Wiki Hollow Knight đã chỉ vừa di chuyển tới website "hollowknight.wiki",
để lại wiki cũ tại hollowknight.fandom.com phía sau. Phiên bản wiki tại Fandom
sẽ không còn được cập nhật và bảo trì bởi cùng nhóm các tình nguyện viên tuyệt vời
đã đóng góp và xây dựng nên nó. Nếu bạn định tìm thông tin về các loại quặng hoặc
vì một lý do nào đó lại không nhớ đoạn nào đó, hãy tìm chúng trên trang wiki mới. À
mà nếu bạn đang sử dụng PC, bạn nên cài đặt tiện ích mở rộng Indie Wiki Buddy
để dễ dàng chuyển hướng toàn bộ liên kết trên Fandom sang website mới.
Bạn sẽ thắc mắc tại sao Hollow Knight Wiki lại quyết định rời bỏ trang web
mà họ đã dày công xây dựng. Vấn đề chính nằm tại công ty đang lưu trữ wiki HK gốc—
—Fandom. Fandom là một "wiki farm", đơn giản hơn, đó là một dịch vụ lưu trữ wiki.
Công ty được sáng lập vào năm 2004 dưới cái tên WikiCities, bởi ông Jimmy Wales—
đồng sáng lập của Wikipedia. Họ sau đó đổi tên thành Wikia vào 2006, và
Fandom từ 2016. Dù được sáng lập bởi cùng một người, Fandom lại hoàn toàn khác biệt.
Fandom là công ty vì lợi nhuận, và có tiêu chuẩn hoàn toàn khác so với Wikipedia.
Sự thành công của họ dưới tư cách là một wikifarm là khó mà chối cãi, với tổng số
hơn 250.000 wiki độc lập được tạo, từ các thương hiệu truyền thông tầm cỡ thế giới,
các cộng đồng indie nhỏ đang phát triển, cùng với những chỗ phổ biến cách kì lạ, và
"shitpost". Phạm vi tiếp cận của Fandom về văn hóa đại chúng là rất lớn,
và các wiki được lưu trữ trên trang của họ có một lượng tiếp cận điên rồ.
Nhưng trong những năm gần đây, một lượng lớn cộng đồng đã quyết định rời khỏi
nền tảng Fandom. Họ bao gồm Zelda Wiki, Fallout Wiki,
Terraria Wiki, ARK Survival Evolved Wiki, Arthur Wiki, Noita Wiki, Jojo’s Bizarre Encyclopedia,
RuneScape Wiki, Diary of a Wimpy Kid Wiki, Rhythm Heaven Wiki, và Croc Wiki.
Và chỉ cách đây vài tuần, Minecraft Wiki cũng đã hoàn tất việc rời khỏi Fandom,
cùng với các thành viên của cộng đồng rời đi như việc trang có quá nhiều quảng cáo,
trải nghiệm đọc giảm sút, và sự xuất hiện của Thảm họa Grimace.
Fandom có thể tệ đến mức nào cơ chứ? Nếu như bạn xem qua các trang diễn đàn và
cộng đồng khác nhau, bạn sẽ không phải đợi lâu để có thể thấy những lời than phiền—
về website Fandom, chủ yếu bao gồm
về lượng quảng cáo dày đặc. Video quảng cáo cỡ lớn hiện ngay trên đầu trang,
rồi sau đó thu nhỏ rồi đi theo bạn trong lúc bạn cuộn xuống. Một khi đoạn quảng cáo
kết thúc thì nó sẽ bắt đầu chiếu thêm mấy đoạn nội dung ngẫu nhiên mà nó còn chả
liên quan gì với trang wiki mà bạn đang xem. Trên điện thoại còn tệ hơn như vậy,
khi mà không gian hiển thị nội dung bị che lại bởi quảng cáo và cửa sổ bật lên.
