Xin chào, tôi là Tony và đây là Every Frame a Painting.
Tôi có một câu hỏi cốt yếu:
Khi bạn đánh giá một góc quay, bạn nhìn điều gì đầu tiên?
Sự cân bằng?
Đường dẫn?
Tỉ lệ vàng?
Màu sắc? Ánh sáng? Hình khối?
Tôi nghĩ tất cả đều quan trọng, chúng kết hợp tạo nên hình ảnh đẹp.
Nhưng có một thứ tôi luôn để ý đầu tiên:
Sự chuyển động.
- Với tôi thì Kurosawa là Beethoven của nghề đạo diễn.
- Cái âm khúc vẹn tròn dễ nhận biết của Beethoven
- không nhầm lẫn vào đâu được.
Phim Kurosawa có cách di chuyển không ai giống được
Mỗi phim đều là đỉnh cao của các cách cử động khác nhau
và cả cách kết hợp chúng.
Suốt nửa thế kỉ trong nghề ông làm 30 phim
và trong tất cả số đó, sự chuyển động đều đầy bất ngờ và mang tính điện ảnh.
Wow. Nếu bạn muốn xem tên phim hãy chọn Cài đặt / Subtitles / Movie Titles.
Vậy ông thích những kiểu cử động nào?
Thứ nhất là chuyển động của thiên nhiên.
Trong từng phim, phía sau mỗi góc quay
đều có hình ảnh thời tiết.
Gió
Nước
Lửa
Khói
Tuyết.
Cách làm này có lợi thế làm góc quay trở nên thú vị về mặt hình ảnh.
Kể cả khi người đứng yên, vẫn có mưa phía sau để thu hút mắt bạn.
- Mưa có khả năng kích thích cảm xúc bất kể trong phim gì.
- Bất cứ cảm xúc nào đều thể hiện được vì nó cho bạn
- thêm một tầng lớp hình ảnh mà khán giả có thể hiểu.
Thứ hai, cách chuyển động của nhóm người.
Phim Kurosawa thường có đông nhóm người tập trung lại với nhau
hoặc đường ai nấy đi.
Những đám đông này mang đầy tính điện ảnh. Khi có nhiều người trong một cảnh,
mọi cảm xúc đều trở nên to tát.
Nếu bạn muốn có phản ứng hay, hãy thử dùng bốn người,
Hoặc 25
Nếu bạn muốn cảm xúc thật lớn...
Điều này đưa ta tới ý thứ ba, chuyển động cá nhân.
Một trong những điều tôi thích nhất ở Kurosawa là
cách sắp đặt nhân vật phi thực tế và thái quá.
Nếu một người lo lắng, họ đi tới đi lui.
Nếu họ giận dữ, họ đứng bật dậy.
Và nếu họ hổ thẹn...
Kurosawa thường bảo diễn viên chọn một động tác cho nhân vật
và lặp đi lặp lại trong phim.
Như thế, khán giả sẽ nhận ra ngay ai là ai, và cảm xúc họ thế nào.
Thứ tư: chuyển động của máy quay.
Một dấu ấn đặc trưng của Kurosawa là cử động máy quay uyển chuyển
từ cận cảnh đến góc rộng đến nhìn qua vai chỉ trong một lần quay.
Tôi có một bài luận khác về kiểu quay này, tên là Spielberg Oner,
nhưng điều quan trọng ở đây là mỗi cử động của máy quay đều rõ ràng, từ bắt đầu
đến giữa cảnh
và kết thúc.
Chỉ riêng cách quay thôi đã kể một câu chuyện.
Và cuối cùng là chuyển động trong cách cắt.
Kurosawa là một trong số ít đạo diễn kiêm biên tập.
Lí do phim của ông trôi chảy là vì cách ông cắt khi đang có cử động.
Thường thì bạn mải để ý người đang di chuyển đến mức
bạn không nhận thấy chuyển cảnh.
Khi ông kết thúc cảnh, ông thay đổi nhịp điệu,
thường bằng cách cắt từ bất động
chuyển thẳng sang di động.
Thay đổi nhịp điệu như vậy khiến người xem phải tập trung,
vì họ không đoán được cảnh tiếp theo.
Biết như vậy, giờ ta hãy phân tích một cảnh và nghiên cứu sự chuyển động.
Đây là cảnh từ Seven Samurai. Tôi sẽ không cho bạn biết nội dung.
