WEBVTT 00:00:00.840 --> 00:00:01.530 Məsələnin 00:00:01.530 --> 00:00:03.140 şərtinə nəzər salaq. 00:00:06.570 --> 00:00:13.880 Düzbucaqlının perimetri 250 metrə bərabərdir. 00:00:13.880 --> 00:00:17.500 Düzbucaqlının tərəflərindən biri 40 metrə bərabərdirsə, 00:00:17.500 --> 00:00:19.960 sahəsi neçə kvadrat metrdir? 00:00:19.960 --> 00:00:21.410 Burada bir düzbucaqlı çəkək. 00:00:26.960 --> 00:00:32.189 Tərəflərdən biri 40 metrdir. 00:00:32.189 --> 00:00:33.050 Həmin düzbucaqlı budur. 00:00:33.050 --> 00:00:35.210 Bu tərəf 40-a bərabərdirsə, 00:00:35.210 --> 00:00:37.440 bu tərəfin uzunluğu da 40-dır. 00:00:37.440 --> 00:00:40.700 Digər tərəfin uzunluğunu bilmirik. 00:00:40.700 --> 00:00:43.260 Bu tərəf x olarsa, bu tərəf də x-ə bərabərdir. 00:00:43.260 --> 00:00:47.090 Perimetr nəyə bərabərdir? 00:00:47.090 --> 00:00:52.750 40 üstəgəl 40, yəni 80 üstəgəl x üstəgəl x. 00:00:52.750 --> 00:00:55.660 80 üstəgəl 2x 00:00:55.660 --> 00:00:59.850 250-yə bərabərdir. 00:00:59.850 --> 00:01:04.349 2x = 250 çıx 80, 00:01:04.349 --> 00:01:07.920 yəni 170. 00:01:07.920 --> 00:01:17.220 x = 85. 00:01:17.220 --> 00:01:19.770 Düzbucaqlının sahəsini tapmaq üçün 00:01:19.770 --> 00:01:21.350 tərəflərin hasilini hesablamalıyıq. 00:01:21.350 --> 00:01:30.550 85 vur 40, buraya 0 yazırıq, 4 vur 5 = 20, 00:01:30.550 --> 00:01:34.930 4 vur 8 = 32, üstəgəl 2 = 34. 00:01:34.930 --> 00:01:39.740 Sahə 3400 kvadrat metrə bərabərdir. 00:01:39.740 --> 00:01:41.650 Doğru cavabı tapdıq. 00:01:41.650 --> 00:01:43.700 Davam edək. 00:01:43.700 --> 00:01:44.950 Növbəti sualın 00:01:47.170 --> 00:01:48.420 şərtinə nəzər salaq. 00:01:50.810 --> 00:01:53.410 Məktəb 600 AZN-lik kitab sifariş verdi. 00:01:57.350 --> 00:02:00.340 Kitablardan bəzilərinin qiyməti 1 AZN, bəzilərinin qiyməti isə 2 AZN-dir. 00:02:00.340 --> 00:02:02.910 Bəziləri 1, bəziləri 2 AZN-dir. 00:02:02.910 --> 00:02:10.199 1 AZN-lik kitabların sayı, 2 AZN-lik kitabların sayından 2 dəfə çoxdur, 00:02:10.199 --> 00:02:14.270 ümumi neçə kitab sifariş verilmişdir? 00:02:14.270 --> 00:02:15.410 Maraqlıdır. 00:02:15.410 --> 00:02:23.850 1 AZN-lik kitabları x ilə ifadə edək. 00:02:23.850 --> 00:02:29.950 Burada x dəyişənindən istifadə edə bilərik. 00:02:29.950 --> 00:02:34.490 Bu, 1 AZN-lik kitabların sayıdır, 2 AZN-lik kitabların sayı 00:02:34.490 --> 00:02:36.730 bundan 2 dəfə azdır. 00:02:36.730 --> 00:02:39.680 2 AZN-lik kitabların sayını necə ifadə edə bilərik? 