[Script Info] Title: [Events] Format: Layer, Start, End, Style, Name, MarginL, MarginR, MarginV, Effect, Text Dialogue: 0,0:00:06.82,0:00:09.10,Default,,0000,0000,0000,,Hãy hình dung \Nnhững chiếc bánh quy dẻo nóng, Dialogue: 0,0:00:09.10,0:00:10.51,Default,,0000,0000,0000,,những chiếc kẹo cứng giòn, Dialogue: 0,0:00:10.51,0:00:12.08,Default,,0000,0000,0000,,những chiếc bánh ngọt mềm, Dialogue: 0,0:00:12.08,0:00:14.69,Default,,0000,0000,0000,,những chiếc ốc quế chất cao kem. Dialogue: 0,0:00:14.69,0:00:16.67,Default,,0000,0000,0000,,Bạn có thấy thèm không? Dialogue: 0,0:00:16.67,0:00:17.54,Default,,0000,0000,0000,,Bạn thèm món tráng miệng chứ? Dialogue: 0,0:00:17.54,0:00:18.84,Default,,0000,0000,0000,,Tại sao vậy? Dialogue: 0,0:00:18.84,0:00:19.92,Default,,0000,0000,0000,,Điều gì xảy ra trong não Dialogue: 0,0:00:19.92,0:00:23.70,Default,,0000,0000,0000,,làm cho những thức ăn ngọt \Nthật khó để từ chối? Dialogue: 0,0:00:23.70,0:00:24.42,Default,,0000,0000,0000,,Đường là một thuật ngữ thông thường Dialogue: 0,0:00:24.42,0:00:26.55,Default,,0000,0000,0000,,được sử dụng để miêu tả \Nmột dạng các phân tử Dialogue: 0,0:00:26.55,0:00:28.43,Default,,0000,0000,0000,,gọi là carbohydrat, Dialogue: 0,0:00:28.43,0:00:31.28,Default,,0000,0000,0000,,được tìm thấy \Ntrong rất nhiều thức ăn và nước uống. Dialogue: 0,0:00:31.28,0:00:34.21,Default,,0000,0000,0000,,Chỉ cần kiểm tra các nhãn mác\Ntrên những sản phẩm đồ ngọt mà bạn mua. Dialogue: 0,0:00:34.21,0:00:34.91,Default,,0000,0000,0000,,Đường glucose, Dialogue: 0,0:00:34.91,0:00:35.70,Default,,0000,0000,0000,,đường fructose, Dialogue: 0,0:00:35.70,0:00:36.63,Default,,0000,0000,0000,,đường mía, Dialogue: 0,0:00:36.63,0:00:37.50,Default,,0000,0000,0000,,đường nha, Dialogue: 0,0:00:37.50,0:00:38.30,Default,,0000,0000,0000,,đường sữa, Dialogue: 0,0:00:38.30,0:00:38.97,Default,,0000,0000,0000,,đường nho, Dialogue: 0,0:00:38.97,0:00:39.68,Default,,0000,0000,0000,,và tinh bột Dialogue: 0,0:00:39.68,0:00:41.44,Default,,0000,0000,0000,,tất cả đều được cấu tạo từ đường. Dialogue: 0,0:00:41.44,0:00:43.52,Default,,0000,0000,0000,,Cũng như siro ngũ cốc nhiều fructose, Dialogue: 0,0:00:43.52,0:00:44.31,Default,,0000,0000,0000,,nước ép hoa quả, Dialogue: 0,0:00:44.31,0:00:45.29,Default,,0000,0000,0000,,đường thô, Dialogue: 0,0:00:45.29,0:00:46.52,Default,,0000,0000,0000,,và mật ong. Dialogue: 0,0:00:46.52,0:00:49.07,Default,,0000,0000,0000,,Đường không chỉ có trong\Nkẹo và đồ tráng miệng, Dialogue: 0,0:00:49.07,0:00:51.19,Default,,0000,0000,0000,,mà còn được cho vào nước sốt cà chua, Dialogue: 0,0:00:51.19,0:00:51.85,Default,,0000,0000,0000,,sữa chua, Dialogue: 0,0:00:51.85,0:00:52.78,Default,,0000,0000,0000,,hoa quả sấy khô, Dialogue: 0,0:00:52.78,0:00:53.86,Default,,0000,0000,0000,,nước ngọt, Dialogue: 0,0:00:53.86,0:00:55.70,Default,,0000,0000,0000,,và thanh