Sot do të flas për energjinë dhe karboninë.
Qfar mund t'ju duket paksa e quditëshme është sepse
puna ime e plotë tek fondacjoni ëshë shumicen rreth vakcinave dhe sëmundjeve,
rreth gjërave që na duhet ti zbulojmë dhe ti shprendajmë
t'ju ndihmojmë dy miljardë të varfërve të jetojnë më mirë.
Mirpo energjia dhe klima janë dy gjëra shumë të rendësishme për këta njerëz --
në faktë, me të rendësishme sesa për secilin njeri tjetër në planet.
përkeqsimet klimaterike në vitet e ardhëshme do të rriten:
Do të jetë shumë shi, jo edhe aqë shi,
gjërat do të ndryshojnë në menyrë
që ambienti i brishtë nuk mund ti përkrah ato.
Dhe kjo lejonë sabotimin, pasigurinë dhe paqartësin.
Pra ndryshimet klimaterike do të jenë të tmerrueshme për ta.
Gjithashtu edhe qmimi i energjis ëshë shumë i rendësishem për ata.
Në fakt nese mund të zgjedhesh vetem një gjë për ta ulur qmimin
ose reduktuar varfërin, me shpejt do ta zgjidhshit energjinë.
Tani, qmimi i energjis është zvogluar me kohen.
Zhvillimi i civilizimit është i bazuar në zhvillimi i energjisë.
Revulucjoni i thengjillit e mbushi revulucjonin industrialë,
madje edhe në vitet e 1900'a kemi parë zvoglime të dukshme të qmimit të energjisë,
dhe mu për këtë kemi frigoriferë, ajër të kondicjonuarë,
mund ti ndërtojmë materialet moderne dhe shumë gjëra tjera.
Pra jemni në një pozit shumë të mir me energjinë në botën e pasurë.
Mirpo, sa më të lirë qe e bejmë atë --pra le ta bejmë dy herë më të lirë --
na duhet ta takojmë një konstante të re,
dhe konstantja ka të bejë me CO2-in.
CO2 po e ngrohë planetinë,
dhe ekuacjoni i CO3-it është shum i drejtpërdrejtë.
Nese e mbledhë CO2-in që emitohet,
ajo na sjellë tek një rritje e temperaturave,
dhe ngritja e temperaturave na qonë tek një efektë shumë negativë:
efekti është në motë; ndoshta edhe më keqë, një efekt indirektë,
në atë ecosistemi natyral nuk mund të përshtatet me ato ndryshime,
pra kështu kemi një kolapsë të ekosistemit.
Tani, sasia e nxierruar në si e hartojmë
nga disa rritje të CO2-it deri te temperaturat që do të jenë
dhe deri tek vlerësimet pozitive,
janë disa pasiguri atje, mirpo jo edhe aq.
Dhe sigurisht që ka shumë pasiguri se si këto efekte jo të mira do të jenë,
mirpo do të jenë vërtet të këqija.
I kam pyetur shkenctarët më me emerë disa herë:
A vërtet duhet të mbrrijmë afër zeros?
S'mundemi vetem ta përgjysmojmë ose tregjysmojmë?
Dhe përgjigjëja është derisa të mbrrimë tek pika zero,
temperatura do të vazhdoj të rritet.
Pra kjo është një sfid e madhe.
Është shumë më ndryshe sesa të thuash " ne jemi një kamion dymbëdhjet metra e gjatë duke u munduar të futet në një urë dhjetë metra të gjatë,
dhe ne mund ta zvoglojmë disi."
Kjo është diqka që ka për tu ulur në zero.
Tani ne nxierrim jashtë shumë dioksid karboni gjdo vitë,
mbi 26 miljardë tonë.
Për secilin Amerikanë është rreth 20 tonë;
për njerëzit në vende të varfëra, është më pakë se një tonë.
Mesatarisht është rreth pesë tonë për secilin njeri në planet.
Dhe disi ne duhet ta ndryshojmë.
Atë që të mbrrij tek pika zero.
Vazhdimisht ishte duke u rritur.
Është vetem disa ndryshime ekonomike që e kanë ulur paksa,
pra duhet të shkojmë nga ngritja e shpejt
tek një zbritje e madhe deri tek pika zero.
