Bir çoğumuz araba sürmeyi sadece görebilenlere
ayrılmış bir faaliyet olarak algılar.
Şimdiye kadar güvenli ve istediği gibi bir araç sürmenin
imkansız bir şey olduğu düşünüldü.
Merhaba, adım Dennis Hong,
ve biz görme yetisi olmayanlar için bir araç yaparak
onlara özgürlük ve bağımsızlık getiriyoruz.
Bu arabayla ilgili konuşmama başlamadan önce,
size kısaca daha önce çalışmış olduğum DARPA Şehir Yarışı
diye adlandırılan bir projeden bahsedeceğim.
Şimdi burada kendi kendine gidebilen
bir robot araç yapılıyor.
Başlata basıyorsunuz, kimse hiçbir şeye dokunmuyor,
ve hedefine tamamen otomatik olarak ulaşıyor.
Ve 2007 yılında, takımımız bu yarışmada
üçüncü olarak yarım milyon dolar kazandı.
O zamandan beri,
Ulusal Körler Federasyonu, yada UKF,
görme yetisi olmayanlar için güvenli ve bağımsız
bu arabayı kim yapabilir diye
araştırma komitesine davette bulundu.
Bizler de denemeye karar verdik,
Çünkü biz, ne kadar zor olabilir ki, diye düşünüyorduk.
Bizim zaten kendi kendini süren bir aracımız var.
İçine sadece görme yetisi olmayan birisini koyacagız ve oldu, değil mi?
(Gülüşmeler)
Bundan daha kötü yanılamazdık.
UKF'nin aradığı
göremeyen insanı etrafta dolaştıracak bir araç değildi,
göremeyen insanın karar verebileceği ve sürebileceği bir araçtı.
Ve herşeyi camdan dışarı atarak
en baştan başladık.
Bu çılgın fikri denemek ve
fizibilitesini araştırmak için kücük bir prototip
araç geliştirdik.
2009 yazında,
Ülkenin çeşitli yerlerinden onlarca göremeyen genci deneme yapmaları için
davet ettik ve onlara bir imkan tanıdık.
Bu kesinlikle müthiş bir deneyim oldu.
Ama arabada ki sorun şuydu
sadece düz bir kapalı otoparkta, çok kontrollü bir ortamda
sürülmek üzere tasarlanmıştı --
hatta kırmızı trafik konileri ile şeritler vardı.
Bu başarıyla,
bundan sonraki büyük adımı atmaya
yani gerçek yollarda, gerçek bir araba geliştirmeye karar verdik.
Peki nasıl çalısıyor?
Bu oldukça karmaşık bir sistem,
ama belki basitleştirerek anlatmayı deneyebilirim.
Üç basamağımız var.
Algılama, hesaplama ve
görsel olmayan arayüzler.
Şimdi besbelli sürücü göremiyor,
bu yüzden sistemin çevreyi algılaması gerekiyor ki
sürücü için bilgi toplayabilsin.
Bunun için, bir ilk ölçü birimi kullanmalıyız.
Böylece ivme ve açısal ivme ölçer --
bir insan kulağı gibi, iç kulak gibi.
Arabanın tahmini yerini bulmak için
bu bilgiyi bir GPS ünitesine aktarıyoruz.
Yolun şeritlerini algılamak için iki kamera kullanıyoruz.
Ve üç tane lazerle mesafe ölçme cihazı kullanıyoruz.
Laserler çevreyi tarayarak engelleri belirliyor --
önden, arkadan yaklaşan araba
ve yoldaki herhangi bir engel,
aracın etrafındaki herhangi bir engel için.
Böylece büyük miktardaki tüm bu veriler bilgisayara gönderilir,
ve bilgisayar iki iş yapar.
Birincisi, verileri işleyerek
çevre hakkında bilgi edinmek --
bunlar yol şeritleri, bunlar engeller --
ve bilgiler sürücüye iletilir.
Sistem güvenli yolun ne olduğunu
anlayarak arabayı yönetebilecek kadar zekidir.
Bu sayede aracı yönetmek için gereken
talimatları oluşturabilirsiniz.
Ama sorun şu: Görmeyen bir insana
nasıl yeterince hızlı ve doğru bir şekilde
bilgileri ve talimatları iletebiliriz ki
arabayı sürebilsin?
Bundan dolayı, çok farklı türlerde görsel olmayan
kullanıcı arayüzü teknolojisi geliştirdik.
Böylece üç boyutlu bir uyarı ses sistemi kurduk,
bir titreşimli yelek,
ses komutları ile çalışan tekerlek, bir bacak şeridi,
hatta ayağa basınç uygulayan bir ayakkabı.
Ama bugün bu üç görsel olmayan
kullanıcı arayüzü hakkında konuşacağım.
Birinci arayüz Sürücü Kavrama.
Bu bir çift eldiven,
ve bilek kısmında titreşim veriyor,
bu sayede yön ve şiddet konusunda nasıl yönlendireceğiniz
hakkında talimatlar alabilirsiniz.
Bir başka cihaz Hız Şeridi.
Yani bu bir sandalye -- İşin aslı, bu bir masaj koltuğu.
Dışarı aldık ve farklı işlevlerdeki titreşim sensörleri ile yeniden düzenledik.
Ve onları harekete geçirerek hız hakkında ve ayrıca talimatlar ile
nasıl gaz ve fren pedalını kullanacakları bilgisini aktarıyoruz.
Burada, bilgisayar
çevreyi nasıl algılıyor görebilirsiniz.
Aslında burada sürücüye kırmızı bir
LED koyduk ki neler olduğunu görebilsin çünkü titreşimi göremiyorsunuz.