ngũ cốc granola. Dialogue: 0,0:00:55.70,0:00:56.60,Default,,0000,0000,0000,,Vì đường có ở mọi nơi, Dialogue: 0,0:00:56.60,0:00:58.03,Default,,0000,0000,0000,,điều quan trọng là phải hiểu được Dialogue: 0,0:00:58.03,0:00:59.91,Default,,0000,0000,0000,,nó tác động đến não như thế nào. Dialogue: 0,0:00:59.91,0:01:02.28,Default,,0000,0000,0000,,Điều gì xảy ra \Nkhi đường tiếp xúc với lưỡi? Dialogue: 0,0:01:02.28,0:01:03.53,Default,,0000,0000,0000,,và liệu việc ăn một ít đường Dialogue: 0,0:01:03.53,0:01:05.48,Default,,0000,0000,0000,,có làm gia tăng cơn thèm? Dialogue: 0,0:01:05.48,0:01:07.02,Default,,0000,0000,0000,,Bạn ăn ngũ cốc. Dialogue: 0,0:01:07.02,0:01:08.28,Default,,0000,0000,0000,,Đường chứa trong nó Dialogue: 0,0:01:08.28,0:01:10.53,Default,,0000,0000,0000,,sẽ kích hoạt cơ quan cảm nhận vị ngọt, Dialogue: 0,0:01:10.53,0:01:12.77,Default,,0000,0000,0000,,một phần của nụ vị giác trên lưỡi. Dialogue: 0,0:01:12.77,0:01:15.77,Default,,0000,0000,0000,,Các cơ quan nhận cảm này \Nsẽ gửi tín hiệu đến thân não, Dialogue: 0,0:01:15.77,0:01:17.38,Default,,0000,0000,0000,,và từ đó, phân ra Dialogue: 0,0:01:17.38,0:01:19.26,Default,,0000,0000,0000,,đi đến nhiều phần của não trước, Dialogue: 0,0:01:19.26,0:01:21.81,Default,,0000,0000,0000,,một trong số đó là vỏ não. Dialogue: 0,0:01:21.81,0:01:23.96,Default,,0000,0000,0000,,Những phần khác nhau của vỏ não Dialogue: 0,0:01:23.96,0:01:25.86,Default,,0000,0000,0000,,xử lý các vị khác nhau: Dialogue: 0,0:01:25.86,0:01:26.40,Default,,0000,0000,0000,,đắng, Dialogue: 0,0:01:26.40,0:01:26.98,Default,,0000,0000,0000,,mặn, Dialogue: 0,0:01:26.98,0:01:27.71,Default,,0000,0000,0000,,nhạt, Dialogue: 0,0:01:27.71,0:01:29.82,Default,,0000,0000,0000,,và vị ngọt mà ta đang nói đến. Dialogue: 0,0:01:29.82,0:01:31.33,Default,,0000,0000,0000,,Từ đây, tín hiệu kích hoạt Dialogue: 0,0:01:31.33,0:01:33.44,Default,,0000,0000,0000,,hệ thống tưởng thưởng của não. Dialogue: 0,0:01:33.44,0:01:34.91,Default,,0000,0000,0000,,Hệ thống tưởng thưởng này\Nlà một chuỗi Dialogue: 0,0:01:34.91,0:01:37.12,Default,,0000,0000,0000,,các quá trình điện và hóa học Dialogue: 0,0:01:37.12,0:01:39.75,Default,,0000,0000,0000,,đi qua nhiều vùng khác nhau của não. Dialogue: 0,0:01:39.75,0:01:40.87,Default,,0000,0000,0000,,Nó là một mạng lưới phức tạp, Dialogue: 0,0:01:40.87,0:01:44.17,Default,,0000,0000,0000,,nhưng lại giúp trả lời \Nmột câu hỏi tiềm thức duy nhất: Dialogue: 0,0:01:44.17,0:01:45.88,Default,,0000,0000,0000,,Tôi có nên làm điều đó \Nmột lần nữa? Dialogue: 0,0:01:45.88,0:01:47.41,Default,,0000,0000,0000,,Cái cảm giác ấm áp, mơ hồ \Nmà bạn thấy Dialogue: 0,0:01:47.41,0:01:49.50,Default,,0000,0000,0000,,khi thưởng thức chiếc bánh socola của bà Dialogue: 0,0:01:49.50,0:01:51.30,Default,,0000,0000,0000,,Đó là khi hệ thống tưởng thưởng của bạn\Nnói rằng Dialogue: 