وێنا بكه‌ شتێكی زۆر بچوكه‌ كه‌ له‌ ته‌نۆلكه‌یه‌كی تۆزسه‌رئاوده‌كه‌وێت
كه‌ كلیلی تێگه‌یشتن هه‌ڵده‌گرێ له‌ شێرپه‌نجه‌،ڤایرۆسناسی،بۆماوه‌یی.
بۆ ئێمه‌ خۆشبه‌ختانه‌،
له‌فۆڕمدا شتێكی له‌م شێوه‌یه‌ هه‌یه‌ له‌ ترلیۆنان له‌سه‌ر تریلۆنێك
له‌ تاقیگه‌ی گه‌شه‌ی خانه‌ی مرۆڤدا په‌یوه‌ندی كرد به‌ هێلا.
بابۆچه‌ند چركه‌یه‌كیش بۆ هه‌نگاوی دواوه‌ بڕۆین.
زاناكان له‌ تاقیگه‌داكه‌ خانه‌ی مرۆڤیان گەشە پێداوە تا لە چۆنیەتی کردارەکانیان بکۆڵنەوە،
تاوه‌كو تێبگه‌ن كه‌ نه‌خۆشیه‌كان چۆن په‌ره‌ده‌سێنێت،
و چاره‌سه‌ری نوێ تاقیبكه‌نه‌وه‌ به‌بێ ئه‌وه‌ی نه‌خۆشه‌كان بكه‌ونه‌ مه‌ترسیه‌وه‌.
بۆ ئه‌وه‌ی كه‌ دڵنیا بن كه‌ ده‌توانن دووباره‌ی بكه‌نه‌وه‌،
وبه‌راوردی ئه‌نجامه‌كان بكه‌ن له‌گه‌ڵ زاناكانی تردا،
پێویستیان به‌ دانیشتوانی زۆر هه‌یه‌ له‌ خانه‌ یه‌ك له‌ دوای یه‌كه‌كان
كه‌ ده‌توانن خۆیان دووباره‌ی بكه‌نه‌وه‌ به‌ دڵسۆزیانه‌ بۆماوه‌ی چه‌ندین ساڵ،
به‌ڵام تا ساڵی 1951،كه‌ توێژه‌ران هه‌وڵیان داوه‌ هه‌موو خانه‌ی مرۆڤ گه‌شه‌ بكه‌ن
دوای چه‌ندین ڕۆژمرد بوو.
پاشان زانایه‌كی جۆن هۆپكینس به‌ناوی جۆرج گی
له‌ تۆوی سه‌یر نمونه‌یه‌كی وه‌رگرت:
ئه‌رخه‌وانی تۆخ،بریقه‌دار،وه‌ك جه‌لی.
ئه‌مه‌نموونه یه‌كی تایبه‌ت بوو.
هه‌ندێك له‌ خانه‌كانی به‌رده‌وام بوون له‌ دابه‌شبوون،
ودابه‌شكردن ،
و دابه‌شكردن.
كاتێك خانه‌ تاكه‌كان مردن،
نه‌وه‌كان له‌ كۆپیه‌كاندا شوێنی خۆیان گرت و گه‌شه‌یان كرد.
كه‌ ئه‌نجامی سه‌رچاوه‌ی بێ كۆتایی بوو كه‌ له ڕۆژگاری ئه‌مڕۆژدا بوونی هه‌یه‌.
یه‌كه‌م خانه‌ی هێڵی نه‌مری مرۆڤ.
گێێ لابلید ناوی لێنادوای ئه‌وه‌ی نه‌خۆشه‌كه‌ ئاوسانێكی زۆری هه‌بوو.
له‌ كێڵگه‌یه‌كی توتن له‌ ڤێرجینیا له‌ دایك بوو،
له‌گه‌ڵ هاوسه‌ره‌كه‌ی له‌ بالتیمۆریا ده‌ژیاو له‌گه‌ڵ پێنج منداڵه‌كه‌ی.
ئه‌وبه‌هۆیی شێرپه‌نجه‌ی خوێن به‌ربونه‌وه‌ گیانی له‌ده‌ست دا
دوای چه‌ند مانگێك له‌خانه‌ گرێیه‌كانی دروێنه‌ كرا،
وهه‌رگیزده‌رباره‌ی ئه‌وان نه‌یده‌زانی.
كه‌واته‌ چی زۆر تایبه‌ته‌ ده‌رباره‌ی خانه‌كان له‌ هێنتریا لاكس
كه‌ڕێگه‌ به‌ زیندویان ده‌دات كاتێك هێڵه‌كانی تری خانه‌ ده‌مرن؟
وه‌ڵامه‌ كورته‌كه‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ به‌ ته‌واوی نازانین.
خانه‌ی ئاسایی مرۆڤ میكانیزمێكی كۆنتڕۆڵكردنی خۆیی هه‌یه‌.
ده‌توانین نزیكه‌ی 50جاردابه‌شی بكه‌ین پێش ئه‌وه‌ی خۆیان له‌ناوی ببه‌ن
له‌م پڕۆسه‌دا پێی ده‌ڵێن ئه‌پۆتۆسیز.
ئه‌مه‌ ڕێگری ده‌كات له‌ بڵاوبونه‌وه‌ی هه‌ڵه‌ی بۆماوه‌یی
ترسناكه‌ دوای دوباره‌ بونه‌وی له‌ كاتی دابه‌شكردندا.