Ky ekuacjon ka katër faktorë,
disa shumzime:
Pra keni një gjë në të majtë, CO2-in të cilin dëshironi ta zvogloni në zero,
dhe kjo do të jet e bazuar në numrin e njerëzve,
shërbimet për seciln përson mesatarisht,
energjia mesatare për secilin shërbim,
dhe CO2-i i dalur jashtë për secilin njësi të energjisë.
Pra le ti shiqojmë secilin prej tyre
dhe të shohim se si mund ta arrsim në zero.
Ndoshta njëri nga këta numra duhet të mbrrijë afër zeros.
Tani duhet të kthehemi tek algjebra e shkollës fillore,
mirpo le ti japim një sy.
Së pari kemi popullsinë.
Bota sot ka 6.8 miljardë njerëz.
Që është pothuajse duke u bër 9 miljardë.
Tani nëse do bejmë një punë të mir në vakcinat e reja,
kujdesi shëndetsor, shëndeti riproduktiv i shërbimeve,
ne mund ta ulim atë ndoshta 10 ose 15 përqind,
mirpo ne do të shohim një rritje rreth 1.3.
Faktori i dytë është shërbimet qe ne përdorim.
Kjo përfshin gjdogjë:
ushqimin që hamë, veshmbathjen,TV, nxemjen.
Këto janë gjëra shumë të mira:
heqja qafe e varfëris do të thotë sjllja në jetë e këtyra shërbimeve
për secilin njëri në planet.
Dhe është gjë shumë e mirë për këtë numer të rritet.
Në botën e pasur, ndoshta top 1 miljardi,
ndoshta ne duhet ta zvoglojmë dhe të përdorim më pakë,
mirpo gjdo vitë ky numër mesatarishtë është duke u rritur,
dhe mbi të gjitha do të dyfishohen
shërbimet për një përson.
Këtu kemi një shërbim bazikë:
A keni drita në shtëpin tuaj që te keni mundësi të lexoni detyrat e shtëpis?
dhe faktikisht, këta fëmij nuk kanë, pra ata duhet të dalin jashtë
dhe ata lexojnë detyrat e shkollës përfundi llapave të qytetit.
Tani eficienti E, energjia për secilin shërbim,
më në fund kemi disa lajme të mira.
Kemi diqka që po rritet.
Me disa intervenime dhe me disa menyra për të berë ndriqimin,
me disa lloje te ndryshme të makinave, menyra të ndryshme të ndertesave --
janë shumë shërbime ku mund ta kthesh
energjin për atë shërbim në nivelin minimalë.
Pra shërbimet individuale e zvoglojnë deri në 90 përqind.
Janë edhe disa shërbime tjera se si i bejmë plehurat,
ose si e bejmë transportin ajrorë,
ku përmisimet janë shumë të vogla.
Pra mbi të gjitha këtu, nëse jemi optimistë,
ne mund te kemi një zvoglim të faktorit tre ose ndoshta edhe gjashtë.
Mirpo për këta tre faktori tani,
kemi kaluar prej 26 miljardve në më të mirën ndoshta 13 miljard tonë,
dhe kjo nuk do ta zvoglojë.
Pra le ta shikojmë faktorin e katërt --
ky do të jetë kryesori --
dhe kjo është shumë e CO2-it e hequr për secilën njësi të energjisë.
Dhe këtu ekuacjoni është: A mundemi ta zvoglojmë në zero?
Nese djeg thëngjill, jo.
Nese djeg gas natyrorë prap jo.
Pothuajse në gjdo menyr që e prodhojmë energjinë sot,
përveq energjis së rinovueshme dhe asaj nukleare, nxierrin jasht CO2.
Pra qfar do te mund te bejmë në termin globalë,
është të krijojmë një sistem të ri.
Pra na duhen një mrekulli në energji.
Tani kur e përdori termin " mrekulli," nuk mendoj për diqka që është e pamundur.
Mikroprocesori është një mrekulli. Kompjuteri përsonal gjithashtu.
Interneti dhe shërbimet e tij janë mrekulli.
Pra njerëzit këtu që kan participuar në krijimin e gjithë ketyre mrekullive.
