Sigaretten zijn slecht voor je.
Dat is algemeen bekend; we weten al decennia over de gevaren van roken.
Maar op welke manier zijn sigaretten precies schadelijk?
Laten we zien wat er gebeurt als de bestandsdelen
hun weg door ons lichaam afleggen
en hoe ons lichaam er profijt van heeft als we eindelijk stoppen met roken.
Met elk trekje
brengt de rook de meer dan 5000 chemische bestandsdelen
in contact met lichaamsweefsels.
Allereerst begint teer, een zwart, harsachtig materiaal,
de tanden en het tandvlees te bedekken,
waardoor het het glazuur beschadigt en uiteindelijk tandbederf veroorzaakt.
Na verloop van tijd beschadigt rook ook zenuwuiteinden in de neus,
waardoor het reukvermogen vermindert.
Binnenin de luchtwegen en de longen
verhoogt rook de kans op infecties
en chronische ziektes zoals bronchitis en longemfyseem.
Dat doet het door de trilharen te beschadigen,
kleine haarachtige structuren die ervoor zorgen dat de luchtwegen schoon blijven.
Daarna vult het de longblaasjes, minuscule luchtzakjes
die de uitwisseling van zuurstof en CO2 mogelijk maken
tussen de longen en het bloed.
Een giftig gas genaamd koolstofmonoxide gaat door het membraan naar het bloed,
waar het bind aan hemoglobine
en de zuurstof verdrijft
die het normaal gesproken door het lichaam vervoerd zou hebben.
Dat is één van de redenen dat roken kan leiden tot zuurstoftekort
en ademnood.
Binnen ongeveer 10 seconden
vervoert de bloedsomloop een stimulant genaamd nicotine naar het brein,
waar het de afgifte activeert van dopamine en andere neurotransmitters,
waaronder endorfines,
die zorgen voor de aangename gevoelens die roken zo verslavend maken.
Nicotine en andere stoffen uit de sigaret
veroorzaken tegelijkertijd het samentrekken van bloedvaten
en de beschadiging van het endotheel,
waardoor het de bloedstroom beperkt.
Deze vaateffecten leiden tot een verdikking van de bloedvatwanden
en stimuleren de kleverigheid van bloedplaatjes,
waarmee de kans op vorming van bloedpropjes toeneemt
en hartaanvallen en herseninfarcten veroorzaakt worden.
Veel van de stoffen in sigaretten kunnen leiden tot gevaarlijke mutaties
in het DNA van het lichaam, waardoor kankergezwellen kunnen ontstaan.
Bovendien kunnen ingrediënten zoals arsenicum en nikkel
het proces van DNA-reparatie verstoren
en het vermogen van het lichaam om kanker te bestrijden in gevaar brengen.
Ongeveer één op de drie kankergerelateerde overlijdens in de Verenigde Staten
is veroorzaakt door roken.
En dat is niet alleen longkanker.
Roken kan kanker in verschillende weefsels en organen veroorzaken,
net als verminderd gezichtsvermogen
en verzwakte botten.
Vrouwen kunnen moeilijker zwanger raken.
En bij mannen kan het erectiestoornissen veroorzaken.
Maar voor hen die stoppen met roken
zijn er enorme pluspunten
met bijna onmiddellijke en langdurige lichamelijke voordelen.
Slechts 20 minuten na de laatste sigaret van een roker
begint zijn hartfrequentie en bloeddruk terug te keren naar normaal.
Na 12 uur stabiliseert het koolstofmonoxideniveau
en kan het bloed meer zuurstof vervoeren.
Een dag na het stoppen
neemt het risico op hartaanvallen af
doordat bloeddruk en hartslag normaliseren.
Na twee dagen
beginnen de zenuwuiteinden die zorgen voor reuk en smaak zich te herstellen.
Longen worden gezonder na ongeveer een maand,
met minder hoesten en ademnood.
De fijne trilhaartjes in de luchtwegen en longen
beginnen binnen weken op te knappen
en zijn na negen maanden hersteld, waarmee de weerstand tegen infectie verbetert.
Tegen de tijd dat iemand één jaar gestopt is,
keldert het risico op hartziekten door verbeterde werking van de bloedvaten.
Na vijf jaar
neemt de kans op het vormen van een bloedprop dramatisch af
en het risico op een herseninfarct neemt steeds verder af.
Na tien jaar is de kans dat iemand dodelijke longkanker ontwikkelt
afgenomen met 50%,
waarschijnlijk omdat het lichaam weer in staat is om DNA te repareren.
Vijftien jaar na het stoppen is de kans op het ontwikkelen van een hartinfarct
ongeveer gelijk als bij een niet-roker.
Het heeft geen zin om te doen alsof dit alles makkelijk te bereiken is.
Stoppen kan leiden tot angststoornissen en depressie
door nicotine-ontwenningsverschijnselen.
Maar gelukkig zijn zulke effecten normaal gesproken tijdelijk.
Stoppen wordt steeds makkelijker, dankzij een groeiende hoeveelheid hulpmiddelen.
Nicotinevervangingstherapie door middel van kauwgom,
pleisters,
zuigtabletten en mondsprays
kunnen helpen om rokers van sigaretten af te helpen.
Ze werken door nicotinereceptoren in het brein te stimuleren,
waardoor ontwenningsverschijnselen voorkomen worden
zonder de toevoeging van andere schadelijke chemicaliën.
Psychologische begeleiding,
cognitieve gedragstherapie
en matige lichaamsoefening
helpen rokers ook om sigaret-vrij te blijven.
Dat is goed nieuws,
omdat stoppen jou en je lijf terugvoert naar een gezonde levensstijl.