0,0:01:51.30,0:01:52.75,Default,,0000,0000,0000,,"Mmm, Có chứ!" Dialogue: 0,0:01:52.75,0:01:55.09,Default,,0000,0000,0000,,Và nó không chỉ được kích hoạt \Nbởi thức ăn. Dialogue: 0,0:01:55.09,0:01:55.94,Default,,0000,0000,0000,,Giao lưu, Dialogue: 0,0:01:55.94,0:01:56.80,Default,,0000,0000,0000,,hành vi tình dục, Dialogue: 0,0:01:56.80,0:01:57.47,Default,,0000,0000,0000,,và ma túy Dialogue: 0,0:01:57.47,0:01:58.93,Default,,0000,0000,0000,,chỉ là một vài ví dụ Dialogue: 0,0:01:58.93,0:02:00.35,Default,,0000,0000,0000,,của những sự việc và trải nghiệm Dialogue: 0,0:02:00.35,0:02:02.96,Default,,0000,0000,0000,,mà cũng kích hoạt \Nhệ thống tưởng thưởng. Dialogue: 0,0:02:02.96,0:02:05.14,Default,,0000,0000,0000,,Nhưng sự quá kích thích \Nhệ thống tưởng thưởng này Dialogue: 0,0:02:05.14,0:02:08.44,Default,,0000,0000,0000,,sẽ đưa đến một loạt \Ncác sự kiện không hay: Dialogue: 0,0:02:08.44,0:02:09.27,Default,,0000,0000,0000,,mất kiểm soát, Dialogue: 0,0:02:09.27,0:02:10.20,Default,,0000,0000,0000,,thèm muốn, Dialogue: 0,0:02:10.20,0:02:12.71,Default,,0000,0000,0000,,và tăng khả năng dung nạp đường. Dialogue: 0,0:02:12.71,0:02:14.96,Default,,0000,0000,0000,,Hãy trở lại với thức ăn ngũ cốc \Ncủa chúng ta. Dialogue: 0,0:02:14.96,0:02:17.07,Default,,0000,0000,0000,,Nó di chuyển xuống dạ dày Dialogue: 0,0:02:17.07,0:02:18.91,Default,,0000,0000,0000,,và cuối cùng vào đến đường ruột. Dialogue: 0,0:02:18.91,0:02:19.95,Default,,0000,0000,0000,,Và đoán xem điều gì? Dialogue: 0,0:02:19.95,0:02:22.38,Default,,0000,0000,0000,,Ở đây cũng có cơ quan nhận cảm đường. Dialogue: 0,0:02:22.38,0:02:23.34,Default,,0000,0000,0000,,Chúng không phải là nụ vị giác, Dialogue: 0,0:02:23.34,0:02:24.76,Default,,0000,0000,0000,,nhưng chúng gửi đi những tín hiệu Dialogue: 0,0:02:24.76,0:02:26.59,Default,,0000,0000,0000,,cho não bạn biết rằng bạn đã no Dialogue: 0,0:02:26.59,0:02:28.71,Default,,0000,0000,0000,,hoặc cơ thể nên sản xuất ra nhiều insulin hơn Dialogue: 0,0:02:28.71,0:02:31.00,Default,,0000,0000,0000,,để đối phó với lượng đường dư\Nmà bạn đang hấp thụ. Dialogue: 0,0:02:31.00,0:02:32.43,Default,,0000,0000,0000,,Sự lưu thông chủ yếu Dialogue: 0,0:02:32.43,0:02:34.56,Default,,0000,0000,0000,,của hệ thống tưởng thưởng\Nlà chất dopamine, Dialogue: 0,0:02:34.56,0:02:37.15,Default,,0000,0000,0000,,một loại hóa chất quan trọng \Nhay chất dẫn truyền thần kinh. Dialogue: 0,0:02:37.15,0:02:39.68,Default,,0000,0000,0000,,Có rất nhiều thụ thể dopamine\Ntrong não trước, Dialogue: 0,0:02:39.68,0:02:41.84,Default,,0000,0000,0000,,nhưng chúng không phân bố đều. Dialogue: 0,0:02:41.84,0:02:44.65,Default,,0000,0000,0000,,Một vài khu vực \Nchứa rất nhiều các nhóm thụ thể dày đặc, Dialogue: 0,0:02:44.65,0:02:46.31,Default,,0000,0000,0000,,và những điểm tập trung dopamine này Dialogue: 0,0:02:46.31,0:02:48.48,Default,,0000,0000,0000,,là một phần của hệ thống tưởng thưởng. Dialogue: 0,0:02:48.48,0:02:49.77,Default,,0000,0000,0000,,Các loại thuốc như rượu, Dialogue: 0,0:02:49.77,0:02:50.44,Default,,0000,0000,0000,,nicotine, Dialogue: 0,0:02:50.44,0:02:51.36,Default,,0000,0000,0000,,hoặc heroin Dialogue: 0,0:02:51.36,0:02:53.37,Default,,0000,0000,0000,,làm cho dopamine hoạt động rất tích cực, Dialogue: 0,0:02:53.37,0:02:56.45,Default,,0000,0000,0000,,khiến một số người \Nkhông ngừng tìm kiếm cảm giác mạnh đó. Dialogue: 0,0:02:56.45,0:02:58.64,Default,,0000,0000,0000,,hay nói cách khác là bị nghiện. Dialogue: 0,0:02:58.64,0:03:01.07,Default,,0000,0000,0000,,Đường cũng làm cho dopamine bị giải phóng, Dialogue: 0,0:03:01.07,0:03:03.24,Default,,0000,0000,0000,,mặc dù không dữ dội như ma túy. Dialogue: 0,0:03:03.24,0:03:06.40,Default,,0000,0000,0000,,Và đường rất hiếm\Ntrong các thực phẩm tạo ra dopamine. Dialogue: 0,0:03:06.40,0:03:08.65,Default,,0000,0000,0000,,Ví dụ, bông cải xanh, Dialogue: 0,0:03:08.65,0:03:09.74,Default,,0000,0000,0000,,có lẽ điều đó giải thích Dialogue: 0,0:03:09.74,0:03:12.84,Default,,0000,0000,0000,,tại sao rất khó để cho trẻ ăn rau. Dialogue: 0,0:03:12.84,0:03:14.42,Default,,0000,0000,0000,,Nói về thực phẩm lành mạnh, Dialogue: 0,0:03:14.42,0:03:15.62,Default,,0000,0000,0000,,hãy cho là bạn đang đói Dialogue: 0,0:03:15.62,0:03:17.60,Default,,0000,0000,0000,,và quyết định ăn một bữa ăn cân bằng. Dialogue: 0,0:03:17.60,0:03:19.68,Default,,0000,0000,0000,,Bạn ăn, và mức độ dopamine tăng đột biến Dialogue: 0,0:03:19.68,0:03:21.35,Default,,0000,0000,0000,,trong các điểm tập trung \Ncủa hệ thống tưởng thưởng. Dialogue: 0,0:03:21.35,0:03:24.73,Default,,0000,0000,0000,,Nhưng nếu bạn ăn cùng một món\Ntrong nhiều ngày liên tiếp, Dialogue: 0,0:03:24.73,0:03:27.06,Default,,0000,0000,0000,,mức độ dopamine sẽ tăng ít dần, Dialogue: 0,0:03:27.06,0:03:28.100,Default,,0000,0000,0000,,và cuối cùng là cân bằng. Dialogue: 0,0:03:28.100,0:03:30.64,Default,,0000,0000,0000,,Đó là bởi vì khi nói đến thực phẩm, Dialogue: 0,0:03:30.64,0:03:33.08,Default,,0000,0000,0000,,não được phát triển để chú ý đặc biệt Dialogue: 0,0:03:33.08,0:03:34.96,Default,,0000,0000,0000,,đến những vị giác mới hay khác biệt. Dialogue: 0,0:03:34.96,0:03:35.90,Default,,0000,0000,0000,,Tại sao vậy? Dialogue: 0,0:03:35.90,0:03:37.07,Default,,0000,0000,0000,,Hai lý do: Dialogue: 0,0:03:37.07,0:03:39.44,Default,,0000,0000,0000,,đầu tiên, để phát hiện thực phẩm bị hỏng. Dialogue: 0,0:03:39.44,0:03:41.73,Default,,0000,0000,0000,,và thứ hai, bởi vì càng đa dạng Dialogue: 0,0:03:41.73,0:03:42.75,Default,,0000,0000,0000,,trong chế độ ăn uống, Dialogue: 0,0:03:42.75,0:03:43.84,Default,,0000,0000,0000,,chúng ta càng có thể Dialogue: 0,0:03:43.84,0:03:45.88,Default,,0000,0000,0000,,có được tất cả các chất dinh dưỡng cần thiết. Dialogue: 0,0:03:45.88,0:03:47.25,Default,,0000,0000,0000,,Để