Parmaklıkların sert bir şekilde
kapandığını duyduğumda,
bunun gerçek olduğunu anladım.
Kafam çok karışıktı.
İhanete uğramış hissettim.
Ezilmiş hissettim.
Susturulmuş hissettim.
Az önce ne olmuştu?
Beni buraya nasıl gönderebildiler?
Buraya ait değilim.
Hareketlerinin hiçbir sonucu olmadan
böylesine büyük bir hatayı nasıl yapabildiler?
Kalabalık kadın grupları görüyorum,
eski püskü üniformalı
dört bir tarafında koca duvar ve kapılar olan
demir dikenli tellerle çevrilmiş
ve kötü bir kokuyla irkiliyorum
ve kendime soruyorum,
nasıl oldu da
saygıdeğer finansal bankacılık sektöründe çalışırken,
okulda çok çalışkan bir öğrenciyken,
Kenya'nın en büyük
kadın ıslahevine
kapatıldım?
Langata maksimum güvenlikli
kadın cezaevindeki ilk gecem,
en zoruydu.
2009 yılı Ocak ayında,
çalıştığım bankada farkında olmadan
sahte para transferi yaptığım söylendi.
Şok olmuştum, korkmuştum ve dehşete düşmüştüm.
Tutkuyla bağlı olduğum kariyerimi kaybedebilirdim.
Ama en kötüsü bu değildi.
Hayal ettiğimden çok daha kötüsü oldu.
Tutuklandım,
kötü niyetle yargılandım
ve infaz edildim.
İşin tuhaf yanı ise beni tutuklayan memurun
kendisine 10.000 dolar verirsem
davanın kayıplara karışacağını söylemesiydi.
Reddettim.
İki buçuk sene boyunca,
mahkeme salonlarında
masumiyetimi ispatlamak için savaştım.
Gazetelerde, TV'de, radyoda,
konu medyanın her yerindeydi.
Yeniden yanıma geldiler.
Bu kez bana
"Eğer 50.000 dolar verirsen
yargılama senin lehine olacak." dediler,
üstelik karşı karşıya kaldığım suçlamalarda
bir kabahatim olduğuna dair
bir kanıt olmadığı gerçeğine aldırmadan.
Altı yıl önce
mahkûmiyetim sırasında
yaşadıklarımı
dün gibi hatırlıyorum.
Hakimin soğuk ve sert bir şekilde
işlemediğim bir suç için
aldığım cezayı telaffuz ettiği,
soğuk bir Perşembe sabahı.
Konuştuğum dilde
"gerçek ve adalet" anlamına gelen
Oma adını verdiğim,
uzun zamandır özlemini çektiğim
üç aylık güzel kızımı
tuttuğumu hatırlıyorum.
Ona en sevdiği pembe giyisisini giydirmiştim
ve burada parmaklıklar ardında
bir senelik cezamı çekerken
bana eşlik etmek üzereydi.
Gardiyanlar yaşadıklarımın yol açtığı travmaya
duyarlı görünmüyorlardı.
Giriş işlemleri ile
itibarım ve insanlığım kayboldu.
Kaçak eşyalara karşı arandım,
günlük kıyafetlerimi çıkardım
ve hapishane üniformasını giydim,
yere çömelmeye zorlandım,
bu pozisyon, önümde beni bekleyen
binlerce aramadan
ve sayımdan sonra
artık bir rutin hâline
gelecekti.
Kadınlar bana şunu söyledi:
"Buraya alışacaksın.
Çok iyi uyum sağlayacaksın."
Artık Teresa Njoroge değildim.
Yeni kimliğim 415/11 idi
ve kısa sürede aynı mekânı paylaştığım diğer kadınlar için de
durumun aynı olduğunu öğrendim.
Ve içerideki yaşama alışmıştım:
hapishane yemeği,
hapishane dili,
hapishane yaşamı.
Hapishane kesinlikle bir peri masalı dünyası değil.
Karşıma çıkabileceğini düşünmediğim şey
zamanı ve mekânı paylaştığım
kadın ve çocuklardı;
bu sistemin suçları yüzünden
hapsedilmişlerdi,
bir şamar oğlanı,
bir günah keçisi isteyen yozlaşma,
asıl sorumlu kişi
özgür kalabilsin diye,
sürekli zayıfı tekmeleyen bozuk bir sistem,
aramızdaki en yoksullar,
kefalet veya rüşvet vermeye
gücü yetmeyen insanlar.