Để xem bạn mất bao lâu để hiểu. Sẵn sàng chưa?
Góc đầu tiên quay cả ngôi làng, rồi chỉ quay nhân vật quan trọng,
rồi chỉ có samurai.
Đến khoảng này...
hầu hết khán giả hiểu nội dung.
Khi Kikuchiyo ngồi xuống, tâm trạng tràn ra và ảnh hưởng cả làng.
Để ý cách gió thổi giúp cảnh quay. Người đứng yên,
vẫn có gió khiến cảnh trở nên sinh động.
Cảnh vừa rồi khá rõ ràng.
Giờ hãy đến với 60 năm sau. Đây là The Avengers.
Ở đây, máy quay di chuyển vào cảnh giới thiệu. Nhưng lần này...
- Cái này ở trong túi áo Phil Coulson.
Ta có lời thoại ngay.
Cả cảnh này, chỉ có máy quay và Nick Fury chuyển động.
Ngoài trời có thời tiết và nền cảnh có diễn viên
đều không được sử dụng.
Để ý cách máy quay di chuyển không đầu không đuôi.
Và cũng không có thay đổi. Góc nào cũng di chuyển như nhau.
- Chắc là tại tôi.
Nhưng trong Seven Samurai...
Máy quay di chuyển có bắt đầu và kết thúc rõ ràng.
Và từng cảnh đều di chuyển khác hướng cảnh trước.
Khi anh ta leo lên, Kurosawa sử dụng chuyển động của lá cờ
để cắt nhịp nhàng sang góc quay này:
cả bảy samurai và cờ của họ, cùng nhau.
Cảnh này có đủ loại chuyển động
gắn với nhau và dàn đều một cách cẩn thận.
Thời tiết.
Nhiều người.
Một người.
Máy quay.
Cắt cảnh.
Nhưng cảnh quay này chỉ kể chuyện qua lời thoại.
- gọi là Avengers Initiative.
Máy quay có chuyển động. Nhưng theo một cách vô nghĩa.
Với số tiền bỏ ra để làm phim, cảnh này rất nhạt nhẽo.
- Nó là khái niệm lỗi thời.
Nhưng làm sao để cải thiện cảnh này?
Nếu bạn biết nội dung của cảnh, hãy thể hiện nó qua chuyển động.
Bắt đầu từ nhân vật. Họ cảm thấy gì?
Có cách nào để diễn viên thể hiện bằng cách di chuyển không?
Ok, có vẻ hơi thái quá. Thử tinh tế hơn.
Lấy cảm xúc của nhân vật
và thể hiện nó qua nền cảnh.
Nếu nhân vật giận dữ và hung ác, có thể làm thế này.
Hoặc nếu cô ấy đang nung nấu lửa hận thù..
Một cách khác là đối nghịch một người với nhiều người.
Nếu một người bị bẽ mặt công khai, làm thế này.
Hoặc nếu họ đang mò kim đáy bể..
Chuyển động của máy quay có thể thể hiện sự phấn khích
Bạn có thể cắt giữa chuyển động để thể hiện sự ngạc nhiên
Và bạn có thể kết hợp mọi loại chuyển động thành một hình ảnh tuyệt mỹ
Nhân tiện, bạn không cần cảnh nào cũng đủ loại chuyển động đâu.
Như thế thì mệt lắm.
Nhưng có một liểu lượng vừa phải với nhiều biến đổi và sự tinh tế
mà bạn sẽ không biết đến khi bạn thử.
Nếu bạn kết hợp đúng đắn chuyển động với cảm xúc
bạn tạo nên tính điện ảnh.
- Riêng tôi nhé, tôi xem lại phim của ông ấy hai ba năm sau
- chỉ để cảm thấy, wow, đây là lí do tôi muốn làm phim
- và nhìn xem tôi đang làm gì.
- Kỹ xảo, và một phim khác về kỹ xảo
- rồi một phim thứ ba cũng chỉ kỹ xảo.
Giờ chọn bất cứ phim Kurosawa nào. Xem bất cứ cảnh nào.
Và hãy nhìn cách mọi thứ chuyển động cùng nhau.
- Chỉ có kích thích thị giác mới thu hút khán giả.
Đó là lí do chúng ta có phim.
Nếu không, chẳng bằng ta tắt đèn và gọi nó là radio.