Bu sensörlerden gelen veri,
ve bu veri bilgisayar yardımıyla cihazlara iletiliyor.
Bu iki cihaz, Sürücü Kavrama ve Hız Şeridi
çok kullanışlılar.
Ama sorun şu ki,
bunlar talimat amaçlı işaret cihazlarıdır.
Bu gerçekten özgürlük değil, değil mi?
Bilgisayar size nasıl kullanacağınızı söylüyor --
sola dön, sağa dön, hızlan, dur.
Buna arka koltuk sürücüsü sorunu diyoruz.
Sonuç olarak talimat amaçlı işaret cihazlarını kaldırdık.
ve bilgilendirme amaçlı cihazlara
daha fazla yoğunlaştık.
AirPix olarak adlandırılan görsel olmayan kullanıcı arayüzü bilgilendirme için
iyi bir örnek.
Bunu göremeyenler için bir monitör olarak düşünebilirsiniz.
Bu küçük bir tablet, birçok deliği vardır,
sıkıştırılmış hava çıkar,
sanki resim çiziyormuş gibi.
Yani göremeyen birisi olsanız bile elinizi bunun üzerine koyabilirsiniz,
yol şeritlerini ve engelleri görebilirsiniz.
Aslına bakarsanız çıkan havanın frekansını ve sıcaklığını
değiştirme imkanınız var.
Sonuç olarak, çok boyutlu bir kullanıcı arayüzü.
Burada aracın solundaki ve sağındaki kameraları
ve bilgisayarın nasıl yorumlayıp, AirPix'e bu bilgileri gönderdiğini görebilirsiniz.
Burada AirPix kullanarak araba süren,
göremeyen bir kişinin simülatörü.
Bu simülatör farklı fikirler için farklı tipdeki görsel olmayan kullanıcı arayüzleri için
hızlı bir test süreci sağladı ve
görmeyen sürücülerin eğitimi için çok faydalı oldu.
Bu basitçe nasıl çalıştığıydı.
Yaklaşık bir ay önce
29 ocakta,
bu aracı ilk defa Rolex 24 yarışı sırasında
dünyaca ünlü Daytona International Speedway'de
halka tanıttık.
Ve bazı sürprizlerimiz vardı. Bir göz atalım.
(Müzik)
(Video) Spiker: Bu tarihi bir gün [ses net değil].
Dostumuz tribüne yaklaşıyor.
(Tezahürat)
(Korna sesleri)
Ve şimdi tribünün önünden geçiyor.
Önündeki minibüsü takip ediyor[ses net değil].
İlk kutuda geliyor.
Bakalım Mark onu farkedebilecek mi?
Evet. Sağından geçti.
Üçüncü kutu atıldı. Dördüncü kutu atıldı.
Ve mükemmel bir şekilde ikisinin arasından da geçiyor.
Minibüsü geçmek için
ona yaklaşıyor.
Aslında bu tam anlamıyla
cesaret ve becerinin enerjik bir ürünü.
Yolunun sonuna yaklaşıyor,
dizilmiş varillerin arasından geçiyor.
(Korna sesleri)
(Alkışlar)
Dennis Hong: Senin adına çok mutluyum.
Mark beni otele geri götürecek.
Mark Riccobono: Evet.
(Alkışlar)
DH: Projeyi başlattığımızdan beri,
dünyanın her tarafındaki insanlardan yüzlerce mektup,
e-posta, telefon alıyoruz.
Teşekkür eden mektuplar, ama bazen de bunun gibi komik mektuplar alıyorsunuz:
"Şimdi ATM makinesinin üzerinde neden Braille alfabesi olduğunu anladım, onu sürmek için."
(Gülüşmeler)
Ama bazen --
(Gülüşmeler)
Ama bazen nefret içerikli
diyemeyeceğim fakat ciddi
endişe dolu mektuplar alıyorum:
"Dr. Hong, delirdiniz mi?
bu insanları yollara çıkarmayı deneyerek.
Kesinlikle aklınızı kaçırmış olmalısınız."
Ama bu araç bir prototip,
ve ta ki bugün ki araçlardan güvenli
yada daha güvenli olana kadar yollarda olmayacak.
Ve ben inanıyorum ki bir gün gerçekleşecek.
Ama yine de toplum,
böyle radikal bir fikiri kabul edecek mi?
Sigorta işini nasıl halledeceğiz?
Sürücü ehliyetlerini nasıl alacağız?
Bu gerçeğe dönüşmeden önce ele alınması gereken
bir çok farklı teknolojik zorluklar var.
Tabii ki bu projedeki asıl amacımız
göremeyenler için araba geliştirmek.
Ama potansiyel olarak projeden
ortaya çıkabilecek olan teknolojinin muazzam değeri
bundan daha önemlidir.
Karanlık, sis ve yağmurda sensörler
kullanılabilir.
Ve bu yeni tip arayüzlerle, bu teknolojileri
kullanabilir ve görebilen insanların
daha güvenli arabalar kullanmasını sağlayabiliriz.
Ya da göremeyenlerin kullandıkları günlük ev aletleri için --
eğitim ortamında, ofis ortamında.
Sadece hayal edin, bir sınıfta bir öğretmen tahtaya yazıyor ve
göremeyen bu öğrenci görsel olmayan arayüzleri kullanarak
yazılanları görebiliyor ve okuyabiliyor.
Bu paha biçilemez.
Bu yüzden bugün, sizlere gösterdiklerim, sadece bir başlangıç.
Çok teşekkür ederim.
(Alkışlar)