giữ sự đa dạng đó, Dialogue: 0,0:03:47.25,0:03:49.66,Default,,0000,0000,0000,,chúng ta cần khả năng nhận biết \Nmột thực phẩm mới, Dialogue: 0,0:03:49.66,0:03:50.84,Default,,0000,0000,0000,,và quan trọng hơn, Dialogue: 0,0:03:50.84,0:03:53.54,Default,,0000,0000,0000,,chúng ta cần muốn ăn \Nnhững thức ăn mới. Dialogue: 0,0:03:53.54,0:03:55.50,Default,,0000,0000,0000,,Và đó là lí do tại sao \Nmức dopamine giảm mạnh Dialogue: 0,0:03:55.50,0:03:57.37,Default,,0000,0000,0000,,khi thức ăn trở nên nhàm chán. Dialogue: 0,0:03:57.37,0:03:58.97,Default,,0000,0000,0000,,Bây giờ hãy trở lại bữa ăn đó. Dialogue: 0,0:03:58.97,0:04:00.42,Default,,0000,0000,0000,,Điều gì xảy ra \Nnếu thay vì ăn Dialogue: 0,0:04:00.42,0:04:02.09,Default,,0000,0000,0000,,món ăn cân bằng, lành mạnh, Dialogue: 0,0:04:02.09,0:04:04.31,Default,,0000,0000,0000,,bạn lại ăn thức ăn nhiều đường? Dialogue: 0,0:04:04.31,0:04:05.84,Default,,0000,0000,0000,,Nếu bạn ít khi ăn đường Dialogue: 0,0:04:05.84,0:04:07.34,Default,,0000,0000,0000,,hoặc không ăn nhiều đường cùng một lúc, Dialogue: 0,0:04:07.34,0:04:09.97,Default,,0000,0000,0000,,hiệu quả là \Ntương tự như bữa ăn cân bằng. Dialogue: 0,0:04:09.97,0:04:11.17,Default,,0000,0000,0000,,Nhưng nếu bạn ăn quá nhiều, Dialogue: 0,0:04:11.17,0:04:13.73,Default,,0000,0000,0000,,phản ứng dopamine không cân bằng. Dialogue: 0,0:04:13.73,0:04:15.49,Default,,0000,0000,0000,,Hay nói cách khác, ăn nhiều đường Dialogue: 0,0:04:15.49,0:04:17.74,Default,,0000,0000,0000,,sẽ tiếp tục cảm thấy thỏa mãn. Dialogue: 0,0:04:17.74,0:04:21.15,Default,,0000,0000,0000,,Bằng cách này, đường hơi giống như \Nmột loại chất gây nghiện Dialogue: 0,0:04:21.15,0:04:22.93,Default,,0000,0000,0000,,Đó là lý do \Nmà con người dường như bị cuốn hút Dialogue: 0,0:04:22.93,0:04:24.62,Default,,0000,0000,0000,,bởi những thức ăn có đường. Dialogue: 0,0:04:24.62,0:04:27.27,Default,,0000,0000,0000,,Vì vậy, nghĩ lại tất cả \Nnhững loại đường khác nhau đó. Dialogue: 0,0:04:27.27,0:04:28.74,Default,,0000,0000,0000,,Mỗi loại là duy nhất, Dialogue: 0,0:04:28.74,0:04:30.93,Default,,0000,0000,0000,,nhưng mỗi khi bất kì lượng đường nào \Nđược tiêu thụ Dialogue: 0,0:04:30.93,0:04:33.38,Default,,0000,0000,0000,,đều kích hoạt \Nmột hiệu ứng domino trong não Dialogue: 0,0:04:33.38,0:04:35.29,Default,,0000,0000,0000,,khuấy động cảm giác thỏa mãn. Dialogue: 0,0:04:35.29,0:04:36.54,Default,,0000,0000,0000,,Quá nhiều, quá thường xuyên, Dialogue: 0,0:04:36.54,0:04:38.72,Default,,0000,0000,0000,,và có thể quá năng suất. Dialogue: 0,0:04:38.72,0:04:40.92,Default,,0000,0000,0000,,Thật vậy, quá mức tiêu thụ đường Dialogue: 0,0:04:40.92,0:04:42.98,Default,,0000,0000,0000,,có thể gây ra những hiệu ứng nghiện ở não, Dialogue: 0,0:04:42.98,0:04:46.18,Default,,0000,0000,0000,,nhưng thỉnh thoảng ăn một miếng bánh nhỏ\Nsẽ không ảnh hưởng gì.