วันนี้พวกคุณเช็คอีเมลกันซักกี่คนครับ
เอาเลยครับ ยกมือหน่อย
แล้วมีซักกี่คนที่กำลังเช็คเมลกันอยู่ตอนนี้ครับ
(เสียงหัวเราะ)
แล้วข้อมูลเกี่ยวกับการเงินล่ะครับ วันนี้มีใครเช็คบ้างไหมครับ
บัตรเครดิต หรือ บัญชีการลงทุนหล่ะครับ
แล้วอาทิตย์นี้ล่ะครับมีซักกี่คน
ทีนี้ แล้วพลังงานที่ใช้ภายในบ้านล่ะครับ
มีใครเช็คบ้างไหมครับวันนี้
อาทิตย์นี้ หรือ อาทิตย์ที่แล้วล่ะครับ
มีผู้คลั่งเรื่องพลังงานเพียงน้อยนิดเท่านั้นในห้องนี้
ยินดีที่ได้รู้จักกับพวกคุณนะครับ
แต่ที่เหลือในห้องนี้เป็นผู้ที่
ใส่ใจเกี่ยวกับอนาคตของโลกใบนี้
แม้ว่าเราไม่ได้ใส่ใจ
ในการใช้พลังงานที่มีผลทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลง สภาพทางภูมิอากาศ (climate change) เท่าใดนัก
สุภาพสตรีที่อยู่ในภาพกับผมนี้ เธอชื่อแฮร์เรียต (Harriet) ครับ
พวกเราพบกับเธอตอนวันพักผ่อนของครอบครัวครั้งแรก
แฮร์เรียตใส่ใจในการใช้พลังงานของเธอ
และเธอไม่ใช่พวกคลั่งพลังงานอย่างแน่นอน
และนี่เป็นที่มาว่าแฮร์เรียตใส่ใจเรื่องดังกล่าวได้อย่างไร
นี่คือถ่าน
ซึ่งเป็นแหล่งให้พลังงานไฟฟ้าที่สามัญที่สุดบนโลกใบนี้
และพลังงานในถ่านนี้มีมากพอที่จะ
ทำให้หลอดไฟสว่างได้มากกว่าหนึ่งปี
แต่โชคร้ายที่ระหว่างนี่ถึงนี่
พลังงานส่วนใหญ่ได้สูญหายไปกับสิ่งต่างๆ
เช่น การรั่วไหลระหว่างการส่งผ่านพลังงาน และความร้อน
จริงๆ แล้ว มีพลังงานเพียง 10 เปอร์เซนต์เท่านั้น ที่เปลี่ยนเป็นแสงสว่าง
ดังนั้น ถ่านนี้จะหมดไปในเวลาเพียงเดือนกว่าๆ เท่านั้น
ถ้าคุณต้องการให้แสงสว่างกับหลอดนี่ในหนึ่งปี
คุณจะต้องใช้ถ่านมากเท่านี้
ข่าวร้ายที่เกิดขึ้นในที่นี้ก็คือ พลังงานที่เราใช้ทุกๆ ยูนิต
เราจะสูญเสียไปถึง 9 ยูนิต
แต่นั่นก็นับว่าเป็นข่าวดีเหมือนกัน
เพราะพลังงานที่เราประหยัดทุกๆ ยูนิต
เราจะประหยัดได้มากขึ้นอีก 9 ยูนิตด้วย
คำถามที่ตามมาก็คือ เราจะทำให้ผู้คนในห้องนี้
และที่อื่นๆ ทั่วโลกเริ่มหันมาใส่ใจ
พลังงานที่เรากำลังใช้
และเริ่มทำให้มันสิ้นเปลืองน้อยลงได้อย่างไร
คำตอบของคำถามนี้ได้จากการทดลองด้านพฤติกรรมศาสตร์ (behavioral science)
ที่เกิดขึ้นในหน้าร้อนเมื่อ 10 ปีก่อน
และอยู่ห่างจากที่นี้เพียง 90 ไมล์
ในซานมาร์คอส แคลิฟอร์เนีย ครับ
นักศึกษาปริญญาโทและเอก ได้ติดสัญลักษณ์บนประตูบ้านของเพื่อนบ้านทุกบาน
