ในฤดูร้อน ปี ค.ศ. 1976
การระบาดปริศนาได้เกิดขึ้น ที่สองเมืองในแอฟริกากลาง
คร่าเหยื่อผู้เคราะห์ร้ายส่วนใหญ่
นักวิจัยทางการแพทย์ได้คาดว่า
ไวรัสมาร์เบอร์ (Marburg) จอมวายร้าย เป็นฆาตกรผู้ก่อเหตุ
แต่สิ่งที่พวกเขาได้เห็นทางกล้องจุลทรรศน์ เป็นเชื้อก่อโรคใหม่
ซึ่งน่าจะตั้งชื่อตามแม่น้ำอีโบลา ซึ่งอยู่ใกล้ๆ
คล้ายกับไข้เหลือง หรือไข้เลือดออก
โรคดังกล่าวที่เกิดจากอีโบลาไวรัส เป็นไข้เลือดออกชนิดรุนแรง
มันเริ่มด้วยการโจมตี เซลล์ของระบบภูมิคุ้มกัน
และหักล้างการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกัน
ทำให้ไวรัสสามารถเพิ่มจำนวนได้
ประมาณสอง ถึงยี่สิบวันหลังจากการติดเชื้อ
อาการเริ่มแรก เช่นมีไข้สูง
ปวดเมื่อย
และเจ็บคอ
เหมือนกับไข้หวัดธรรมดาทั่วไป
แต่รุนแรงขึ้นอย่างรวดเร็วไปสู่ การอาเจียน
เป็นผื่น
และท้องร่วง
และเมื่อไวรัสได้แพร่กระจาย
มันเข้าบุกต่อมน้ำเหลือง และอวัยวะสำคัญ
เช่นไต และตับ ทำให้อวัยวะเหล่านี้สูญเสียการทำงาน
แต่ตัวไวรัสเอง ไม่ได้เป็นผู้ฆ่าเหยื่อผู้เป็นอีโบล่า
แต่ทว่า เป็นเซลล์ที่ตายเพิ่มขึ้นอย่างมาก ได้กระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันมากเกินไป
เรียกว่า ไซโตไคน์ สตรอม (cytokine storm)
การระเบิดของการตอบสนองทางภูมิคุ้มกัน นี้ทำให้เส้นเลือดเสียหาย
ทำให้เกิดทั้งการเสียเลือดภายนอกและภายใน
การเสียของเหลวที่มากเกินไป และอาการแทรกซ้อนที่เกิดตามมา
เป็นอันตรายถึงชีวิตภายในหก ถึงสิบหกวัน นับจากวันแรกที่เห็นอาการ
ทว่าภายใต้การดูแล และการรักษาโดยการคืนน้ำ
สามารถลดอัตราการเสียชีวิต ของผู้ป่วยได้อย่างมีนัยสำคัญ
เป็นความโชคดี ในขณะที่อีโบล่ามีความรุนแรงมาก
มีสองสามปัจจัยที่จำกัดการแพร่กระจายของมัน
ไม่เหมือนกับไวรัสที่เพิ่มจำนวน ผ่านอนุภาคเล็กๆ ในอากาศ
อีโบล่าพบได้แค่ในของเหลวจากร่างกาย
เช่นน้ำลาย
เลือด
น้ำเมือก
อาเจียน
หรืออุจจาระ
เพื่อที่จะแพร่กระจายไป
สิ่งเหล่านี้จะต้องถูกถ่ายทอด จากผู้ที่เป็นโรคไปยังอีกคนหนึ่ง
ผ่านช่องทางเช่น ตา ปาก หรือจมูก
และเพราะความรุนแรงของโรค
เพิ่มขึ้นโดยขึ้นตรงกับ ปริมาณของไวรัส
แม้ว่าผู้ที่ติดเชื้อ ก็แทบจะไม่แพร่โรค
จนกว่าพวกเขาจะเริ่มมีอาการ
ในขณะที่อีโบล่าสามารถมีชีวิต อยู่บนพื้นผิวได้หลายชั่วโมง
และการติดต่อผ่านการจาม หรือไอ ก็เป็นไปได้ทางทฤษฏี
การติดเชิ้อที่เรารู้ทั้งหมดนั้น เกิดจากการสัมผัสโดยตรง
กับผู้ที่ป่วยหนัก
ความเสี่ยงสูงสุดจึงตกอยู่กับ ผู้ทำงานด้านการแพทย์
และเพื่อนๆ หรือญาติของผู้ป่วย
นั่นเป็นเหตุว่าทำไม แม้ว่ามันจะมีผลกระทบที่น่ากลัว
อีโบลาก็ยังคงร้ายแรงน้อยกว่า การติดเชื้อทั่วไป
เช่นโรคหัด
มาลาเรีย
หรือแม้แต่ไข้หวัด
เมื่อการระบาดเกิดขึ้นไปแล้ว
ไวรัสนี้จะไม่อยู่ในกลุ่มประชากรมนุษย์
จนกระทั่งการระบาดถัดไป
แต่ในขณะที่สิ่งนี้เป็นสิ่งที่ดี อย่างไม่ต้องสงสัย
มันก็ทำให้เราศึกษาอีโบลาได้ยาก
นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่า ค้างคาวกินผลไม้เป็นพาหะทางธรรมชาติ
แต่การแพร่กระจายมายังมนุษ์นั้น ยังไม่เป็นที่เข้าใจ
ยิ่งไปกว่านั้น ในหลายประเทศที่เกิดการระบาดของโรค
ต้องประสบปัญหาสาธารณูปโภคพื้นฐาน และสุขอนามัยที่ย่ำแย่
ซึ่งทำให้โรคนี้สามารถแพร่กระจายออกไปได้
และความอดอยากในพื้นที่นี้
ผนวกกับกรณีศึกษาที่ค่อนข้างน้อย
หมายถึงมันมีแรงกระตุ้นทางเศรษฐศาสตร์น้อย สำหรับบริษัทยาที่จะลงทุนกับการวิจัย
อย่างไรก็ดีการแพทย์เชิงทดลองก็ให้ความหวัง
และรัฐบาลทั้งหลายก็ให้ทุนสนับสนุน หน่วยวัคซีน
เช่นในปี ค.ศ. 2014
ทางออกเดียวที่ได้ผลในวงกว้าง และมีประสิทธิภาพต่อการระบาดของอีโบลา คือ
การแยกผู้ป่วย
สุขอนามัย
และความรู้