Etanol: Birkaç karbon atomunun biraz daha fazlasından oluşan
bu molekül sarhoşluktan sorumludur.
Genellikle basitçe alkol olarak adlandırılan etanol,
alkollü içeceklerin aktif bileşenidir.
Sadeliği, membranların arasına gizlice girmesine
çok farklı köşelere yerleşmesine yardımcı olarak,
daha ağır moleküllere kıyasla çok sayıda etkiler yaratır.
Öyleyse sarhoşluğa tam olarak nasıl yol açıyor
ve neden farklı insanlar üzerinde çarpıcı biçimde farklı etkileri var?
Bu soruları yanıtlamak için
vücuttaki yolculuğunda alkolü takip etmemiz gerekecek.
Alkol mideye iner ve ve sindirim sistemiyle,
özellikle ince bağırsak yoluyla kanda emilir.
Mide içeriği alkolün kana girme kabiliyetini etkiler,
çünkü yemekten sonra mideyi ince bağırsaktan ayıran
pilor çevresindeki kas halkası kapanır.
Bu nedenle, büyük bir yemekten sonra kana ulaşan alkol seviyesi,
aç karnına içilen alkolün sadece dörtte biri olabilir.
Kanla birlikte alkol organlara ulaşır,
özellikle en fazla kan akışının olduğu yerlere:
karaciğer ve beyin.
Başlangıçta karaciğere varır
ve karaciğerde enzimler alkol molekülünü iki aşamada parçalar.
İlk olarak, ADH adı verilen enzim ile alkol toksik olan asetaldehite dönüşür.
Sonra ALDH adı verilen enzim, asetaldehidi toksik olmayan asetata dönüştürür.
Kan dolaştıkça karaciğer alkolü düzenli olarak ortadan kaldırır -
ancak bu eliminasyonun ilk geçişi ne kadar alkolün beyin ve diğer organlara
karar vermesini etkiler.
Beyin hassasiyeti alkolün duygusal, bilişsel
ve davranışsal etkilerinden sorumludur - sarhoşluk olarak da bilinir.
Alkol beynin birincil freni olan Gama aminobütirik asit'i
ve birincil gazı olan glutamatı tersine çevirir.
Bu durum nöronlarda iletişim kaybı yaratır
ve insanlar orta dozlarda rahat hisseder, daha yüksek dozlarda ise uykuya dalar,
toksik dozlarda ise hayatta kalmak için gerekli beyin aktivitesini engelleyebilir.
Alkol ayrıca, orta beyinden
motivasyon için önemli bir bölge olan nükleus akkümbense uzanan
küçük bir nöron grubunu da uyarır.
Tüm bağımlılık yapıcı ilaçlar gibi,
nükleus akkümbenste dopamin patlamasına neden olur,
bu da kullananlara olduça keyif verir.
Alkol ayrıca bazı nöronların endorfin sentezlemesine ve bırakmasına sebep olur.
Endorfinler stres veya tehlikeye yanıt olarak sakinleşmemize yardımcı olur.
Yüksek endorfin seviyeleri alkol tüketimiyle ilişkili
öfori ve gevşemeye katkıda bulunur.
Son olarak,
karaciğerin alkolü parçalanması beynin emilimini aştığında
sarhoşluk yok olur.
Bireysel farklılıklar bu yolculuk sürecinde
insanların az veya çok sarhoş olmalarına neden olabilir.
Örneğin, aynı kiloya sahip ve aynı miktarda içen bir kadın ve bir erkek,
özdeş bir öğünde kanlarında farklı alkol konsantrasyonlarına sahip olacaktır,
bir diğer deyişle BAC.
Çünkü kadınlar daha az kana sahip olma eğilimindedir-
kadınlar genellikle yüksek yağ oranına sahiptir,
ve yağ, kastan daha az kan gerektirir.
Aynı miktarda alkol taşıyan daha küçük bir kan boyutu,
konsantrasyonun kadınlar için daha yüksek olacağı anlamına gelir.
Karaciğer alkol işleme enzimlerindeki genetik farklılıklar da BAC'yi etkiler.
Düzenli içki içmek bu enzimlerin üretimini artırabilir,
alkol toleransına katkıda bulunabilir.
Öte yandan, uzun süre aşırı derecede içenlerde,
ters etkiye neden olan karaciğer hasarı geliştirebilir.
Bu arada, dopamin, GABA ve endorfin iletimindeki genetik farklılıklar
alkol kullanım bozukluğu oluşturma
riskinin artmasına sebep olabilir.
Doğuştan düşük endorfin veya dopamine sahip olanlar, içki yoluyla
kendilerine ilaç verebilir.
Bazı insanların aşırı içme riski daha yüksektir
çünkü alkolün hoş etkilerini artıran hassas bir endorfin hassasiyetine
sahiptirler.
Diğerlerinin GABA iletiminde farklılıklar vardır,
bu durum onları alkolün yatıştırıcı etkilerine karşı hassas hale getirir,
bu da alkol kullanım bozukluğu riskini azaltır.
Bu arada, beyin GABA, dopamin ve endorfin iletimini azaltarak
ve glutamat aktivitesini artırarak kronik alkol tüketimine uyum sağlar.
Bu durum, düzenli içenlerin endişeli olmaları, uyku güçlüğü çekmeleri
ve daha az keyif alma eğiliminde oldukları anlamına gelir.
Bu yapısal ve fonksiyonel değişiklikler, içme normal hissettirdiğinde
alkol kullanım bozukluğuna yol açar ancak içmek rahatsızlık vermez
bu da bir kısır bir döngü oluşturur.
Dolayısıyla hem genetik hem de geçmiş tecrübeler, alkol deneyimini etkiler -
bu, bazı insanların belirli içme şekillerine
diğerlerinden daha eğilimli olduğu anlamına gelir.
ve alkol tüketim geçmişi sinirsel ve davranışsal değişikliklere yol açar.