သင့်ဝန်းကျင်မှာ သေးငယ်တဲ့ဘက်တီးရီးယား ပိုးမွှားလေးတွေ ကဋေချီရှိတယ်လို့ပြောဆိုရင်
ဒါအမှန်တရားပါပဲ
ဘက်တီးရီးယားလို့ခေါ်တဲ့ သေးငယ်တဲ့ အကောင်လေးတွေဟာ ကမ္ဘာပေါ်မှာ အဦးဆုံး
ပေါ်ခဲ့တဲ့ သက်ရှိတွေပါ။
သူတို့မှာ ဆဲလ် တစ်လုံးတည်းပါဝင်ပေမဲ့
သူတို့ရဲ့စုစုပေါင်း ဇီဝထုထည်ဟာ အပင်နဲ့ သတ္တဝါတွေ ပေါင်းထားတာထက် ကြီးမားပါတယ်
သူတို့ကနေရာတိုင်းနီးပါးရှင်သန်နေနိုင်တယ်
မြေကြီးပေါ်မှာ ၊ ရေထဲမှာ
မီးဖိုချောင်စားပွဲပေါ်မှာ သင့်ရဲ့ အရေပြားပေါ်မှာ.
သင့် ခန္ဓာထဲမှာတောင်ရှိပါသေးတယ်။
သိပ်လည်း ကြောက်မသွားပါသေးနဲ့ဦး
ဘက်တီးရီးယားဆဲလ်တွေက သင့်ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာရှိတဲ့
လူသားဆဲလ်တွေထက် ဆယ်ဆလောက်ပိုများပေမယ့်
ဒီဘက်တီးရီးယားတွေတော်တော်များများဟာ အန္တရာယ်မပေးတဲ့အပြင် အကျိုးဖြစ်ပြီး
ကိုယ်ခံအားနဲ့ အစာချေဖျက်ရာမှာ ကူညီပါသေးတယ်
ဒါပေမဲ့ အချို့သော ဆိုးတဲ့ပိုးမွှားတွေက အန္တရာယ်ရှိတဲ့ရောဂါတွေ အသေးစား
မအီမသာဖြစ်မှုတွေနဲ့ သေစေနိုင်တဲ့ ရောဂါတွေ ဖြစ်နိုင်ပါသေးတယ်။
ကံကောင်းတာက ဒီပိုးမွှား ကူးစက်မှုတွေကို တိုက်ဖို့ထုတ်ထားတဲ့ အံ့ဖွယ်ဆေးတွေ ရှိတာပါ။
အဲဒီဆေးတွေက ဓာတုဗေဒပစ္စည်းတွေ၊ သဘာဝအတိုင်း ဖြစ်တဲ့ပစ္စည်းတွေက နေ ပြုလုပ်ထားပါတယ်
အဲဒီဆေးတွေက ပိုးမွှားတွေကို သတ်ပစ်တာ၊ အန္တရာယ်မပြုအောင် လုပ်တာကို
ဆဲလ်နံရံဖန်တီးမှုကို ဟန့်တား ပြီ:တော့ လုပ်ဆောင်ပါတယ်။
ဒါမှဟုတ် အဓိကကျတဲ့ အဆင့်ဖြစ်တဲ့ ပရိုတင်း ဖန်တီးမှုကို နှောင့်ယှက်တာမျိုး လုပ်ပါတယ်။
လူသားဆဲလ်တွေကိုတော့ အန္တရာယ်မပေးပဲချန်ထားခဲ့တယ်။
၂၀ရာစုအတွင်းမှာ ပဋိဇီဝဆေးတွေအသုံးချခြင်းဟာ
ယခင်က ရှိခဲ့တဲ့ အန္တရာယ်ကြီးမားတဲ့ ရောဂါတွေကို အလွယ်တကူကုသနိုင်စေခဲ့ပါတယ်
ဒါပေမယ့် .. ယနေ့မှာတော့ ကျွန်ုပ်တို့်ရဲ့ ပဋိဇီဝဆေးတွေဟာ
ထိရောက်မှု လျော့နည်းလာနေပါတယ်.