เพื่อขอร้องให้ผู้คนปิดเครื่องปรับอากาศ
แล้วหันมาเปิดพัดลมแทน
บ้านเรือนหนึ่งในสี่ได้รับข้อความที่ว่า
คุณทราบไหมว่าคุณประหยัดเงินถึง 54 ดอลล่าร์ต่อเดือน ในช่วงหน้าร้อนนี้ได้
เพียงแค่ปิดเครื่องปรับอากาศ แล้วหันมาเปิดพัดลม
อีกกลุ่มหนึ่งจะได้ข้อความเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม
และกลุ่มที่สามจะได้รับข้อความเกี่ยวกับ
การเป็นพลเมืองที่ดีจะช่วยไม่ให้ไฟดับทั้งเมืองได้
คนส่วนใหญ่เดาว่า ข้อความเกี่ยวกับการประหยัดเงินน่าจะได้ผลดีที่สุด
จริงๆ แล้ว ไม่มีข้อความไหนๆ เลยที่ได้ผล
พวกมันมีผลต่อการบริโภคพลังงานเป็นศูนย์
ประหนึ่งว่า นักศึกษาปริญญาโทและเอกเหล่านี้ ไม่เคยทำอะไรเหล่านี้เลยครับ
แต่ยังมีข้อความที่สี่
ข้อความนี้พูดง่ายๆ ว่า
"จากผลการสำรวจ 77 เปอร์เซนต์ของเพื่อนบ้านคุณ
กล่าวว่า พวกเขาปิดเครื่องปรับอากาศ แล้วหันมากเปิดพัดลมแทน
ร่วมเป็นหนึ่งเดียวกับพวกเขา ด้วยการปิดเครื่องปรับอากาศ
แล้วเปิดพัดลมกันครับ"
และพวกคุณคิดไม่ถึงซิครับว่า มันได้ผล
ผู้คนที่รับข้อความดังกล่าว
มีแนวโน้มที่มีการบริโภคพลังงานน้อยลง
อย่างง่ายๆ โดยได้รับการบอกกล่าว เพียงสิ่งที่เพื่อนบ้านของพวกเขากำลังทำกันอยู่
เหตุการณ์นี้บอกอะไรกับเราครับ
ครับ ถ้ามีอะไรบางอย่างที่ก่อให้เกิดผลลัพธ์ที่ไม่ดี
และแม้แต่เราเองก็เชื่อว่าอย่างนั้น
การชักจูงด้วยเหตุผลทางศีลธรรม ทางการเงิน ไม่ส่งแรงกระตุ้นให้เราปฎิบัติมากเท่าใด
แต่แรงกดดันทางสังคมเป็นสิ่งที่ทรงพลังอย่างมาก
บวกกับการใช้ที่ถูกวิธี จะทำให้มันเป็นแรงผลักที่ทรงพลังที่สุดในเวลานี้
ซึงจริงๆ มันก็เป็นอยู่แล้ว
ด้วยแรงบันดาลใจที่ได้จากเหตุการณ์นี้ ผมและเพื่อน แดน เยตส์
จึงก่อตั้งบริษัทที่มีชื่อว่า โอพาเวอร์ (Opower) ขึ้น
เราสร้างซอฟต์แวร์และเป็นหุ้นส่วนกับบริษัทไฟฟ้าอื่นๆ
ที่ต้องการช่วยให้ลูกค้าของพวกเขาประหยัดพลังงาน
เราส่งรายงานการใช้พลังงานภายในบ้านแต่ละหลัง
ให้กับเจ้าของว่าการบริโภคพลังงานของพวกเขา
เมื่อเทียบกับเพื่อนบ้าน ที่มีขนาดบ้านเท่ากันนั้นแตกต่างกันอย่างไร
เช่นเดียวกับการแขวนป้ายบนประตูที่มีประสิทธิภาพ
เราให้ผู้คนได้เปรียบเทียบตัวเขาเองกับเพื่อนบ่้าน
และจากนั้น เราให้คำแนะนำแก่กลุ่มเป้าหมายทุกคน