Zakonisht nuk kemi ndonje afat kohorë,
ku duhet ta përfundosh mrekullin me një datë të caktuar.
Zakonisht ju qendroni pas, disa prej tyre vinë disa tjera jo.
Ky është momenti ku duhet të vozisim me shpejtësin maksimale
dhe ta nxierrim mrekullin sa më shpejtë e mundur.
Tani mendova, " Si me të vërtet mund ta nxierrim këtë?
A ka ndonje ilustrim natyral,
ndonje demostrim që do ta nxiste imagjinaten e njerëzit këtu?"
Mendova para një viti më parë kur unë sjella miskonjat,
dhe disa njerëz e pëlqyen atë.
(Qeshen)
Me të vërtet u involvuen në iden e
e kupton, ka njerëz që jetojnë me miskonja.
Pra, me energji, e gjith ajo me qfar mund të vija është.
Vendosa lëshimin e xixillonjave
do të ishte kontributi im për ambientin këtë vitë.
Pra këtu kemi disa xixillonja natyrale.
Më është thën, të mos i rrafi, faktikisht ato ndoshta edhe mund të mos e lëshojnë poqë.
(Qeshen)
Pra ka me mijera zgjidhje të vogla sikurse ajo,
mirpo nuk vlen edhe aq shumë.
Na duhet zgjithëje -- ndoshta një ose disa --
të cilat kanë një përfshirje të madhe
dhe besueshmëri poashtu,
edhe pse janë disa drejtime njerëzit janë duke kërkuar,
Me të vërtet unë i shof presë që mund të arrsin numra të mëdhenjë.
E kam anashkaluar ngusht, gjeotermalen, fuzjonin, biodizelin.
Këto mund të bejnë ca kontributë,
dhe nëse bejnë më mirë sesa unë presë, shumë më shumë,
mirpo pika kyqe e imja këtu është
që ne duhet të punojmë në secilen prej tyre pesëve,
dhe smun ta lë anash njëren prej tyre sepse duke e frikshme,
sepse të gjitha kanë një sfid të madhe.
Le ti shikojmë së pari djegjen e fosileve,
ose djegjen e thëngjillit ose gazit natyrorë.
Qfar duhet te bejmë atje, duke të jetë e thjesht, mirpo nuk është,
dhe ta nxierrim të gjithë CO2-in, pasi kemi djegur atë,
ta presojmë atë, krijojmë një lëng edhe vendim diku,
dhe shpresojmë të qëndroj atje.
Tani duhet ti vëndosim disa gjëra pilota që e bejnë atë tek niveli 60 deri 80 përqind,
mirpo ta rrisim deri në atë përqindje të plotë, ajo do të jetë shumë e vështirë,
dhe pajtimi në këto sasit e CO2-it që duhet të jenë jasht duhet të jetë e vështirë,
mirpo më e vështira është qështja në termin afatgjatë.
Kush do të jetë i sigurtë?
Kush do të garantoj diqka që miljarda herë e madhe
sesa gjdo gjë tjetër që humbet ju mendoni diqka nukleare apo diqka tjetër?
Ky është një volum i madhë.
Një vërtet e vështirë.
Tjetra do të jetë nuklearë.
Janë tri probleme të mëdhaja:
Shpenzimet, në veqanti në shtetet e rregulluara, shumë e shtrenjët;
qështja e sigurisë, të menduarit mire se asnjë gjë nuk do të shkoi keq,
madje edhe pse keni këtu operacjone njerëzore,
që karburanti nuk përdoret për armatimë.
Dhe atëher qfar beni më mbetjetë?
Madje edhe pse nuk është shumë e madhe, ka goxa biseda rreth sajë.
Njerëzit duhet të ndihen mirë rreth tijë.
Pra tri prej problemeve më të vështira që mund të zgjidhen,
dhe kështu, duhet të punojmë në to.
Tri të fundit prej pesëve, i kam grupuar së bashku.
Këto janë ato që njerëzit shumicën e kohës i referohen si të burime të ripërtrishme.
Dha faktikisht -- edhe pse janë të mira nuk kan nevoi për karburantë --
pra kanë disa mangësi
Njëra prej tyre është densia e energjis së mbledhur në këto teknologji
është shum më pak sesa në një termo-centralë.