သူတို့ အလုပ်လုပ်တာ ရပ်အောင် တစ်ခုခုမှား လုပ်မိသလား။
ဒီပြဿနာက ဆေးနဲ့မဆိုင်ပဲ သူတို့ တိုက်ဖို့ လုပ်ထားတဲ့ ဘက်တီးရီးယားတွေမှာဖြစ်တာပါ။
အကြောင်းအရင်းက ဒါဝင်ရဲ့ သဘာဝ ရဲ့ ရွေးချယ် မှုသီအိုရီမှာ ရှိနေပါတယ်။
အခြားသော သက်ရှိတွေလိုပဲ
ဘက်တီးရီးယားတစ်ကောင်ခြင်းဟာ ဗီဇပြောင်းလဲမှုတွေဖြစ်နိုင်ပါတယ်
ဒီဗီဇပြောင်းလဲမှုတော်တော်များများဟာ အန္တရာယ်ရှိပြီး အသုံးမကျတတ်ပါဘူး
အခုအချိန်မှာ ဗီဇပြောင်းလဲမှုတွေဖြစ်လာတာက
ရှင်သန်မှုမှာအစွန်းတစ်ခုဖြစ်နေပြီ
ဘက်တီးရီးယားတစ်ကောင်အတွက်တော့
ဗီဇပြောင်းလဲခြင်းက ဆေးတစ်မျိုးကို ခံနိုင်ရည်ရှိအောင်လုပ်ပေးတာက
တစ်ပန်းသာအောင်လုပ်ပေးပါတယ်။
ခံနိုင်ရည်မရှိတဲ့ဘက်တီးရီးယားတွေကို
ပဋိဇီဝဆေးပေါများတဲ့ပတ်ဝန်းကျင်တွေမှာ အလွယ်တကူ သတ်ပစ်လိုက်နိုင်တယ်၊
ဥပမာ ဆေးရုံတွေပေါ့။
ခံနိုင်ရည်ရှိတဲ့ အကောင်တွေဖို့တော့ ရှင်သန်ဖို့နေရာပိုရှိနေတယ်
သူတို့က ပြောင်းလဲလာတဲ့ ဗီဇ တွေ လက်ဆင့်ကမ်းပေးပြီး ကူညီပေးပါတယ်။
ဒါကိုမျိုးပွားခြင်းနဲ့ပဲလုပ်တာမဟုတ်ပါဘူး
အချို့က သေသွားတာနဲ့ သူတို့ DNA ကို အခြား ပိုးမွှားတွေ ကောက်ယူနိုင်အောင်ထုတ်ပေးတယ်
အချို့တွေကတော့ conjugation လို့ခေါ်တဲ့နည်းကိုသုံးပြီး
သူတို့ရဲ့ မျိုးရိုးဗီဇတွေကို အမျှင်လေးတွေကနေမျှဝေတယ်။
အချိန်ကြာလာတာနဲ့ ခံနိုင်ရည်ရှိတဲ့ ဗီဇတွေကတိုးပွားလာတယ်။
ပိုးမွှားမျိုးစိတ်တစ်ခုလုံး ခံနိုင်ရည်ရှိ လာအောင်ဖန်တီးပေးတယ်
ဒါဆို ဒီ စူပါပိုးကောင်တွေက အနိုင်မရခင် အချိန် ဘယ်လောက်ရှိလဲ။
ကောင်းပြီ.. အချို့ပိုးတွေမှတော့ စတောင်ဖြစ်နေပြီ။
ဥပမာပြောရရင်.. Staphylococcu aureus ဆိုတဲ့ အကောင်မျိုးတွေပေါ့။
သူတို့က အရေပြား ပိုးဝင်ခြင်းကစလို့ နမိုးနီးယားနဲ့ သွေးဆိပ်တက်တွေအထိဖြစ်စေတယ်
အခုတော့MRSA အဆင့်အထိ တိုးတက်နေပြီ
beta-lactam အမျိုးအစားဆေးတွေကို ခံနိုင်ရည်ရှိလာပြီးတော့ပေါ့
