Ի՞նչ է պատմությունը:
Մի բան, որ գրում են հաղթողները:
Մի կարծրատիպ կա, ըստ որի, պատմությունը պիտի կենտրոնանա իշխողների վրա,
ինչպիսիք են Լենինը կամ Տրոցկին:
Հետևաբար` մարդիկ շատ երկրներում, ինչպես իմ երկրում` Ռուսաստանում,
պատմությանը նայում են որպես մի երևույթի, որը կանխորոշել
կամ որոշել են առաջնորդները,
իսկ հասարակ մարդիկ դրա վրա ազդեցություն չեն ունեցել:
Այսօր շատ ռուսներ չեն հավատում, որ Ռուսաստանը երբևէ կարող էր
կամ կկարողանա իսկական ժողովրդավարական երկիր լինել,
և սա այն բանի պատճառով, թե ինչպես է պատմությունը ներկայացվել
Ռուսաստանի քազաքացիներին:
Եվ սա ճիշտ չէ:
Ապացուցելու համար ծախսեցի կյանքիցս 2 տարի փորձելով գնալ 100 տարի հետ`
դեպի 1917 թվական,
ռուսական հեղափոխության տարիներ:
Ինձ հարցրի`ի՞նչ կլիներ,եթե համացանցն ու Ֆեյսբուքը լինեին 100 տարի առաջ:
Անցած տարի մի սոցիալական ցանց ստեղծեցինք մահացած մարդկանց համար,
որ կոչվում էր Project1917.com:
Ես և թիմս ստեղծեցինք մեր ծրագիրը,
թվայնացրինք և ներբեռնեցինք բոլոր հնարավոր իրական օրագրերն ու նամակները,
որ գրվել էին ավելի քան 3000 մարդու կողմից
100 տարի առաջ:
Այսպես, մեր կայքի կամ ծրագրի ցանկացած օգտագործող
կարող է հետևել 1917-ի ամեն օրվա նորություններին
և կարդալ,թե Ստրավինսկու կամ Տրոցկու,
Լենինի կամ Պավլովայի նման մարդիկ ինչ էին մտածում և զգում:
Մենք նայում ենք նրանց` որպես ինձ և ձեզ նման հասարակ մարդկանց,
ոչ կիսաստվածների,
և տեսնում ենք`պատմությունը կազմված է նրանց սխալներից,վախերից և թուլությոններից,
ոչ թե միայն «հանճարեղ մտքերից»:
Մեր ծրագիրը շոկ էր շատ ռուսների համար,
որոնք կարծում էին,որ մեր երկիրը միշտ բռնակալական կայսրություն է եղել,
և ազատության ու ժողովրդավարության գաղափարները երբեք չեն գերիշխել,
որովհետև ժողովրդավարությունը մեր ճակատագիրը չի եղել:
Բայց եթե խորանանք,
դա այդքան էլ պարզ չէ:
Այո, 1917-ը հանգեցրեց 70 տարվա կոմունիստական դիկտատուրայի:
Բայց այս ծրագրով տեսնում ենք,որ Ռուսաստանը կարող էր ունենալ այլ պատմություն
և ժողովրդավար ապագա, ինչպես ցանկացած ուրիշ երկիր:
Կարդալով 1917-ի հրապարակումները`
իմանում ենք, որ Ռուսաստանն աշխարհում առաջին երկիրն է,
որ արգելել է մահապատիժը,
կամ առաջիններից է, որ կանանց ընտրելու իրավունք է տվել:
Պատմությունն իմանալը և հասկանալը,թե ինչպես կարող են հասարակ մարդիկ ազդել դրա վրա,
կարող է օգնել`կերտելու ավելի լավ ապագա,
որովհետև պատմությունը կրկնությունն է այն ամենի, ինչ լինում է հիմա:
Մեզ պետք են պատմությունը պատմելու նոր ձևեր
և,օրինակ, այս տարի
մենք ստեղծեցինք մի նոր առցանց ծրագիր, որը կոչվում է 1968Digital.com,
սա առցանց փաստագրական շարք է
որը ստեղծում է մի տպավորություն, ասես 1968 թվականն է,
տարի՝ նշանավոր համաշխարհային սոցիալական փոփոխությամբ,
որը տարբեր առումներով աշխարհը դարձրեց այնպիսին, ինչպիսին տեսնում ենք հիմա:
Բայց մենք կենդանացնում ենք այդ պատմությունը`
երևակայելով`ինչ կլիներ,եթե բոլոր գլխավոր կերպարները բջջային հեռախոս օգտագործեին...
հենց այդպե՞ս:
Ու տեսնում ենք, որ բազմաթիվ անհատներ
առնչվում էին նույն մարտահրավերներին և կռվում էին նույն արժեքների համար,
կապ չունի`նրանք ԱՄՆ-ում էին ապրում, թե ԽՍՀՄ-ում,
Ֆրանսիայում թե Չինաստանում կամ Չեխոսլովակիայում:
Բացահայտելեվ պատմությունն այսպիսի ժաղովրդավարական եղանակով`
սոցիալական մեդիայի միջոցով,
ցույց ենք տալիս հզորություն ունեցողներին, և ոչ թե միայն որոշում ընդունողներին:
Դա գտագործողներին պատմությունը վերականգնելու հնարավորություն է տալիս:
Հասարակ մարդիկ կարևոր են:
Նրանք ազդեցություն ունեն:
Գաղափարները կարևոր են:
Լրագրողները, գիտնականները, փիլիսոփաները նշանակալից դեր ունեն:
Մենք ենք ձևավորում հասարակությունը:
Մենք ենք կերտում պատմությունը:
Շնորհակալություն:
(Ծափահարություն)