Pra ky është një famacjon i energjis, pra po flasim për shumë metra katrorë,
mijera metra më shumë sesa një termo-central normal i energjisë.
Gjithashtu ka burime të pazbuluara.
Djelli nuk shëndrris gjatë gjithë dites, nuk shëndrris gjdo ditë,
sikurse, era nuk fryen gjatë gjithë kohës.
Pra nëse vareni plotësisht në njëren prej këtyre burimeve,
ather ju keni disa menyra për të përfituar energji
gjat ketyre peridhave kohore kjo nuk është e mundshme.
Pra, kemi një sfid të madhe të shpenzimeve këtu,
kemi sfida të transmisoneve:
për shembull, le te themi burimi i energjis është jashtë shtetit tuaj;
juve nuk ju duhet vetem teknologjia,
mirpo ju duhet te mvarni edhe nga rrëziku i energjis që vjen nga diku tjetër.
Dhe përfundimisht, problemi i grumbullimit.
Dhe për të demostruar këtë, shkova dhe shiqova
të gjitha llojet e baterive të cilat prodhohen --
për makinat, për kompjuterit, për telefonet, per bateriat, për gjdogjë --
dhe ta krahasojmë atë me shumën e energjis që e gjithë bota përdorë,
dhe qfar kam gjetu është se të gjitha bateariat qe ne i prodhojmë tani
mund të ruajnë më pak se 10 minuta e të gjithë energjisë.
Faktikisht na duhet një vemendje shumë e madhe këtu,
diqka që duhet të jetë faktor i 100-të më mirë
me atë që e krahasojmë tani.
Nuk është e pamundur, mirpo është një gjë jo shumë e lehtë..
Tani, kjo shfaqet kur ne provojmë ta përmisojmë burimin
të jemi sipër , le të themi 20 deri 30 përqind e asaj që ne e përdorim.
Nëse mendoni në të për 100 përqind,
ju duhet një bateri e mrekullueshme ( e pamundshme deri me tani).
Tani si do të shkojmë përpara në këtë aspekt -- qfar menyra do të provojmë?
A është projekti i Manhatenit? Cila është ajo gjë që na dergon neve atje?
Mirë, na duhen shumë kompani të punojnë në të, mijra.
Në secilin prej këtyra pesë nyjeve, na duhet më së paku qindra njerëz.
Dhe shumë prej tyre, ju i shikoni dhe thoni, " janë të qmendur."
Dhe mendoni këtu në grupin e TED-it,
kemi shumë njerëz të cilet janë duke punuar në të.
Bill Gross ka disa kompani, përfshirë njëren të quajtur eSolar
e cila ka disa teknologji solare të mrekullueshme.
Vinhd Khosla duke invesuar në disa prej kompanive
të cilat janë duke berë gjëra të mira dhe kanë mundësi interesante,
dhe unë jam duke u munduar t'ju ndihmoj atyre.
Nathan Myhrvold dhe unë faktikisht jemi duke e këthyer një kompani
që ndoshta suprizisht, përfshin edhe mundësin nukleare.
Janë disa inovime në nuklear: modular të lëngshem.
Dhe inovimi në të është ndalur para disa viteve,
Pra idej është se rreth saj ka shumë idej të cilat nuk janë të përshtatshme.
Idea e TerraPower është që, në vend se ta djegim një pjes të uraniumit --
një përqind, i cili është U235 --
kemi vendosur, Le ta djegim 99 pëqind, e U238."
Ështa paksa ide e qmendur.
Njerëzit kal folur për të shumë më herët,
mirpo kurr nuk kan mundur ta simulojnë se a do punon apo jo,
pra ëshë me përparsit e moderimit të superkompjuterave
që tani mund ta simuloni dhe të shihni që, po mund te behet,
me materialin e duhur, kjo duket se do funksionoi.
Dhe sepse ju jeni duke e djegur 99 përqindshinë,
ju keni përmisuar për të mirë profilin e shpenzimeve
Ju faktikisht keni djegur mbetjet, dhe keni përdorur ato si karburant
të gjitha ato mbetjet nga reaktorët e sotem.
Pra në vend se të brengosimi rreth tyre, ju vetem përdorni atë. Pra është një gjë e mirë.