เกี่ยวกับวิธีที่จะช่วยให้พวกเขาประหยัดพลังงาน
เราเริ่มจากกระดาษ แล้วเปลี่ยนเป็นแอพบนมือถือ
เวป และตอนนี้มีแม้แต่เทอร์โมสแตตที่ควบคุมได้ (controllable thermostat)
เป็นเวลาห้าปีท้ายที่เราทำการ
การทดลองเกี่ยวกับพฤติกรรมศาสตร์ที่ใหญ่ที่สุดในโลกนี้
และมันก็ประสบผลสำเร็จ
เจ้าของและผู้เช่าบ้านโดยทั่วไปจะประหยัด
ค่าใช้พลังงานของพวกเขาได้มากกว่า 250 ล้านดอลลาร์
นี่เราเพียงแค่เริ่มต้นเท่านั้น
ปีนี้ปีเดียว ในบริษัทไฟฟ้าที่ร่วมหุ้นมากกว่า 80 บริษัท
ในหกประเทศ เรากำลังก่อให้เกิด
การประหยัดพลังงานไฟฟ้าได้อีกถึงสองเทราวัตต์ชั่วโมง
พวกคลั่งพลังงานในห้องนี้คงรู้จักสองเทราวัตต์ชั่วโมง
แต่สำหรับที่เหลือในห้องนี้ สองเทราวัตต์ชั่วโมง
เป็นพลังงานที่มากกว่าพลังงานที่จ่ายให้กับบ้านทุกๆ หลัง
ในเซนต์หลุยส์ และซอลต์เลคซิตี้รวมกัน
ในเวลาที่มากกว่าหนึ่งปี
สองเทราวัตต์ชั่วโมง โดยคร่าวๆ มีปริมาณถึงครึ่งหนึ่ง
ของพลังงานที่อุตสาหกรรมผลิตไฟฟ้าพลังแสงอาทิตย์ของสหรัฐผลิตได้ในปีที่แล้ว
และสองเทราวัตต์ชั่วโมง เมื่อเทียบกับปริมาณของถ่านแล้ว
เราต้องเผาไหม้ปริมาณที่อยู่ในรถเข็นนี้ถึง 34 คันรถ
ในทุกๆ นาที ทุกๆ วัน ตลอดทั้งปีเลยทีเดียว
จึงจะทำให้ได้พลังงานไฟฟ้าถึงสองเทราวัตต์ชั่วโมง
เราไม่ต้องเผาไหม้อะไรเลย
เราเพียงแค่สร้างแรงจูงใจให้กับผู้คนให้หันมาใส่ใจ
และปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของพวกเขา
แต่เราก็เป็นเพียงบริษัทเดียวเท่านั้น และสิ่งที่ทำก็เพียงแค่
ผิวเผิน
พลังงานไฟฟ้าภายในบ้านอีก 20 เปอร์เซนต์ยังคงสูญเสีย
และที่ผมพูดว่าสูญเสีย ไม่ได้หมายถึงพวกเขาใช้
หลอดไฟที่ไม่มีประสิทธิภาพ แม้ว่าจริงๆ เขาอาจใช้
แต่ผมหมายถึงเราปล่อยให้แสงสว่างเปิดทิ้งอยู่ในห้องว่าง
และเราก็ปล่อยให้เครื่องปรับอากาศเปิดอยู่ โดยไม่มีใครในบ้าน
นั่นทำให้เราสูญเสียพลังงานไฟฟ้าถึงสี่หมื่นล้านดอลลาร์ต่อปี
โดยที่ไม่ทำให้เรามีชีวิตที่สะดวกสบายขึ้นแต่อย่างใด
มีแต่จะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเท่านั้น
นั่นมันสี่หมื่นล้าน
ทุกๆ ปีในสหรัฐเพียงประเทศเดียว
ซึ่งนั่นเป็นปริมาณถ่านครึ่งหนึ่งที่เราใช้อยู่เลย
ปัจจุบันต้องขอบคุณ นักวิทยาศาสตร์ด้านวัสดุศาสตร์ ที่ดีที่สุดในโลกบางท่าน
