Biliyorum ki mikropların,
özellikle bebekler için,
kötü olduğunu düşünmek kolay olabilir
ancak bilim aksini kanıtladı.
Gerçek birazcık karmaşık olabilir
ancak göründüğünden çok daha ilgi çekici.
Görünüşe göre sağlıklı olabilmemiz için
mikroplara ihtiyacımız var
ama öyle her mikroba değil,
doğru kombinasyona ihtiyacımız var.
En iyi şekilde,
evrim sırasında beraber yaşamaya adapte olduğumuz mikroplarla anlaşıyoruz.
Sanıyorum bu doğru kombinasyonu doğum sırasında edindiğimizi öğrenmek
sizi şaşırtmayacaktır.
En azından bazılarımız kazanıyor.
Sezaryenle doğan bebekler ile normal doğumla doğan bebekler
mikrobiyal hayata başlama konusunda aynı değiller.
ve doğumdan sonra
bağırsak mikrobiyotasının gelişimini etkileyen
sayısız farklı erken yaşam olayı ve koşullar vardır:
anneye ya da bebeğe yazılan ilaçlar,
ailedeki kardeş ve evcil hayvan sayısı,
evdeki hijyen seviyesi,
ki bu durumda evin her zaman son derece temiz olmaması
aslında daha iyi.
Bir de annenin ve bebeğin beslenmesi.
Tüm bu olaylar ve koşullar,
bağırsak mikrobiyotasının gelişiminde oldukça büyük bir rol oynamakta
ve bunun, bebeğin yaşam boyu sağlığında devasa bir etkisi var.
Burada küçük bağışıklıklardan bahsetmiyorum.
Büyük şeylerden bahsediyorum.
Edindiğimiz veya edinmediğimiz mikroplar
obeziteye, diyabete ve hatta bazı kanser türlerine
yakalanma olasılığımızı etkiliyor.
Bu saydığım erken yaşam olaylarının çoğu
etkileyemeyeceğimiz şeyler olduğundan
kaçınmanın bir yolu yok.
Örneğin, sezaryenle doğum hayat kurtarmak için bulundu,
her gün gerçekleştiriliyor
ve çoğu ilaç geçerli sebepler üzerine veriliyor,
özellikle bebekler için olanlar.
Bu sebeple bizler,
bağırsak mikrobiyota gelişimlerini bozabilecek
bu erken yaşam olaylarından sonra
bebeklerin sağlıklarını korumayı öğrenmeliyiz.
Ben bir araştırmacı,
aynı zamanda bir bebek sağlığı platformunun teknoloji lideriyim
ve her gün iş yerinde çözüm bulmaya çalışıp
aynı zamanda bu konuşmada cevaplamayı amaçladığım soru;
bütün bebeklerin, nasıl doğdukları
veya ne tür erken yaşam olaylarıyla karşılaştıkları fark etmeksizin
yaşam boyu sağlıkta aynı şansa sahip olmalarını nasıl sağlayacağımız.
Yüce bir amaç gibi görünüyor, değil mi?
Güzel.
Hadi çözümünü bulalım.
İlk olarak, doğru mikrop kombinasyonuna ihtiyacımız olduğunu hatırlıyor musunuz?
Bu kombinasyonun doğru olması için
vücudumuzu mesken belleyen bu mikropları
belirli bir sırada almamız gerekli.
Bunu, bir koloni seferi gibi düşünebilirsiniz.
Vücudumuza ilk yerleşen mikroplar
bebeğin bağırsaklarındaki ortamı değiştiriyor,
böylece sonraki mikroplar yerleşebiliyor,
tıpkı ilk istilacıların önce yerleşip
diğer yerleşimcilerin üzerine inşa etmesi için
alt yapıyı hazırlaması gibi.
Eğer bebekler sezaryenle doğmuşlarsa
kolonizasyonun bu erken evresi fazlasıyla değiştirilmiş oluyor
çünkü annenin vajinal, dışkısal ve cilt bakterileri yerine
yalnızca cilt bakterileri bebeğin bağırsaklarına yerleşiyor.
Bu da koloni seferini tamamen farklı bir hale getiriyor
çünkü sezaryenle doğanlara sonraki yaşamda bazı sağlık sorunları yaşatabilen bu şey
evrim sırasında adapte olduğumuzdan tamamen farklı.
Ağırlık gelişimini örnek alabiliriz.
Çeşitli araştırmalar,
bağırsak mikrobiyota yapısının
bebeğin ağırlığının yanında
diyabet ve kardiyovasküler hastalıkların görülme oranıyla da ilgili olduğunu
çoktan göstermiş bulunuyor.
Ancak şimdi, bir bebeğin dışkı örneğinden yola çıkarak
ileride obez veya aşırı kilolu bireyler olacak kişilerde
bazı mikropların eksik olduğunu
daha bebeklikten görebileceğimiz belirteçler mevcut.
Yine, sezaryenle doğan veya yaşamlarının ilk yıllarında
yüksek dozda antibiyotiğe maruz kalan bebeklerde de
aynı mikropların bulunmayabileceği gösterildi.
Ayrıca bu döngüyü sonlandırmak için,
bazı araştırmalarda gösterildiği üzere,
sezaryenle doğan
veya yaşamlarının ilk dönemlerinde fazla antibiyotik verilen bebekler
obez ya da aşırı kilolu olmaya yüzde 50 oranında daha yatkınlar,
bu çok yüksek bir oran.