E thithë këtë uranium duke shkuar posht, është një lloje qiri.
Ju mund ta shihni është e kyqur atje, shpeshë herë referohet ti udhëtuesi reaktorë.
Në krahasim më karburantin, ky vërtet e zgjidh problemin.
Kam një fotografi këtuë të një vendi në Kentucky.
Ky është krahu i majtë, 99 përqindshi,
ku e kan hequr pjesen të cilen e djegin tani,
pra quhet uranjumi i varfëruar.
I cili do ta furnizonte Shtetet e Bashkuara për njëqindë vite.
Dhe thjesht duke e filtruar ujinë e detit me një procesë të lirë,
ju keni karburant të mjaftueshem për të gjith peridhen kohore të planetit.
Pra e kuptoni, ka shumë sfida përpara,
mirpo është një shembull prej qindra dhe mijera ideja
që na duhen për të ecur përpara.
Pra le të mendojmë: Si mund të masim vetveten ?
Si duhet të duket karta e raportit?
Mirë, le të dalim dhe të shiqojmë se qfar na duhet te bejmë,
dhe pastaj të analizojmë mesinë.
Deri 2050, ju keni dëgjuar shumë njerëz të flasin për zvoglimin deri në 80 përqind
Ajo është shumë me rëndesi të arrijm deri atje.
Dhe ky 20 përqindsh do të përodret për gjërat që prodhohen në shtetet e varfëra,
akoma disa agrikultura,
fatmirësisht te kemi pastruar pyjet.
Pra të arrijmë tek ai 80 përqindsh,
për shtetet e zhvilluar, duke përfshir shtetet si Kina,
ne duhet ti ndalim furnizimet me energji elektrike së bashku.
Pra notimi tjetër është: A jemi duke e zhvilluar teknologjin e emitimit të gazrave zero,
e kemi zhvilluarë atë në shtetet e zhvilluara
dhe a jemi në proces të zhvillimit diku tjetër?
Kjo është supër e rëndësishme.
Ky është elementi kyqë në krijimin e kartes se raportit.
Pra të kthehemi pas nga atje, si do duhet të duket raporti në vitin 2020?
Mirë , prap duhet ti ketë dy elemente.
Ne duhet të kalojmë nepër këta matës eficient nese dojmë të reduktojmë emitimet
Sa më pak që emitojmë, aq më e vogël do të jetë shuma e CO2-it
dhe kushtu, më pak temperatura.
Mirpo në disa menyra, notimi që ne marrim atje,
duke berë gjëra të cilat nuk na dergojnë neve direkt tek reduktimi i madhë,
është vetem barazi, ose ndoshta pak më pak, e rendësishme sesa tjerat.
Të cilat mund të jenë pjes të inovacjonin në këto fusha.
Këto superfuqi që ne duhet ti lëvizim me shpejtësin maksimale,
dhe ne mund ti matim ato në ato kompanië,
projektet pilote, gjërat e rregullativit të cilat kanë ndryshuar.
Ka shumë libra të mira që janë shkruar për këtë gjë.
Libri i Al Gore-së "Zgjidhja jonë"
dhe Libri i David McKay, " Energjia e qëndrushme pa ajër të nxehet."
Ata me të vërtet kaluan rrethë saj dhe krijuan një kornizë
që kjo të diskutohet në përgjethsi,
sepse na duhet përkrahje e gjerë për këtë.
Ka shumë gjëra që duhet të vinë së bashku.
Pra kjo është një dëshirë.
Është me të vërtet dëshir konkreta që ta zbulojmë këtë teknologji.
Nese më jepni vetem një dëshir për 50 vitet e ardhëshme --
Do të zgjidhja kush është president,
Do të zgjidhja një vakcië, diqka që e dua,
ose do zgjidhëja këtë gjë
që gjysma e shpenzimeve me CO2 të zbulohet --
kjo do të ishte dëshira që do zgjidhja.
Kjo do të ishte njëra me rëndësin më të madhe.
Nese nuk e pranojmë këtë dëshirë,
divizjoni në mes të njerëzve që mendojnë në afate të shkurta dhe atyre në të gjatë do të jetë e brishtë
në mes të SHBA-ve dhe Kinës, në mes të shteteve të varfëra dhe atyre të pasura,
dhe shumica e ketyra jetesave të dy miljardve do të jetë shumë më keqë.