Fandom cũng thích đặt thêm mấy tính năng gây nhiễu lên trang, như là Fandom Trivia,
bao gồm những câu hỏi đánh đố hiểu biết của bạn về các thương hiệu
truyền thông khác nhau,
cũng như một lượng lớn các quảng cáo biểu ngữ khác nhau. Họ cũng thích
chèn các wiki không ăn nhập gì với trang đang xem chỉ để cố gắng quảng bá chéo.
Họ thậm chí còn chèn thêm quảng cáo và nhiều thứ khác vào giữa trang. Như trang
này về việc Team Cherry, vừa được GameSpot Expert Review từ tận 2018 bị chèn vào ngay
giữa bài. Mặc dù nó đã được đẩy vào góc trên cùng của trang, cái video này
cũng nằm trong các trang khác trên toàn bộ cái wiki này. Tôi chả biết tại sao bạn cần
xem review về Hollow Knight nếu mà bạn đang ở ngay trên trang wiki
về nó. Cho đến khi bạn nhận ra rằng GameSpot được sở hữu bởi Fandom.
Giọt nước tràn ly đối với cộng đồng wiki HK là sự ra đời của "câu trả lời nhanh"
dựa trên trí tuệ nhân tạo trên nhiều trang wiki, lấp đầy với câu trả lời hoàn toàn—
sai sự thật. Bạn có biết là The White Lady sẽ rơi ra Knight of the Deithwen,
một loại vũ khí cực bá? Hay là việc Hornet được ship với Yorktown (chị của cổ),
Enterprise (em của cổ) và cả Eagle Union? Các câu trả lời tự động này được áp dụng
bởi Fandom mà không một lời cảnh báo, và bảo quản viên cũng không thể tắt nó khỏi
wiki của họ. Fandom sau đó cũng đã gỡ bỏ nó do các phản hồi tiêu cực từ cộng đồng,
nhưng bọn họ vẫn chưa loại bỏ hoàn toàn, vẫn muốn đưa nó quay lại trong tương lai,
mà không có một lời giải thích nào về việc các cộng đồng có thể tắt nó đi hay không.
Một ví dụ nữa cho việc cố chèn thêm thứ họ không muốn - là cái thanh dọc ở ngay đây,
luôn luôn hiển thị ở ngay cạnh cái trang wiki mà bạn đang xem. Nhờ đó mà bạn sẽ chỉ
một bước nữa để vào mục anime trên Fandom. Vốn chỉ là đường link tới các wiki nổi bật
cũng như một cái Honest Trailer từ một cái cổ điển từ 2008 - Speed Racer. Trông rất
là ngẫu nhiên cho đến khi bạn cũng biết là ScreenJunkies cũng được sở hữu bởi Fandom.
Bạn cũng có thể truy cập bản beta cho Fan Central mới của Fandom,
một trang giống như mạng xã hội đến kì lạ, nơi bạn theo dõi các fandom cụ thể.
Có rất nhiều bài đăng, nhưng chúng dường như không nhận được nhiều tương tác,
nhưng ai biết được cơ chứ, đây có thể là thứ cuối cùng có thể gi*t chết Twitter?
Vì một lí do nào đó, tôi nhận được rất nhiều bài đăng từ fandom Funkipedia Mods.
Thật vui khi thấy họ vẫn hoạt động khá tốt trong năm của Chúa chúng ta—2023.
Vì Fandom thích chèn quảng cáo, video, và những thứ vớ vẩn vào trang web của họ,
họ cũng hạn chế cách wiki được hiển thị. Fandom, và hầu hết mọi wiki trên internet,
được xây dựng trên phần mềm mã nguồn mở MediaWiki. Nhưng-
Fandom hạn chế rất nhiều về cách cộng đồng có thể bố trí và định dạng wiki của họ.
Nhiều tính năng quản trị chỉ có sẵn thông qua yêu cầu với các đại diện Fandom,
hạn chế sự sáng tạo trong việc thiết kế dự án wiki,
cụ thể là chính sách kiểm duyệt cộng đồng và xác minh người dùng của Fandom.