ที่กำลังมองหาแหล่งพลังงานที่ยั่งยืนมาใช้แทนถ่าน
เช่นนี้
มันช่างเป็นทั้งสิ่งที่วิเศษและจำเป็นจริงๆ
แต่แหล่งพลังงานที่เรามองข้ามที่จะทำให้เราได้
พลังงานที่ยั่งยืนในอนาคตไม่ได้อยู่บนสไลด์แผ่นนี้
มันอยู่ในห้องนี้ มันก็คือพวกคุณ รวมทั้งผม
เราสามารถใช้ประโยชน์จากแหล่งพลังงานนี้
โดยไม่พึ่งวิทยาศาสตร์วัตถุชนิดใหม่เลย
ง่ายๆ เพียงแค่ประยุกต์ใช้วิชาพฤติกรรมศาสตร์เท่านั้น
เราเริ่มทำได้ตั้งแต่วันนี้ เราก็รู้ว่ามันได้ผล
มันจะช่วยให้เราประหยัดเงินแน่ๆ
แล้วเราจะรออะไรอยู่หล่ะครับ
ครับ ในพื้นที่ส่วนใหญ่ กฎเกณฑ์เกี่ยวกับบริษัทไฟฟ้า
ไม่เปลี่ยนมากนักนับแต่ยุค โทมัส เอดิสัน
บริษัทไฟฟ้ายังคงได้ประโยชน์จากการที่ลูกค้าของพวกเขา
สูญเสียพลังงาน
พวกเขาควรจะได้รางวัล จากการที่ช่วยให้ลูกค้าของพวกเขาประหยัดพลังงานมากกว่า
แต่เรื่องนี้เป็นมากกว่าการใช้พลังงานภายในบ้าน
ลองดูรถพรีอุสนะครับ
มันมีประสิทธิภาพไม่เพียงเพราะ โตโยต้าลงทุนในวิทยาศาสตร์วัสดุเท่านั้น
แต่เพราะพวกเขาลงทุนในพฤติกรรมศาสตร์ด้วย
หน้าจอนี้แสดงให้ผู้ขับขี่เห็นถึงปริมาณพลังงาน
ที่พวกเขาประหยัดได้ในเวลาปัจจุบัน
ทำให้อดีตนักบิด
ขับเช่นเดียวกับคุณยายที่ระมัดระวังได้
เรากลับมาที่ฮาร์เรียต์
ที่พวกผมพบเธอในวันพักผ่อนของครอบครัวครั้งแรก
เธอมาพบกับลูกสาวตัวเล็กๆ ของผม
และเธอก็ได้ทราบว่าชื่อของลูกสาวผมก็ชื่อ
ฮาร์เรียต์เหมือนกัน
เธอถามผมว่า ผมทำมาหากินอะไร
และผมก็ตอบเธอว่า ผมทำงานกับบริษัทไฟฟ้า
ที่จะช่วยให้ผู้คนประหยัดพลังงาน
มันทำให้เธอเหลือบตาขึ้น
มองผม แล้วพูดว่า
"คุณเป็นคนที่ฉันอยากจะพูดด้วยที่สุด
คุณรู้ไหม เมื่อสองอาทิตย์ก่อน ฉันและสามีได้รับจดหมาย
ในตู้จากบริษัทไฟฟ้า
จดหมายว่า เรากำลังใช้พลังงาน มากกว่าเพื่อนบ้านถึงสองเท่า"
(เสียงหัวเราะ)
"และสองอาทิตย์หลัง เราก็คิด
พูด แลเถียงกัน
ว่าเราจะประหยัดพลังงานได้อย่างไร
เราทำทุกๆ อย่างที่จดหมายนั่นบอกให้เราทำ
แต่ฉันก็ยังรู้สึกว่าต้องทำมากกว่านั้นอีก
ตอนนี้ ฉันอยู่กับผู้เชี่ยวชาญที่ชาญฉลาดแล้ว
บอกฉันหน่อยซิ ว่าฉันจะประหยัดพลังงานได้อย่างไร"
มีผู้เชียวชาญหลายคนที่จะช่วยตอบคำถามฮาร์เรียต์ได้
เป้าหมายของผมก็คือความมั่นใจ
ที่จะทำให้พวกเรายังคงถามถึงการประหยัดพลังงานอยู่
ขอบคุณครับ
(เสียงปรบมือ)