Pra, qfar duhet të bejmë?
Qfar po u them juve është të beni një hapë përpara dhe të vozisni?
Ne duhet të japin shumë më teper fonde për kërkime.
Kur shtetet mbildhen së bashku në vende si Kopenhagu,
ata duhet të diskutojnë për CO2-in.
Ata duhet të diskutojnë agjenden e inovimit,
dhe duhet të qëndrojnë në nivelinë më të vogël të shpenzimeve
ne këto vendime inovative.
Na duhet ta funksionalizojmë tregun -- taksat e CO2-it, tragtinë --
diqka që e dërgon sinjalin e qmimit atje.
Ne duhet ta dergojmë mesazhin.
Ne duhet që ky dialog të jetë më racionalë, dialog më i kuptushem,
përfshir edhe hapat që qeveria merrë.
Kjo është një dëshirë e rëndësishme, mirp unë mendoj se mund ta arrisim.
Faliminderit.
(Duartrokitje)
Faliminderit.
Chris Anderson: Faliminderit. Faliminderit.
(Duartrokitje)
Faliminderit. Pra për të kuptuar më teper rreth TerraPower, mirë --
Mendoj, së pari, ju me jepni një sensë se qfar madhësia investimi do të jetë?
Bill Gates: Faktikisht të ndërtosh programin, blesh supër kompjuterët,
të punsosh shkenctarët më të mirë, të cilen e kemi berë,
kjo është vetem dhjetra miljona,
dhe madje pasi të testojmë materialet tona jashtë në ndonje reaktor Rusë
të jemi të sigurt që materialet do funksionojnë mirë,
pastaj ju do të keni një ngritje prej disa milonesh.
Gjëja e ligjeruar është ndërtimi i reaktorve pilotë;
gjetja e disa miljardave, gjetja e rregullatorëve, vendet
të cilat do të ndërtohen të parët e ketyre.
Posa të keni ndërtuar të parët, nëse do funksionon siq është reklamuar,
pastaj do të jetë e kuptushme, sepse ekonomia, densiteti energjetikë,
janë aqë të ndryshme sesa nukleari siq ne e njohim.
CA: dhe gjithashtu për ta kuptuar atë mirë, kjo përfshin ndërtimi i tyre thellë nën tokë
pothuajse si një kolonë vërtikel e një karburanti nuklearë,
një loje uranjumi i shpenzuarë,
dhe procesi fillonë në krye dhe pastaj funksionon poshtë.
BG: Mirë. Sot, ju gjithmonë po i ri-furnizoni reaktorët,
pra ju keni shumë njerëz dhe shumë kontrollime të cilat mund të ecin gabim:
atë gjën atje që po e hapni atje duke lëvizur gjërat posht e lartë,
ajo nuk është gjë e mirë.
Pra, nese keni një karburant shumë të lirë që mund ta vendsni për 60 vite --
vetem mendo për të sa gjatë --
vendose posht dhe mos ke këto lloje kompleksitetesh.
do të jetë aty dhe do të digjet për 60 vite,dhe pastaj është i mbaruar.
CA: Është termocentrali nuklearë i cili posedon mbetjet e shfaquar.
BG: Po, qfar ndodh me mbetjetë,
ju mund ti lini aty -- ka shumë më pak humbje me këtë proces --
dhe pastaj mund ta merresh atë,
dhe ta vëndosesh në një tjetër dhe ta digjësh pastaj.
Dhe faktikisht ne filluam duke e marruar humbjet qe kemi tani,
të ulemi në këta ftohësa --
ai është karburanti për të filluar.
Pra gjëja që ka qen një problem me këta reaktorë
ëshë faktikisht ajo që ushqehemi ne,
dhe ju jeni duke e reduktuar volumin e humbjeve dramatikisht
duke shkuar nepër këtë procesë.
CA: Mendojë, ju po i flisni njerëzve të ndryshem rreth botës
rreth mundësive këtu.
Ku është atje më shum i interesuar të bejnë gjëra të tilla me këtë?
