Bir tavşan, bir kilise orgunu çalmaya kalkışırken,
bir şövalye, dev bir salyangozla savaşıyor
ve çıplak bir adam, kalçasıyla bir trompet çalıyor.
Rahiplerin, rahibelerin ve kentteki zanaatkârların
sincap tüyü fırçalarıyla parşömen veya tirşe üzerine çizdiği
bu tuhaf resimler, Orta Çağda en değer verilen kitapların
kenarlıklarına yerleştiriliyordu.
İllüstrasyonları genelde metin kadar zengin olan ikinci bir hikâye anlatırdı.
Bazı resimler birçok farklı tezhipte bulunur
ve genelde süslediği kitapların dini içeriğini pekiştirir.
Örneğin bir kirpinin dikenlerinden meyveler toplaması,
şeytanın tevekkül meyvelerini çalmasını temsil edebilir --
veya İsa'nın, insanların günahlarını çekmesini.
Orta Çağ ilmine göre, bir avcı bir tek boynuzlu atı yalnızca
boynuzunu bir bakirenin kucağına yatırdığında avlayabilirdi,
böylece tek boynuzlu at ya cinsel kışkırtmayı
ya da İsa'nın düşmanları tarafından yakalanmasını simgeler.
Aynı zamanda bir tavşan, bir insanın şehvetli tabiatını temsil edebilir --
ve kendilerini, başarısızlıklarına rağmen
kutsal müzik yapma girişiminde bulunarak kurtarabilirlerdi.
Bu referansların bir kısmı yüzyıllar boyunca
daha gizemli bir hâle gelmiş olsa da, Orta Çağ Avrupalıları
diğer sanat biçimleri ve sözlü anlatım aracılığıyla onlara aşinadır.
Günümüzde kimse bir şövalyenin,
bir salyangozla savaşması motifinin ne anlama geldiğinden
veya şövalyenin neden genelde kaybettiğinden emin olamaz.
Salyangoz, en güçlü şövalyeleri bile yenen
ölümün kaçınılmazlığının sembolü olabilir.
Tevazuyu ve bir şövalyenin kendi gururunu yenme ihtiyacını da temsil edebilir.
Tezhiplerin birçoğu, dini veya klasik metinlerin kopyalarıydı
ve kitapçılar illüstrasyonlara kendi fikirlerini, görüşlerini katıyordu.
Örneğin kalça tubası, muhtemelen
metindeki eylemi kabul etmemek -- veya ona alaycı bir dönüş eklemek --
amacı güden bir stenograftı.
Tezhipler ayrıca baltalayıcı politik yorumlama yapmak için de kullanılabilirdi.
"Smithfield Külliyatı" metni,
kilisenin kanunlarını ve suçlular için cezaları detaylandırıyor.
Fakat kenarlıkta, kazlar bir tilkiyi asıyor,
halkın kendi güçlü zulümcülerine saldırmalarının olası bir kinayesi.
"Chronica Majora" metninde
Matthew Paris, Galler prensi Griffin'in
Londra kulesinden düşerek ölmesini,
yani döneminin skandalını özetliyor.
Paris'in yazdığına göre kimisi düştüğüne inanıyor,
kimisi de itildiğine inanıyor.
Paris, kenarlığa kendi fikrini ekledi,
prensin yatak örtülerinden yapılmış bir ip üzerinde kaçmaya çalışırken
düşerek öldüğünü gösterdi.
Bazı kenarlıklar daha kişisel bir doğanın hikayelerini anlatıyordu.
"Luttrell Psalter",
Geoffrey Luttrell'ın yazdığı bir ilahi ve dualar kitabı,
genç bir kadının saçlarını taradığı
ve genç bir erkeğin de ağ ile bir kuşu yakaladığını gösteriyor.
Kafasındaki tıraş edilmiş leke büyüyor,
bu da onun, görevlerini ihmal eden bir rahip olduğunu belirtiyor.
Bu da, genç bir rahibin
Bay Geoffrey'in kızı Elizabeth ile kaçtığı bir aile skandalını ima ediyor.
Ailenin kişisel manevi danışmanı, hastalarına başarısızlıklarını hatırlatmak
ve onları manevi gelişime teşvik etmek için
o resmi kitaba çizmiş olabilir.
Bazı sanatçılar tezhiplere kendilerini bile çizmişler.
Christine de Pisan'ın toplu eserlerinin açılış resmi,
Pisan'ın kitabını Fransa Kraliçesine sunmasını resmediyor.
Kraliçe, Pisan'ın bir önceki eserinden öyle etkilenmiş ki,
kendisine de bir kopya talep etmiş.
Böyle asil bir iltimas,
onun Paris'te kendi yayınevini açmasını sağladı.
Tezhip geleneği, yüzyıllarca sürdü.
Özel dua yardımları, kilise hizmet kitapları, metin kitapları
ve savaşta taşınacak koruyucu muskalar gibi
çok çeşitli kullanımlar için, kitapları bireyler veya takımlar hazırlıyordu.
Tüm bu çeşitlilik içerisinde,
kenarlıklardaki bu aldatıcı küçük çizimler
Orta Çağ sanatçılarının zihinlerine açılan emsalsiz bir penceredir.