenin yarısı kadar fazla yaşarlar,
böylece biz, çoğu memelinin ömrünün üç buçuk veya dört katı yaşarız.
Primatlar düşünüldüğünde, neredeyse aynı genlere sahibiz.
Sadece şempanzelerden farklıyız,
tamamen değersiz şimdiki bilgi düzeyinde,
yalnızca birkaç yüz genle belki.
Sanırım gen sayıcıları hala ne yaptıklarını bilmiyorlar.
Ne yaparsanız yapın, sakın hayat sürecinizde yayınlanan
genetik hakkındaki şeyleri okumayın.
(Gülüşmeler)
Maddenin çok kısa bir yarılanma süresi var, beyin boyutuyla aynı.
Sadece dört veya beş geni düzeltirsek,
200 yıl yaşayabilmemiz mümkün.
Veya tahmini 30 ila 40 olsa,
belki birkaç yüz olabilir.
Yani insanların tartışacağı bir mesele bu
ve çoğu etikçinin, bilirsiniz, bir etikçi aklınızda olan
her şeyde yanlış bir şeyler gören kişidir.
(Gülüşmeler)
Yapmaya değer bir değişiklik olduğuna inanan bir etikçi bulmak çok zordur
çünkü ya sonuçlar diye sorar.
Tabii ki, şu an yaptıklarımızın sonuçlarından sorumlu değiliz,
öyle değil mi?
Tüm bu klonlar hakkındaki şikayet gibi.
Yine de iki rastgele insan evlenecek ve çocukları olacak,
her ikisinin de hayli bozuk bazı genleri olur
ve çocuk muhtemelen normal doğacak.
Şempanze standartlarında cidden çok iyi.
Eğer hayatımız uzun olursa, nüfus artış problemiyle yüzleşmek zorunda kalacağız.
Çünkü 200 veya 1000 yıl yaşarsak,
her 200 veya 1000 yılda bir defadan fazla çocuk sahibi olmalarına izin veremeyiz.
Bu durumda işgücü olmayacak.
Laurie Garrett'ın belirttiği şeylerden biri,
çalışma yaşında nüfusu olmayan toplumların başı dertte.
Daha da kötüleşecek
çünkü çocukları eğitecek veya yaşlıları besleyecek kimse yok.
Uzun yaşam süresi hakkında konuştuğumda, tabii ki,
200 yaşında olan birinin, 200 yaşındaki -ki aslında ölü olan-
bizim görüntümüze benzemesini istemem.
Bilirsiniz, beynin farklı işlevlere sahip gibi görünen
yaklaşık 400 farklı bölümü vardır.
Çoğunun detaylı olarak nasıl çalıştıklarını kimse bilmez
ama içeride çok sayıda farklı şey olduğunu biliyoruz.
Her zaman birlikte çalışmazlar.
Çoğunun diğerini sıfırladığı şeklindeki Freud'un teorisini severim.
Eğer kendinizi yüzlerce kaynağı olan
bir tür şehir gibi düşünüyorsanız o halde, mesela korktuğunuzda,
uzun vadeli hedeflerinizi iptal edebilirsiniz, ama daha derin düşünebilir
ve tamamen o belirli hedefi nasıl başaracağınıza odaklanabilirsiniz.
Diğer herşeyi atarsınız. Saplantılı biri olursunuz --
tüm umursadığınız bu platformdan dışarı çıkmamaktır.
Aç olduğunuzda, yemek daha çekici olur falan.
Böylece becerilerinizin çokca gelişmiş alt kümeleri olarak duyguları görüyorum.
Duygu sadece düşünceye eklenmiş bir şey değildir.
Duygusal bir durum, genelde müsait kaynaklarınızın 100
veya 200 tanesini çıkardığınızda elde ettiğinizdir.
Yani duyguları, düşünmekten az bir şeyin zıttı gibi düşünmek
son derece verimlidir.
Umarım gelecek birkaç yılda, bunun göstergesi olan akıllı makineler çıkacak.
Sanırım gerisi çok önemli değil, bu akıllı makineleri
nasıl yapacağımız hakkındaki detaylar.
(Gülüşmeler)
Aslında ana fikir, gerçekten akıllı bir makine,
bir problemle karşı karşıya kaldığınızı farkeder.
Problem buna benzer bir şeydir
ve bu nedenle böyle bir problem için iyi olacak
belli bir düşünme yolu veya yolları vardır.
Sanırım gelecek, piskolojinin ana problemi
çıkmazları, durumları, engelleri sınıflandırmak
ve bunları düşünüp eşleştirecek uygun
ve olası düşünce yollarını da sınıflandırmaktır.
Görüyorsunuz ya, nerdeyse Pavlovcu gibi --
gerçekten basit teorilerle
piskolojinin ilk yüz yılını kaybettik;
insanlar nasıl öğrenir, bir duruma nasıl reaksiyon verir?
Söylediğim şey, binlerce portu bulunan büyük, devasa sistem
tasarlamayı da içeren birçok seviyeyi atladıktan sonra
tekrar piskolojinin asıl problemi ile yüzleşeceğiz.
Durumlar nedir değil, benim belirttiğim
problem türleri nelerdir
ve strateji türleri nelerdir, bunları nasıl öğrenirsiniz,
bunları nasıl birleştirirsiniz, gerçekten yaratıcı biri
uygun kaynaklar arasından yeni bir düşünme yolu nasıl bulur falan.
Sanırım gelecek 20 senede
eğer yapay zekaya geleneksel yaklaşımlardan sıyrılabilirsek,
sinir ağları, genetik algoritmalar ve kurallı sistemler gibi
ve fikrimizi sadece biraz daha yükseğe yöneltirsek mesela,
tüm bu şeyleri doğru problem türü için kullanabilen bir sistem yapabilir miyiz?
Bazı problemler sinir ağları için iyidir, ama geriye kalanlar,
sinir ağları için umut vadetmiyor.
Genetik algoritmalar belli şeyler için harika,
hangi konuda kötü olduklarında şüpheliyim ve söylemeyeceğim.
(Gülüşmeler)
Teşekkürler.
(Alkışlar)