به‌ڵام به‌شێوه‌یه‌كی ناڕأسته‌وخۆخانه‌كانی شێرپه‌نجه‌ فه‌رامۆش ده‌كه‌ن
وخانه‌ ئاسایه‌كان كۆده‌بنه‌وه‌.
هێشتا،زۆربه‌ی هێڵه‌كانی خانه‌ له‌ كۆتایدا ده‌مرن،به‌تایبه‌تی له‌ جه‌سته‌ی مرۆڤ.
نه‌ك هێلا،هه‌رچه‌نده‌، به‌شێكه‌ كه‌ هێشتا ناتوانین ڕونی بكه‌ینه‌وه‌.
به‌بی گوێدان دكتۆر گێی بۆی ده‌ركه‌وت كه‌ خانه‌ی نه‌مری هه‌یه‌ له‌ ناوله‌شیدا،
نموونه‌ی ناردبۆ هه‌مووتاقیگه‌كانی جیهان.
كه‌ زۆر به‌ زویی تاقیگه‌كان ئاسانكاریان بۆ كردوو ئیشیان له‌سه‌ر كرد
كه‌ هه‌فتانه‌ 6 ترلیۆن خانه‌ی هێل با ده‌كرد،
زاناكان ئیشیان له‌سه‌ر كرد به‌ڵام زۆر به‌ شێوه‌یه‌كی بێ ئه‌خلاقیانه‌،
ئیش كردن له‌سه‌ر خانه‌كانی هێنریتا
به‌بێ ئه‌وه‌ی خێزانه‌كه‌ی ئاگه‌دار بێت، ته‌نانه‌ت تا دوای ده‌ ساڵیش ئه‌مه‌یان نه‌زانی.
نه‌خۆشی ئیفلیجی منداڵان له‌ سه‌ره‌تای سه‌ده‌ی 50 گه‌یشته‌ لوتكه‌.
خانه‌كانی هێلا،كه‌ به‌ ئاسانی ده‌بردران و دووباره‌ ڤایرۆسیان لی دروست ده‌كرده‌وه‌،
له‌م حاڵه‌ته‌دا،ڕێگه‌یان به‌ جۆناس دا كه‌ ئه‌م ڤاكسینه‌ له‌سه‌ر خۆیی تاقی بكاته‌وه‌.
هه‌روه‌ها ده‌رسیان له‌سه‌ر ده‌خوێند له‌سه‌ر چه‌ند نه‌خۆشیه‌ك،وه‌ك
سورێژه‌،
گوێ ڕه‌په‌،
نه‌خۆشی ئایدز،
نه‌خۆشیه‌كه‌ له‌ ڕێگه‌ی پیسی توش ده‌بی.
ئێمه‌ ده‌زانین خانه‌كانی مرۆڤ له‌ 46كڕۆسۆم پێكهاتوه‌
له‌به‌ر ئه‌وه‌ی زاناكان له‌گه‌ڵ خانه‌كانی هێڵا دۆزینه‌وه‌ی كیمیایان ده‌كرد
وایان ده‌كرد كڕۆمۆسۆمه‌كانی ناو جسمی مرۆڤ دیار بێت.
خانه‌كانی هێڵأش بۆخۆیان به‌ شێوه‌یه‌كی زۆر كه‌نزیكه‌ی 80 ده‌بن وشێوه‌ی خۆیان ده‌گۆڕن.
خانه‌كانی هێڵا یه‌كه‌م خانه‌ن كه‌ زۆر پێك ده‌چن.
سیفاتێكی تریان هه‌یه‌ كه‌ ده‌توانن بۆ بۆشایه‌كی زۆر بڕۆن.
هه‌روه‌ها ڕوخێنه‌رن(وێرانكه‌ر)
ئه‌نزیمه‌كان یارمه‌تی خانه‌كانی سه‌ره‌تان ده‌ده‌ن زوو ده‌ر نه‌كه‌ون له‌ ڕێگای خوێن،
كه‌ له‌لایه‌ن خانه‌كانی هێلاوه‌ دۆزرایه‌وه
چاره‌نوسێكی زۆر خراپه‌،
ئێمه‌ ده‌بێ سوپاسی هێلا بكه‌ین له‌ڕێگه‌ی ئه‌وه‌وه‌ ده‌توانین نه‌خۆشیه‌كه‌ بزانین
وهه‌روه‌ها ئێستا چاره‌سه‌ر هه‌یه‌.
لێكۆڵینه‌وه‌كان له‌سه‌رهێڵا هه‌زاران وه‌ره‌قه‌ی پڕكرده‌وه‌،
وهه‌روه‌ها ئه‌و ژماره‌یه‌ زۆر زیاتره‌ كه‌ ئێمه‌ ده‌یزانین.
خانه‌كانی هێڵا له‌ هه‌موو شوێنه‌ك هه‌یه‌ ده‌توانی بگوازرێته‌وه‌:
ئه‌وانه‌ی له‌ تاقیگه‌ كار ده‌كه‌ن له‌سه‌ر ده‌ستیان هه‌یه‌،
له‌ ناوتۆزوخۆڵ،
داگیركردنی خانه‌كانی ترو ده‌ست به‌سه‌ر داگرتنیان وه‌ك تلیاك،
هه‌موو ئه‌وانه‌ وامان لێده‌كات كه‌ سوپاسی هێنریتا لاكس بكه‌ین.