ဥပမာ Penicillin,methicillin နဲ့ Oxacillinလိုဆေးတွေ
beta-lactamsက ပုံမှန် ပစ်မှတ်ထားတဲ့ပရို တင်း အစားထိုးတဲ့ Gene ရဲ့ကျေးဇူးပါ။
MRSA(ဆေးမတိုးတဲ့ပိုး)ကသူ့ရဲ့ ဆဲလ်နံရံတွေ ကို မပိတ်ဆီးအောင်လုပ်ထားတယ်။
salmonealla လို့ခေါ်တဲ့အခြားသော စူပါ ဘက်တီးရီးယားကတော့
beta-lactams လို အင်ဇိုင်းကိုတောင် တစ်ခါတစ်ရံထုတ်ပေးတယ်
လာတိုက်တဲ့ ပဋိဇီဝဆေးတွေကို ဘာမှ မလုပ်ရသေးခင် ဖျက်စီးပစ်တယ်လေ။
ပြီးတော့ အီးကိုလိုင် ခေါ်တဲ့ ဘက်တီးရီးယားတွေမှာ
ကျောက်ကပ်ပျက်စီးခြင်းနဲ့ ဝမ်းလျှောခြင်း ဖြစ်စေတဲ့မျိုးစိတ်တွေပါတယ်
ပဋိဇီဝဆေးတွေရဲ့လုပ်ဆောင်ချက်ကို တားနိုင်တယ်။
ကွီနိုလုံး (quinolones) လို ဆေးတွေမဝင်နိုင်အောင်..
ခုခံပြီးတော့ပေါ့
ဒါပေမယ့်သတင်းကောင်းလေးတွေ လဲရှိတယ်
သိပ္ပံပညာရှင်တွေက ပိုးမွှားတွေထက် ခြေတစ်လှမ်းသာအောင် လုပ်နေကြတယ်၊
ပဋိဇီဝဆေးအသစ်တွေထုတ်လုပ်မှုက
ဒီနှစ်ပိုင်းတွေထဲမှာနှေးလာပေမယ့်
ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့အစည်းကတော့ ကုသနည်း အသစ်တွေကို ထုတ်လုပ်နိုင်ဖို့ ဦးစားပေးနေတယ်
သိပ္ပံပညာရှင်တွေကလည်း အခြားဖြေရှင်း နည်းတွေ ကိုလေ့လာနေကြတယ်
phage therapy (သို့) ကာကွယ်ဆေးတွေ ထိုးတာတွေနဲ့ ကူးစက်မှုတွေကိုကာကွယ်ဖို့ပေါ့
အရေးအကြီးဆုံးကတော့ .မလိုအပ်ဘဲနဲ့ အလွန် အကျွံ ပဋိဇီဝဆေးသုံးတာကို ကန့်သတ်ဖို့ပါ။
ဥပမာ သူ့ဘာသာပြန်ကောင်းနိုင်တဲ့ သာမာန်ပိုးဝင်တာမျိုးအတွက်ပေါ့
အလေ့အကျင့်တွေကိုပြောင်းလဲပြီး ဆေးရုံမှာ ကူးစက်တာတွေ ကာကွယ်တာကပါ
အဓိကသက်ရောက်မှုရှိပါတယ်
ခံနိုင်ရည်မရှိသေးတဲ့ပိုးမွှားတွေ ဆက်ရှိနေအောင်
ခံနိုင်ရည်ရှိတာတွေရဲ့ ပြိုင်ဘက်အဖြစ်ပေါ့။
စူပါပိုးမွှားတွေနဲ့ရင်ဆိုင်ရတဲ့ စစ်ပွဲမှာ အင်အားလျှော့ လိုက်တာကတစ်ခါတစ်ရံ
လက်နက် အပြိုင်မြှင့် တာထက် ပိုအလုပ်ဖြစ်တယ်..