Fandom có một số biện pháp bảo vệ chống phá hoại, nhưng các lựa chọn bị hạn chế.
Ngoài việc khóa toàn bộ trang cho mọi người dùng trừ bảo quản viên, đây lại-
không là một giải pháp lâu dài - mọi biện pháp bảo vệ trang trên Fandom đều
có thể bị vượt qua bởi quy trình xác nhận tự động, diễn ra
tự động 4 ngày sau khi tài khoản được tạo và đăng ký.
Fandom muốn giữ giới hạn cho phép sửa đổi wiki ở mức tối thiểu,
vì họ tin rằng wiki thuộc về cộng đồng và mọi người đều được phép đóng góp.
Điều này có vẻ hợp lý, nhưng không hiệu quả với các fandom chủ yếu gồm
những thành phần phá hoại dài dẳng.
Cụ thể là? Pizza Tower.
Phá hoại đã trở thành mối đe dọa đối với Pizza Tower Wiki vào mùa hè năm 2023.
Do phần lớn các fan hâm mộ Pizza Tower đều thuộc tốp "trẻ trâu",
wiki đã bị tràn ngập bởi những tên nghịch ngợm chèn meme vào các trang.
Sự phá hoại dài dẳng đã khiến các bảo quản viên phải phân nhánh và chuyển nó đến
trang wiki farm phổ biến khác, Miraheze.
Hiển nhiên, bạn sẽ thấy những kẻ phá hoại cố gắng quậy tung bất kỳ trang wiki nào.
Bạn không biết điều đó ư? Chào mừng đến với Internet.
Bạn vẫn còn đủ trong sáng để biết từ bussy có nghĩa là gì.
Mọi wiki đều phải đối phó với hành vi phá hoại theo cách này hay cách khác.
Nhưng nếu wiki của bạn nằm tại Fandom, sẽ không chỉ có những tên phá hoại
xuất hiện để phá banh công sức của bạn.
Có khi, nó lại là tập đoàn lớn đang tìm
cách để quảng cáo sản phẩm mới nhất của họ.
Mùa hè năm 2023, McDonald's đã tung ra Grimace Shake để kỷ niệm
sinh nhật của linh vật phản diện chính của McDonald's - Grimace.
Grimace Shake là một thành công lớn, được mọi người trên khắp thế giới yêu thích.
Hãy nhìn họ vui vẻ kìa.
Nhưng có một khía cạnh đen tối hơn trong chiêu trò tiếp thị của công ty này.
Để giúp quảng bá sự kiện Grimace Shake,
họ đã trả tiền cho Fandom để thay đổi bài viết về Grimace trên McDonald's Wiki,
bóp méo nó thành một trang quảng cáo siêu to khổng lồ.
Fandom đã thay thế nghiên cứu độc lập do các tình nguyện viên thực hiện
bằng thứ mà tôi chỉ có thể mô tả là sự truyền bá "tư tưởng" Grimace.
Ngay cả trang chính của Wiki McDonald's
cũng không thoát khỏi đôi tay bẩn thỉu của Grimace.
Toàn bộ trang biến thành một bài quảng cáo được tài trợ,
với các quảng cáo dẫn dụ người xem tải xuống ứng dụng McDonald's,
và một đoạn video Brian Cox yêu cầu
những người xem bất lực tham gia uống sữa lắc Grimace.
[Chả buồn dịch chỗ này... -Song Ngư]
Trang chính được coi là thiêng liêng và quan trọng nhất trong số các trang wiki
với quyền sửa đổi thường chỉ giới hạn cho chính các bảo quản viên.
Để có thể biến nó thành một trang quảng cáo dày đặc, thì...
Như một người khôn ngoan sẽ nói...