Biliyorum, bu noktada “Eyvah, daha yeni sezaryenle doğum yaptım!"
veya "Ben de sezaryenle doğmuştum!"
ya da "Benim çocuğum da antibiyotik kullandı!” diye düşünüyor olabilirsiniz.
Fakat endişelenmemenizi istiyorum.
Eğer bu mikroplar eksikse
veya herhangi bir sebeple yoklarsa
sonradan elde edilebilirler,
yalnızca bebeğin bu konuda biraz yardıma ihtiyacı var.
Emzirmenin yardımcı olduğu bir süredir zaten biliniyor.
Anne sütü bir bakıma mucizevi bir şey:
bebek için besleyici ögeler içermesinin yanında
yararlı mikroplar için de besin içerdiği görülüyor.
Bu, anne sütüyle beslenen bir bebek için harika
ancak hepimiz biliyoruz ki tüm bebekler anne sütüyle beslenmiyor.
Öyleyse, bu anne sütüyle beslenmemiş bebeklerin de
bağırsak mikrobiyotasını bozacak tarzda yıkıcı olaylara maruz kaldıktan sonra
mikrobiyota gelişimlerini onarmalarını nasıl garanti altına alabiliriz?
Şimdi bu konuşmanın asıl çözüm kısmına geliyoruz.
Son zamanlarda bu alandaki araştırmalar devasa adımlar atmaya başladı.
İlk olarak, eğer bazı mikroplar eksikse
bu mikropların yutulabileceği anlaşıldı.
Bu iyi mikroplara, yutulduklarında probiyotikler diyoruz
ve probiyotikler yıllar boyunca
birçok klinik deneyde
ve ileri yaşlarda düşük egzama riski gibi harika etkiler sağladığı bebeklerde
defalarca test edildi.
İkinci devrim,
araştırmacılar gözlerini anne sütüne çevirdiklerinde ortaya çıktı.
Daha önce de söylediğim gibi bu tamamen mantıksaldı,
anne sütünün bağırsak mikrobiyotasının sağlıklı gelişimine destek olduğu
bilinen bir şeydi.
Anne sütünde,
1930'larda çoktan bulunmuş
insan sütü oligosakkaritleri denen partiküller vardı
ancak işlevleri, ilk keşfinden bu yana
onlarca yıl gizemini korudu.
İnsan sütünde bol miktarda bulunmasından dolayı
araştırmacılar için oldukça kafa karıştırıcıydı.
Aslında katıların en büyük üçüncü grubu
ancak insanlar ve hatta bebekler tarafından bile sindirilemiyor.
Peki, anneler neden sütleri için kaynaklarını kullanıp
bebeklerin işine yaramayacak bir şeyler sentezleyerek
sütlerine koyar ki?
Doğa genelde bu şekilde işlemiyor.
Değil mi?
Bu yüzden, bu partiküllerin rolünün anlaşılması
oldukça büyük bir açıklamaydı.
Bunlar, bebekler için en iyi mikropları seçici bir şekilde beslemek
ve bu yolla bebek sağlığını etkilemek içindi.
Yüzden fazla insan sütü oligosakkaridi yapısı vardır
ve günümüzde bunların bir kısmını laboratuvarda da sentezleyebiliyoruz.
Bu sayede, erken yaşamlarında yıkıcı olaylara maruz kaldıktan sonra
mikrobiyotalarını onarmak için
bunları anne sütünden alma imkanı olmayan çocuklara ve bebeklere
probiyotikler sağlayabiliyoruz.
İşte çözüm bu.
Bir araştırmacı olarak bu noktada söylemeliyim ki
bu alandaki araştırmalar hala devam ediyor
ve daha yapılması gereken çok şey var.
Bu biz bilim insanlarının sevdiği bir söz.
Ancak çeşitli vakalarda hangi kilit mikropların eksik olduğunu
ve o özel vakadaki özel bebeğin mikrobiyotasını onarmak için
hangi oligosakkaritler ile hangi probiyotikleri birleştirmemiz gerektiğini
daha iyi anlamak adına adımlar atıyoruz.
Bu konuşmadan hatırlamanızı istediğim şey,
evet, vajinal yolla doğan ve anne sütüyle beslenen bebekler
bizim evrimle alıştığımız mikrobiyotaya sahip.
Ancak bunun mümkün olmadığı durumlarda
olumsuz sonuçları azaltmanın yolları var.
Son olarak, bir dünya hayal etmenizi istiyorum.
Öyle bir dünya ki bebeğinizi hastaneye götürdüğünüzde
rutin olarak bağırsak mikrobiyotası gelişiminin kontrol edildiği
ve herhangi bir bozulmanın görüldüğü anda
mikrobiyotayı onarmak için özel hazırlanmış bir ürün verilecek.
Böyle sağlık sistemine sahip bir dünya hayal etmenizi istiyorum.
Bu ileri görüşlü sağlık sistemi sayesinde
herhangi bir kronik rahatsızlığın başlangıcı oldukça nadir olsaydı
harika olmaz mıydı?
Böyle bir dünya düşünebiliyor musunuz?
Böyle bir geleceğin mümkün olabileceğine inanıyor musunuz?
Ben inanıyorum.
Ben bu geleceğe inanıyorum
ve ona ulaşmakta benim de parmağım olsun istiyorum.
Tüm bebeklerin hayata aynı noktada başlayıp
yaşam boyu sağlık şansına sahip olduğu bir geleceğe...
Teşekkürler.
(Alkış)