BG: mirë, nuk kemi zgjedhur ndonje vend të veqantë,
dhe është një gjë interesante rreth gjdogjëje që tuajtur "nuklearë,"
pra kemi shumë interesë,
që njerëzit prej kompanive që kanë qenë në Rusi, Indi, Kinë -
Atje e kam parë sekretarin e energjisë,
kemi folur se si mund ta përshtatemi në agjenden e energjisë.
Pra jam optimist, e kuptoni, Francezët dhe Japonezët kanë berë ca punë.
Ky është një variant në diqka që është berë.
Është një përparim i avancuar, mirpo është si një lloje reaktori i shpejtë,
dhe shumë shtete i kanë ndërtuar ato,
pra gjdokush që ka ndërtuar një reaktorë të shpejtë është një kandidat për ta marrur dhe ndërtuar atë.
CA: Pra afati kohorë dhe mundësia
e berjes diqka sikurse kjo live?
BG: Mirë, na duhen -- për njëren prej tyre të lartave, një gjë generual elektrikishtë
që është e lirë,
ne kemi 20 vite për ti zbuluar dhe 20 vite për ti shpalosurë.
Është një lloje afati i modeleve të ambientit
na ka treguar neve se ne duhet ta përcaktojmë.
Dhe e dini, TerraPower, nëse gjërat shkojnë mirë -- për të cilen shpresojmë shumë --
plotësisht mund të arrijë atë.
Dhe tani fatmirësisht janë goxa shumë kompani --
mirpo na duhen të jenë me mijera --
kush tjetër, nese shkencëtaret ecin mirë,
nese fondet për planin e pilotit shkojnë mirë,
që ata të mund ta krahasojnë me këtë.
Dhë ky do të jetë suksesi më i mirë i shumëzuar,
sepse ateher do të përoreshin një mori gjërash të përziera.
Ne me të vërtet na duhet që një të ket suksesë.
CA: Në krahasimi me mundësin e sfidës së madhe,
ëshë më e madhja që kemi dëshuar të jetë ndërtuar.
BG: Një energji i përtrishme do të ishte gjëja më e rëndësishme.
Do ti ishte , madje edhe pa pëlqimin e ambientit,
mirpo detyrimet tona ndaj ambientit janë shumë të mdha.
Në hapsira nukleare, nuk ka shumë inovatorë.
E kuptoni, ne nuk e dim punen e tyre si e dimë tonën,
mirpo njerëzit modular, ata janë qasje të ndryshme.
Është një lloje i lëngshem i rekatorve, i cili duket të jetë më i vështirë,
mirpo ndoshta edhe ata thonë për neve.
Dhe kështu ka lloje të ndryshme,
mirpo bukuria e kësaj është se janë uranjume molekulare
ka një miljonë herë më shumë energji sesa ato le të themi, thëngjilli,
e kështu, nese mund të mirresh me negativët,
të cilat esencjalisht janë radioaktive --
lëvizjet dhe shpenzimet potencjale,
në krahasim me efektin në tokë dhe gjëra të ngjashme,
është pothuajse një lloje i veqantë.
CA: Nëse kjo nuk funksionon, atëher qfar?
A duhet të fillojm të marrim masa emergjente
për të provuar të mbajme temperaturat stabile në tokë?
BG: Nese ju hyni në atë situatë,
është sikurse kur ke ngrën teper, dhe ju jeni duke pasur një atak në zemër:
Atëher ku shkoni? ju ndosht ju duhet një operues zemrash apo diqka e ngjashme.
Është një linjë e kërkimit në të quajturen gjeoingjinjeria,m
të cilat janë disa llojë teknikash që kanë të bejnë me nxehtësin
për të na blerë neve 20 oaw 3o vite deri të arrijm atje.
Tani, kjo është vetem një politik sigurie.
Shpresojm të mos ju nevoitet ta beni atë.
Disa njerëz thonë se juve madje ju duhet të punoni në politika të sigurisë
sepse mund t'ju bejë përtac,
ajo do t'ju mbaj juve duke ngrën sepse ju e dini që operacioni i zemrës do të jetë atje për t'ju shpetuar juve.
Unë nuk jam shumë i sigurt se kjo është e menqur duke dhën rëndësin e problemit,
mirpo tani është edhe biseda rreth gjeoingjinjerisë
se a duhet të jetë ajo si masë mbrojtëse në rast se gjërat ndodhin shpejtë,
apo ky inovacjonë shkon shumë më ngadal sesa që ne presim?
