Tiếng hò reo của đám đông, sư tử gầm rú, tiếng đao búa loảng xoảng.
Từ năm 80 sau Công Nguyên (SCN),
những âm thanh này rền vang khắp Đấu trường La Mã.
Hàng trăm ngày trong năm,
hơn 50.000 người dân La Mã và khách từ khắp Đế Chế
ngồi chật kín sân vận động bốn tầng để xem võ sĩ giác đấu, đấu thú,
và đua xe ngựa.
Và ở màn biểu diễn cuối, nước được dẫn vào đấu trường,
nhấn chìm sân khấu tạo nên cảnh quan kỳ vĩ nhất:
dàn trận hải chiến.
Màn trận hải quân hoàng tráng này,
được gọi là naumachiae,
bắt đầu dưới triều đại Julius Caesar, thế kỷ thứ nhất trước Công Nguyên,
hơn một trăm năm trước khi Đấu trường La Mã được xây dựng.
Chúng được tổ chức cùng với những màn biểu diễn dưới nước khác
trên những vùng nước tự nhiên và nhân tạo khắp La Mã
cho đến thời hoàng đế Flavius Vespasian,
năm 70 SCN, Đấu trường La Mã được xây trên nền một hồ nước cũ.
Đấu trường được dự tính sẽ là
biểu tượng quyền lực của La Mã trong thế giới cổ đại,
và còn cách gì để thể hiện quyền lực hơn
là một nơi mà nước có thể dâng lên và hạ xuống theo lệnh Hoàng Đế.
Con trai của Vespasian là Flavius Titus hoàn thành ước nguyện của cha năm 80 SCN,
dùng chiến lợi phẩm để hoàn thiện Đấu trường La Mã
hay thời bấy giờ, được biết đến với tên gọi: nhà hát vòng tròn Flavian.
Lễ khánh thành được tổ chức trong 100 ngày với những trò chơi giác đấu ngoạn mục
thiết lập một tiền lệ với chương trình biểu diễn
bao gồm diễu hành, biểu diễn âm nhạc, hành quyết công khai,
và dĩ nhiên, những trận giác đấu.
Không giống trò chơi trong nhà hát nhỏ do quý tộc La Mã tài trợ,
những màn phô diễn sức mạnh Hoàng gia được Hoàng Đế chu cấp.
Những màn diễu hành kỳ thú, biểu diễn sân khấu,
và thao diễn hải chiến ngoạn mục đều được thiết kế
để củng cố niềm tin vào thánh Đế,
vị vua sẽ được phong thánh sau khi băng hà.
Cách các kĩ sư làm đấu trường ngập nước vẫn còn là bí ẩn.
Vài nhà sử học tin rằng đó là do
một đường ống khổng lồ dẫn nước vào đấu trường.
Số khác cho rằng hệ thống những hầm ngầm và cống dẫn dùng để thoát nước,
cũng được dùng để bơm nước.
Có thể, hầm ngầm này được đổ đầy nước trước khi sự kiện diễn ra
và sau đó, cổng được mở cho nước chảy vào đấu trường,
hơn 4.500 m3 nước với độ sâu gần 2 mét.
Ngoài vấn đề về nước ra,
người La Mã phải đóng những con thuyền thu nhỏ, đáy phẳng
để không làm hỏng bề mặt đấu trường.
Những con thuyền này dài từ 7 đến 15 mét,
và được phỏng theo những con tàu lớn nổi tiếng.
Trong suốt trận chiến, hàng tá thuyền lướt quanh đấu trường
thủy thủ đoàn ăn mặc như đấu sĩ của hai đội quân đối đầu nhau.
Những chiến binh này đọ kiếm trên thuyền;
leo lên thuyền, chiến đấu, dìm chết và vô hiệu hoá đối phương
đến khi chỉ một bên còn trụ lại.
May thay, không phải màn trình diễn nào cũng khủng khiếp như thế.
Trong vài buổi diễn,
đấu trường ngập nước cho phép những người đánh xe trượt trên mặt nước
như thể thần biển Triton đang tạo sóng khi điều khiển cỗ xe trên mặt biển.
Thú vật bước đi trên mặt nước, tù nhân tái hiện lại thần thoại
và đêm xuống, màn đồng diễn khoả thân được trình diễn dưới ánh đuốc.
Nhưng kỉ nguyên nước ở Đấu trường La Mã không kéo dài mãi.
Những trận hải chiến phổ biến đến nỗi
đầu những năm 90 SCN, Hoàng Đế Domitian cấp riêng cho nó một hồ nước gần đó.
Hồ lớn hơn, thích hợp để thao diễn hoàng tráng hơn,
trong khi Đấu trường La Mã lại có thêm nhiều chuồng thú dưới lòng đất
và những cửa sập không còn dùng để điều tiết nước.
Nhưng nhờ nó, đã có lúc,
các Hoàng Đế triều Flavian kiểm soát được chiến tranh và nước
trong màn phô diễn quyền lực ngoạn mục.