"Dễ như một trò đùa." -Geoff Keighley
Một trong những người đóng góp nổi bật cho bài viết Grimace đã
nói lên sự bất mãn của anh trên Twitter,
chỉ ra sự tha hóa đầy rõ ràng về mặt đạo đức
liên quan đến việc Fandom thay thế các bài viết thực tế bằng quảng cáo
Điều này tạo ra tiền lệ nguy hiểm về việc Fandom được phép thay thế hoặc thay đổi
nội dung cộng đồng tạo - chính những nội dung mà họ cho là cực kì quan trọng
Hy vọng là bạn đã hiểu được lí do tại sao nhiều cộng đồng wiki lại rời bỏ Fandom
Wiki là một khối lượng công việc khổng lồ, và các cộng đồng cần phải tin tưởng rằng
nhà cung cấp dịch vụ đang thực sự quan tâm đến họ.
Và những hành động gần đây của Fandom đã chỉ ra rằng họ quan tâm nhiều hơn
đến việc xây dựng trang mạng xã hội văn hóa đại chúng của riêng họ
được trả tiền bằng các quảng cáo được chèn khắp các wiki do người dùng tạo ra
hơn là lắng nghe cộng đồng và giúp cải thiện các wiki đó.
Và Fandom sẽ thêm các tính năng và thay thế nội dung theo bất kỳ
cách nào họ thấy phù hợp, mà không cần giao tiếp rõ ràng với những người
tạo ra giá trị thực sự của chính nền tảng đó.
Tất nhiên, Fandom có ​​toàn quyền làm tất cả những điều này.
Dù sao cũng là trang web của họ mà thôi.
Và việc di chuyển khỏi Fandom cũng không hề dễ dàng chút nào cả.
Khi Wiki Pizza Tower phân nhánh, cộng đồng đã mong muốn đóng cửa trang Fandom.
Đại diện của Fandom, Saunt3D, đã nói rõ rằng wiki tại Fandom sẽ không bị xóa.
Trích lời đại diện của Fandom:
[Chả buồn dịch chỗ này... -Song Ngư]
Saunt về cơ bản đang giải thích rằng vì trang Fandom hiện đang
có lượng truy cập nhiều hơn so với trang Miraheze mới,
phần lớn cộng đồng Pizza Tower sẽ phải chịu thiệt thòi do trang Fandom đóng cửa.
Điều đó hiển nhiên vô lý, nhưng cũng vô lý khi Fandom phá hủy một trang wiki tạo ra
doanh thu cho họ khi họ không phải làm vậy.
Suant tiếp tục nói:
[Chả buồn dịch chỗ này... -Song Ngư]
Thực tế là wiki Fandom vẫn tồn tại sau khi di chuyển đóng vai trò là một rào cản lớn
đối với bất kỳ cộng đồng nào muốn rời khỏi Fandom.
Nguyên nhân là do tối ưu hóa công cụ tìm kiếm (SEO).
Nếu bạn tìm wiki về bất cứ thứ gì, khả năng cao kết quả đầu tiên sẽ là từ Fandom.
Ví dụ như wiki chính thức của Dead Cells, được lưu trữ trên wiki.gg
và được chính các nhà phát triển hỗ trợ, lại xuất hiện thứ hai trên Google,
đứng sau trang tại Fandom mà họ đã phân nhánh từ tháng 1 năm 2023.
Tương tự như vậy đối với Calamity Mod Wiki chính thức,
wiki dành riêng cho một bản mod Terraria cực kỳ phổ biến.
Họ đã tách ra khỏi Fandom vào đầu năm 2022 và vẫn nằm dưới trang Fandom trên google.
Tệ hơn nữa, wiki Fandom đã trở thành trò cười trong cộng đồng,
chứa đầy thông tin lỗi thời, hay các trang về quái trùm và vật phẩm không tồn tại.
Ngay cả những wiki Fandom lỗi thời và bị phá hoại vẫn có thể giành được
vị trí hàng đầu trên các công cụ tìm kiếm.
