[Vertalen, hoe doe je dat?]
De meeste mensen zullen je zeggen dat je vertalen best al doende leert.
Dat is mogelijk,
maar er zijn wel enkele vuistregels.
Als ik je één tip mag geven over vertalen, dan dit:
"Vertaal nooit de woorden, vertaal altijd de betekenis."
Zorg er eerst voor dat je echt begrip hebt
van alle woorden, termen en culturele verwijzigingen in de tekst.
Doe wat onderzoek indien nodig.
Vergeet vervolgens de woorden
en probeer je voor te stellen wat de spreker spontaan zou zeggen
als hij in jouw taal was opgegroeid
en zou proberen om dezelfde boodschap over te brengen.
Hier is nog wat specifieker advies
dat het gevolg is van het motto 'niet de woorden, wel de betekenis'.
Haast je langzaam!
Je hebt 30 dagen voor je vertaling,
dus gun jezelf de tijd om ervoor te zorgen dat alles klopt.
Probeer de stijl van de spreker over te brengen.
Dat betekent ook grapjes en humor,
wat des te belangrijker is als er hoorbaar gelach op volgt,
want de kijker moet weten waarom het publiek lacht.
Vertaal uitdrukkingen niet letterlijk:
dat zijn zinnen of woordgroepen die samen één idee uitdrukken.
Een voorbeeld is de uitdrukking 'at the drop of a hat'.
Die zal je normaal niet vertalen als 'zodra een hoed kon vallen'.
Je vertaalt de betekenis van de uitdrukking.
Het meest natuurlijk klinkende equivalent in jouw taal
is misschien zelfs geen uitdrukking,
maar iets als 'onmiddellijk', of 'zonder aarzelen'.
En dat is prima!
Brouw geen eigen vertalingen van gespecialiseerde termen.
Termen zijn woorden en uitdrukkingen in een gespecialiseerd domein.
Let altijd op voor termen,
zoals de namen van toestellen of wetenschappelijke of economische processen.
Eerder dan zelf een nieuwe vertaling te maken,
moet je op zoek gaan naar het equivalent dat mensen in jouw taal gebruiken.
Dat werkt een beetje zoals met uitdrukkingen.
Als je bijvoorbeeld een term ziet als 'root folder',
vertaal die dan niet als 'een directory met wortels'.
Zorg er eerst voor dat je begrijpt wat het woord betekent.
Zoek online
naar artikels of websites die het daarover hebben.
Zo kan je het echte equivalent
in je taal vinden [en dat kan ook de Engelse term zijn!].
Een ander punt is: comprimeer waar nodig.
Als je met ondertitels werkt,
moet je tekst vaak comprimeren of reduceren
om binnen een redelijke leessnelheid te blijven.
Je moet ook denken aan
regeleindes om de ondertitel in 2 regels te onderbreken
zonder de zinsdelen op te splitsen.
We hebben andere instructiefilmpjes om je daarbij te helpen.
Vergeet ook niet de meer technische kant van de taal,
grammatica en interpunctie.
Als je klaar bent, bekijk de talk dan met ondertitels
en zoek nog eens naar fouten.
Dan lever je je werk in.
Als je vastzit,
kijk dan op het OTPedia-hoofdstuk voor jouw taal
om hulpmiddelen voor jouw taal te vinden.
Vraag om hulp en ideeën in je taalgroep op Facebook.
Als je lijdt aan 'vertalersblok',
denk er dan aan dat je deel bent van een gemeenschap.
Deze OTPedia-gids biedt je nog meer vertaaladvies.
Tot zolang, veel plezier met transcriberen en vertalen!