00:02:43.850 --> 00:02:46.090 Bildiyiniz kimi 1-lərin sayı 2-lərin sayından 00:02:46.090 --> 00:02:47.220 2 dəfə çoxdur. 00:02:47.220 --> 00:02:49.530 Bunu x böl 2 kimi yaza bilərik. 00:02:49.530 --> 00:02:53.470 2 AZN-lik kitabların sayı 1 AZN-lik kitabların sayının yarısı qədərdir. 00:02:53.470 --> 00:02:58.290 Ümumi neçə ədəd kitab sifariş edildiyi 00:02:58.290 --> 00:02:59.640 məlum deyil. 00:02:59.640 --> 00:03:04.400 x sayda 1 AZN-lik, x böl 2 sayda 00:03:04.400 --> 00:03:07.150 2 AZN-lik kitaba nə qədər xərclənilib? 00:03:07.150 --> 00:03:10.120 Kitabların ümumi qiyməti nəyə bərabərdir? 00:03:10.120 --> 00:03:13.143 x sayda kitabın hər biri 00:03:13.143 --> 00:03:14.800 1 AZN-dir. 00:03:14.800 --> 00:03:18.400 Üstəgəl x böl 2 sayda 00:03:18.400 --> 00:03:21.940 2 AZN-lik kitab. 00:03:21.940 --> 00:03:26.040 Onların cəmi 600 AZN-ə bərabərdir. 00:03:26.040 --> 00:03:28.680 x vur 1 = x. 00:03:28.680 --> 00:03:32.060 x böl 2 vur 2 = x, 00:03:32.060 --> 00:03:34.990 üstəgəl x = 600. 00:03:34.990 --> 00:03:39.150 2x = 600. 00:03:39.150 --> 00:03:41.780 x = 300. 00:03:41.780 --> 00:03:44.460 Ümumi neçə ədəd kitab sifariş verildiyini 00:03:44.460 --> 00:03:47.210 tapmalıyıq. 00:03:47.210 --> 00:03:54.650 300 ədəd 1 AZN-lik və onun yarısı qədər 00:03:54.650 --> 00:03:55.450 2 AZN-lik kitab sifariş edilib. 00:03:55.450 --> 00:04:01.370 Yəni 150 2 AZN-lik kitab. 00:04:01.370 --> 00:04:06.490 Ümumi 450 kitab sifariş edilib. 00:04:06.490 --> 00:04:07.740 Doğru cavabı tapdıq. 00:04:10.180 --> 00:04:11.685 Davam edək. 00:04:14.240 --> 00:04:18.850 Fərqli bir rəngdən istifadə edərək 00:04:18.850 --> 00:04:20.550 misalın şərtini yazaq. 00:04:20.550 --> 00:04:32.440 4 vur (x üstəgəl y) vur (x çıx y) = 40. 00:04:32.440 --> 00:04:36.660 x çıx y = 20. 00:04:36.660 --> 00:04:38.360 x üstəgəl y nəyə bərabərdir? 00:04:38.360 --> 00:04:40.510 x çıx y-in 20-yə bərabər olduğunu bilirik. 00:04:40.510 --> 00:04:41.540 Əvəzetmə tətbiq edək. 00:04:41.540 --> 00:04:46.027 4 vur (x üstəgəl y) vur 00:04:46.027 --> 00:04:51.510 x çıx y əvəzinə 20 yazırıq, 40-a bərabərdir. 00:04:51.510 --> 00:04:57.390 20 vur 4, yəni 80 vur (x üstəgəl y) 00:04:57.390 --> 00:04:59.700 40-a bərabərdir. 00:04:59.700 --> 00:05:03.240 Hər iki tərəfi 80-ə bölək. 00:05:03.240 --> 00:05:04.200 x üstəgəl y = 40/80. 00:05:04.200 --> 00:05:06.905 Cavab 1/2-ə bərabərdir. 00:05:06.905 --> 00:05:08.060 Doğru cavabı tapdıq. 00:05:08.060 --> 00:05:11.500 x üstəgəl y = 1/2. 