Böylece devam ettik.
Hapishanedeki bir yıl boyunca
neredeyse 700 kadar kadının
hikâyelerini dinledikçe
bu kadınları hapishaneye düşüren şeyin
suç olmadığını fark ettim.
Onların çoğu
bundan uzaktılar.
Sorun herkese eşit şartlarda
ve kalitede sunulmayan eğitim sistemiyle başlıyor;
ekonomik imkân yetersizliği
bu kadınları küçük suçlara itiyor;
sağlık sistemi,
sosyal adalet sistemi,
ceza adaleti sistemi.
Çoğu fakir çevrelerden gelen
bu kadınlardan herhangi biri
çoktan kırılmış olan sistemin
çatlaklarından düşerse
o çatlağın altında hapishane var,
işte bu kadar.
Langata maksimum güvenlikli kadın cezaevinde
bir senelik cezamı tamamladığımda,
yoksulluk nedeniyle
hapishane içinde ve dışında
hayatın döner kapısına sıkışmış
kadın ve küçük kızlara yapılan
tanık olduğum
tüm adaletsizlikleri gidermek için
dönüşümün bir parçası olmak için
yanıp tutuşuyordum.
Salınmamdan sonra,
Clean Start'ı kurdum.
Clean Start sosyal bir girişim
ve kadınlara ve küçük kızlara
ikinci bir şans vermeyi amaçlıyor.
Biz onlar için bir köprü inşa ediyoruz.
Hapishanelere gidiyoruz, onları eğitiyoruz,
beceri kazandırıyoruz, araç ve destek sağlıyoruz,
zihinlerini, davranışlarını ve tutumlarını
değiştirmelerini sağlıyoruz.
Kurumsal sektörden hapishanelere de
köprüler kuruyoruz --
Clean Start ile ortak olacak
bireyler, teşkilatlar,
bize istihdam olanakları tanıyarak,
yeniden topluma girdiklerinde
genç kız ve kadınlara,
küçük çocuk ve adamlara,
ev diyebilecekleri bir yer
ve mesleki eğitim sağlamamızı mümkün kılıyor.
Bir gün gelip de
ceza adaleti sistemi içinde
çok yaygın olan
adaletsizliklerle ilgili hikâyeler paylaşacağımı
hiç düşünmemiştim
ama buradayım.
Hapishaneye her gidişimde,
kendimi biraz evimde hissederim
ama beni geceleri ayakta tutan şey
hayali gerçekleştirmek için
korkusuzca çalışmak,
Louisina'ya kadar köprü kurmak,
dünyanın hapsetme merkezi olarak addedilen
yanımda hapishanede tanıştığım
yüzlerce kadının
hikâyesini taşıyorum,
bazıları ikinci şanslarını değerlendiriyor
diğerleryse hâlâ hayat köprüsünde.
Büyük Maya Angelou'nun bir sözünü
hayata geçirdim.
"Bir kişi olarak geldim
ama 10.000 kişi olarak önünüzdeyim."
(Alkışlar)
Benim hikâyem çok özel
ama bugün hapiste olan
ve özgürlüğü arzulayan
milyonlarca insanı
hep birlikte bir düşünelim.
Mahkûmiyetimden üç yıl
ve salınmamdan iki yıl sonra
istinaf mahkemesi tarafından tüm kabahatlerimden
aklandım.
(Alkışlar)
Aynı süre zarfında,
oğlumla müjdelendim.
Adını ise
benim dilimdeki "özgürlük" anlamına gelen Uhuru koydum.
(Alkışlar)
Çünkü uzun zamandır hasretini çektiğim
özgürlüğe kavuştum.
Bir kişi olarak geldim
ama 10.000 kişi olarak önünüzdeyim,
binlerce insanın bir araya gelmesinin
yadsınamaz umuduyla
ceza adaleti sistemini dönüştürmek için
işlerimizi olması gerektiği gibi
yapıyor olmamızdan cesaret alarak.
İşimizi özür dilemeden
yapmaya devam edelim.
Teşekkür ederim.
(Alkışlar)