Người ta còn tin rằng hành vi phá hoại có thể khiến wiki Fandom trở nên
"hấp dẫn" hơn trong mắt của các công cụ tìm kiếm.
CHECK COMMENT GHIM CỦA TÁC GIẢ VIDEO -Song Ngư
Và mọi bảo quản viên tham gia vào wiki mới đều bị gỡ quyền trên wiki Fandom.
Tất cả những điều này có thể khiến nhiều dự án chỉ ở lại Fandom,
không muốn phải đối đầu với tranh chấp SEO đang chờ họ nếu họ chọn phân nhánh.
Họ cũng phải cân nhắc đến các wiki không nói tiếng Anh được điều hành
bởi các nhóm riêng biệt có thể không tuân theo nếu wiki tiếng Anh quyết định rời bỏ.
Trên hết, Google cũng ngăn chặn những gì họ coi là "nội dung trùng lặp",
vì vậy các trang wiki sẽ cần phải được thay đổi để chúng không giống hệt
từng từ một với các trang Fandom gốc.
Khi tất cả những điều này xảy ra với các cộng đồng wiki,
tôi nghĩ thật đáng kinh ngạc khi có rất nhiều người đã quyết định tạm biệt Fandom
và tìm kiếm nhà cung cấp khác trong vài năm trở lại đây.
Đó lại là câu hỏi lớn tiếp theo. Nếu không phải Fandom, thì ở đâu?
Đó là câu hỏi mà mọi cộng đồng muốn rời khỏi Fandom phải trả lời,
và mỗi giải pháp đều có những lợi ích và hạn chế riêng cần được cân nhắc.
Cộng đồng Minecraft Wiki đã mở một cuộc thảo luận dài về chính chủ đề này,
bỏ phiếu đồng thuận về ngôi nhà mới của họ.
Hãy cùng xem xét các lựa chọn dành cho cộng đồng có ý định muốn rời khỏi Fandom.
Wiki.gg là một trang trại wiki ra mắt vào tháng 3 năm 2022,
hiện đã có hơn 200 wiki trò chơi điện tử, bao gồm wiki chính thức của Dying Lights
và Terraria, cũng như các wiki về Cuphead, Ace Combat, ARK, và một quả game
indie mà bạn có lẽ chưa từng nghe đến - " Friday Night Funkin' ".
Wiki.gg được ra mắt bởi Freedom Games, một nhà phát hành indie do Donovan Duncan,
cựu chủ tịch Fandom và Ben Robinson, người sáng lập Gamepedia, một wiki farm
được thành lập vào năm 2012, cuối cùng được Fandom mua lại vào năm 2018.
Wiki.gg được tạo ra nhằm đối đầu với trải nghiệm đầy rẫy quảng cáo của Fandom.
Và trong khi hầu hết mọi trang wiki đều chạy quảng cáo để trang trải chi phí,
Wiki.gg lại độc đáo ở chỗ tất cả quảng cáo của họ đều dành cho các trò chơi do
Freedom Games phát hành, hoặc từ nhà làm game indie khác muốn hợp tác với wiki.gg.
Thế nên bạn không phải lo lắng về các quảng cáo thực sự sơ sài
xuất hiện trên hầu hết mọi website khác trên internet.
Một wiki farm nổi tiếng khác là Miraheze, đã có từ năm 2015.
Mọi thứ ở đây được duy trì từ tiền quyên góp, và hoàn toàn không có quảng cáo,
điều này khá điên rồ. Miraheze lưu trữ hơn 7000 trang wiki bao gồm wiki chính thức
của Rain World, Pizza Tower, và đáng chú ý nhất là Croc Wiki.
Miraheze tương tự Fandom ở chỗ việc tạo wiki trên trang web của họ khá đơn giản.
Nhưng điểm khác biệt là Miraheze cung cấp cho người dùng nhiều quyền tự do hơn.