CA: Skeptiket klimaterik: Nëse ke një fjali apo dy për tua then atyre,
si mund ti bindësh ata se e kanë gabim?
BG: Mirë, fatkeqësishtë, skeptikët vin në forma të ndryshme.
Ata që japin argumente shkencore janë të pakët.
A janë duke then se ka një vlerësim të efektit negative
që kanë të bejnë me retë që i ndalin gjërat?
Janë shumë,shumë, pakë gjëra të cilat ata mund të thonë
ka një shancë në një miljonë të ketyre gjërave.
Problemi kryesorë që kemi këtu është sikurse HIVI.
Ju beni gabimin tani, ndërsa e paguani shumë më vonë.
Dhe kështu, kur keni të gjitha llojet e problemeve urgjente,
ideja e të marrit dhimbje tani për gjërat që do ti përjetojmë më vonë,
dhe disi një dhimbje e pasigurtë --
faktikisht, raporti i IPCC-së që nuk është rasti më i keqë,
dhe ka njerëz në botën e pasurë që i shiqojnë raportet e IPCC-së
dhe thonë, "Në rregullë a është ndonje problem i madhë."
Fakti është se disa pjes të saj janë ato që duhet të na dergojnë neve përpara në këtë.
Mirpo ëndrra ime këtu është, nëse ju mund ta beni ekonomike,
dhe ta takosh pikën e CO2-it,
atëher skeptikët thonë, "Në rregull,
Nuk brengosem se nuk dëperton kurfar CO2-i,
Do kisha dëshiruar të kishte pak CO2, jashtë
mirpo do ta pranojë sepse është më lirë sesa vinte më përpara."
(Duartrokitje)
CA: Dhe kështu, ajo do të ishte përgjigjëja ime për argumentin Born Lomborg,
thjeshtë nëse ju shpenzoni të gjithë këtë energji për ta zgjidhur problemin e CO2-IT,
do t'ju a heq të gjitha synimet tjera
duke provuar së hequri varfërin botrore dhe malarjen e kështu më radhë,
është gjë e marrëzishme të hargjosh burime të mdha parash në atë drejtim
ku ka gjëra më të mira për të berë.
BG: Mirë, Çësht e vërteta të shpenzosh në Resurse dhe Zhvillim --
le të themi SHBA duhet të shpenzojë 10 miljardë për një vit sesa është tani --
nuk është dramatike.
Duhet të heq qafesh gjërat tjera.
Gjërat që përfiton në para të mëdha, në këtë, njerëzit e arsyeshem mund të mospajtohen,
është kur ka diqka që është jo-ekonomike dhe ju jeni duke provuar ta përkrahni atë --
për mua është humbje e kotë.
Derisa jeni shumë afër ju jeni duke e sponzoruar diagramin e mësimit
dhe do t'ju behet shumë e lirë,
Unë besoj se ne duhet të provojmë më shumë gjëra të cilat kan një potencjal
të jenë shumë më pak të shtrenjëta.
Nëse shkëmbimi që bën është " Le ta bejmë energjin supër të shtrenjët,"
më pas të pasurit mund ta përballojnë atë.
Mendoj, shumica prej nesh mund të paguajn edhe pesë herë më shumë energji sesa që paguajmë tani.
dhe të mos ndryshojmë stilin e jetës sonë.
Fatkeqësia është për ata dy miljardë.
Dhe madje Lomborg ka ndryshuar atë.
Arësyje e tij tani është, " Përse zhvillimi nuk diskutohet?"
Ai është akom, për gjërat që ka berë më herët,
aI akoma ësthë skeptik per kampin,
mirpo ai e zbuloi se ëshë me të vërtet i vetmuar,
dhe kështu është duke berë R
ka diqka që nuk ecen
Pjesa e RD-së, është qmenduarisht sa pak e fondacuarë.
CA: Mirë Bill, Mendoj se po flas në emër të gjithë njerëzve këtu
për të thën që dëshirat e tua të behen realitet. Faliminderit shumë.
Bg: Faliminderit.
(Duartrokitje)