Nhiều giao diện và tiện ích mở rộng hơn, cùng khả năng thiết lập tên miền tùy chọn,
và thậm chí có thể tạo wiki hoàn toàn riêng tư.
Tất nhiên, nếu bạn không muốn được một trang trại wiki lớn lưu trữ,
một lựa chọn khác là tự lưu trữ wiki.
Đó là những gì Jojo Wiki quyết định làm sau khi tách khỏi Fandom vào năm 2019.
Theo trang hỗ trợ của họ, chi phí duy trì máy chủ cho JojoWiki là 480$ một tháng.
Để trang trải chi phí, wiki có quảng cáo, nhưng ít gây khó chịu hơn so với Fandom.
Trang web này cũng có một trang Patreon nơi các thành viên trong cộng đồng có thể
quyên góp để giúp duy trì hoạt động.
Jojo chỉ là một trong nhiều trang wiki được điều hành độc lập,
như Fallout Wiki, Smash Wiki, Jiggywikki, Wimpy Kid Wiki, Homestar Runner Wiki,
Yugipedia và nhiều, nhiều trang khác nữa.
Lợi ích của việc tự lưu trữ hẳn là rất rõ ràng. Các wiki tự lưu trữ có quyền tự do
làm hầu như bất cứ điều gì họ muốn, không phải lo lắng về bất kỳ sự kiểm soát nào
từ phía bên ngoài mà không liên quan trực tiếp đến cộng đồng.
Nhược điểm lớn nhất của việc tự lưu trữ là việc thiết lập rất phức tạp.
Cần có nhiều hiểu biết kỹ thuật để tự lưu trữ một trang wiki,
chưa kể đến các chi phí liên quan.
May mắn thay, có nhiều cách để hoạt động như một wiki độc lập
trong khi vẫn nhận được sự hỗ trợ thường được cung cấp bởi một trang trại wiki,
và đó là thông qua các liên minh wiki độc lập.
Đây là các nhóm gồm nhiều wiki làm việc cùng nhau để thúc đẩy lẫn nhau
và hỗ trợ nhau trong mọi khía cạnh để duy trì một wiki chất lượng cao.
Một trong những nhóm nổi bật nhất như thế này là
Liên minh Wiki Độc lập Nintendo, hay NIWA.
NIWA được thành lập vào năm 2010 bởi ba wiki Nintendo nổi bật riêng biệt,
Super Mario Wiki, Zelda Wiki và Bulbapedia.
Liên minh này được thành lập như một phản ứng trước những lo ngại về việc tư bản hóa
các wiki cộng đồng chơi game.
Trước khi NIWA cuối cùng được thành lập, Archaic - bảo quản viên của Bulbagarden,
đã giải thích lý do tại sao ông thấy các wiki độc lập làm việc cùng nhau
có giá trị như vậy, nói vào năm 2010:
[Chả buồn dịch chỗ này... -Song Ngư]
Vâng, những lo ngại về Fandom đã tồn tại trong hơn mười năm nay. Archaic tiếp tục:
[Chả buồn dịch chỗ này... -Song Ngư]
NIWA có hơn 30 wiki riêng biệt, độc lập, trong đó, một số nhưng không phải tất cả,
đều tự lưu trữ.
Bulbagarden cung cấp dịch vụ lưu trữ cho NintendoWiki, F-Zero Wiki, cùng nhiều trang khác.
Một trang khác, ABXY.org, cung cấp dịch vụ lưu trữ cho Metroid Wiki và Zelda Wiki.
Cả Bulbagarden và ABXY đều đã hoạt động trong hơn 15 năm nay và cung cấp cho cộng
đồng wiki một sự tự do đầy ổn định; đồng thời cũng truyền tải hướng dẫn
và kinh nghiệm chuyên môn trong suốt 15 năm hoạt động. Trên thực tế, ABXY là máy
chủ mà Wiki Hollow Knight cuối cùng đã quyết định di chuyển đến.
Tuy nhiên, trong số tất cả các wiki đã tách ra khỏi Fandom trong những năm
gần đây, có một cộng đồng rõ ràng đã chiến thắng trong cuộc chiến SEO của Google.
Và đó là Wiki RuneScape.
Khi họ tách khỏi Fandom vào 2018, họ hợp tác với nhà phát triển trò chơi - Jagex
để thành lập Wiki RuneScape và Old School RuneScape chính thức.
Quan hệ đối tác này đã được thực hiện từ tận một năm trước khi thực sự tách ra, và
các bảo quản viên thậm chí còn thành lập công ty riêng của họ - Weird Gloop, LTD.
Thành công của Weird Gloop với RuneScape và cuộc chiến SEO với Fandom chính là
động lực thuyết phục cộng đồng Wiki Minecraft chuyển sang nhóm của họ.
Wiki chiếm một phần không gian thú vị trong nền văn hóa internet hiện đại.
Khi ngày càng nhiều người trực tuyến mỗi năm, internet đang cô đọng lại thành
ngày càng ít trang web.
Các bảng tin và diễn đàn trực tuyến đã được thay thế bằng mạng xã hội và
các khu vườn có tường bao quanh.
Fandom là sự kết tinh của chính hiện tượng này dưới dạng wiki internet.
Họ muốn nắm bắt mọi cộng đồng cuối cùng mà họ có thể và tạo ra tinh thần thời đại
văn hóa đại chúng mới.
Nhưng đây là những gì phân biệt Fandom với các nền tảng truyền thông xã hội khác:
Bạn không thể tạo ra một trang web lưu trữ video tốt hơn YouTube.
Bạn không thể tạo ra một trang mạng có tính kết nối và ảnh hưởng như Facebook.
Bạn không thể tạo ra một Twitter khác.
Và ngay cả khi bạn có thể, bạn cũng không nên làm vậy.
Nhưng có rất nhiều người tài năng, thông minh ngoài kia
có thể tạo ra wiki tốt hơn Fandom.
Bởi vì wiki đi ngược với những gì các công ty internet lớn cần để hoạt động.
Mã nguồn theo nghĩa đen của hầu hết các wiki - MediaWiki,
là mã nguồn mở và miễn phí cho tất cả mọi người. Và nó đã như vậy kể từ năm 2002.
Wiki được tạo ra và tồn tại để chia sẻ thông tin một cách tự do và hiệu quả.
Fandom tồn tại để ném quảng cáo vào mặt bạn và kiếm được nhiều tiền nhất có thể,
và nó đã đánh đổi giá trị của chính mình đối với cộng đồng mà nó tuyên bố quan tâm
để làm điều đó.
Vào năm 2019, sau khi các bảo quản viên của wiki RuneScape rời đi, một đại diện
từ Fandom đã chia sẻ thông điệp sau:
"Fandom với tư cách là một công ty đã thực hiện một số bước và thay đổi một số tính năng trong vài năm qua mà không đặt cộng đồng và nhu cầu của họ lên hàng đầu,
và dễ hiểu thay, việc đó đã khiến rất nhiều người dùng tức giận… Trong tương lai, mục tiêu của chúng tôi là hợp tác với cộng đồng bất cứ khi nào có thể thay vì ra lệnh thay đổi…"
Đây là bốn năm trước, và mọi thứ chỉ trở nên tệ hơn.
Thực tế là Fandom không có lý do gì để thay đổi thái độ của họ đối với cộng đồng
của họ, trừ khi có nhiều wiki hơn bắt đầu di chuyển khỏi trang web của họ.
May mắn thay, mỗi cộng đồng riêng lẻ trên Fandom đều có quyền chuyển đến nơi khác.
Vì vậy, đây có lẽ, sẽ chỉ là vấn đề thời gian mà thôi.
[Dịch bởi Song Ngư] - [https://www.songngu.xyz] Có lẽ là tôi đã hơi quá trớn với bọn Fandom này rồi...