00:05:11.500 --> 00:05:12.750 Davam edək. 00:05:16.000 --> 00:05:17.250 Növbəti sual. 00:05:19.260 --> 00:05:21.420 Düzbucaqlı koordinat sistemində 00:05:21.420 --> 00:05:26.600 mərkəz nöqtəsi (5, 12) olan bir çevrə verilmişdir. 00:05:26.600 --> 00:05:32.590 Çevrəni çəkək. Çevrənin mərkəzi 00:05:32.590 --> 00:05:35.840 5, 12 nöqtəsindədir. 00:05:35.840 --> 00:05:39.990 Çevrə x oxuna sadəcə bir nöqtədə toxunur. 00:05:39.990 --> 00:05:41.580 Çevrənin radiusu nəyə bərabərdir? 00:05:41.580 --> 00:05:44.710 Bu, x oxuna toxunur. 00:05:44.710 --> 00:05:47.190 Bu çevrə x oxuna sadəcə 00:05:47.190 --> 00:05:48.840 bir nöqtədə toxunur. 00:05:48.840 --> 00:05:51.690 x oxu üfüqi xətdir. 00:05:51.690 --> 00:05:53.870 Çevrə x oxuna başqa harada toxuna bilər? 00:05:53.870 --> 00:05:55.650 Burada. 00:05:55.650 --> 00:05:59.870 Lakin x burada olarsa, y koordinatı 00:05:59.870 --> 00:06:00.940 müsbət olmayacaq. 00:06:00.940 --> 00:06:03.730 Bunun müsbət y koordinatı var. 00:06:03.730 --> 00:06:07.300 O, x oxundan yuxarıdadır. 00:06:07.300 --> 00:06:10.690 Odur ki, bu çevrə x oxuna sadəcə 00:06:10.690 --> 00:06:13.850 bir nöqtədə toxunur. 00:06:13.850 --> 00:06:15.480 Bunu belə çəkə bilərik. 00:06:18.290 --> 00:06:19.540 Bu, x oxudur. 00:06:22.700 --> 00:06:24.700 Bu, x oxudur, y oxu 00:06:24.700 --> 00:06:27.010 burada olacaq. 00:06:27.010 --> 00:06:28.610 Verilənlərə əsasən 00:06:28.610 --> 00:06:30.900 çevrənin radiusunu müəyyənləşdirməliyik. 00:06:30.900 --> 00:06:39.920 Bu, (5, 12) nöqtəsidir, y 12-yə bərabərdir. 00:06:39.920 --> 00:06:41.310 Bu hündürlük nəyə bərabərdir? 00:06:41.310 --> 00:06:42.980 Bu, radiusdur. 00:06:42.980 --> 00:06:44.450 Bunun y koordinat 12-dir. 00:06:44.450 --> 00:06:48.440 Radius 12-yə bərabərdir. 00:06:48.440 --> 00:06:49.790 Çevrənin radiusunun nəyə bərabər 00:06:49.790 --> 00:06:50.850 olduğunu tapdıq. 00:06:50.850 --> 00:06:52.890 Doğru cavabı tapdıq. 00:06:52.890 --> 00:06:54.140 Davam edək. 00:06:56.710 --> 00:06:58.200 Növbəti sual. 00:06:58.200 --> 00:07:00.840 Verilənlərə 00:07:00.840 --> 00:07:02.090 nəzər salaq. 00:07:04.410 --> 00:07:11.610 Kişilər, qadınlar və 00:07:11.610 --> 00:07:13.480 səs vermə yaşına çatmış əhalinin sayı. 00:07:13.480 --> 00:07:21.850 Qeydiyyatda olan seçicilərin sayı göstərilib. 1200, 00:07:21.850 --> 00:07:30.341 1000, 1300 və 1200. 00:07:30.341 --> 00:07:33.290 Verilən cədvəldə 00:07:33.290 --> 00:07:35.060 B şəhərində son sesvermədə iştirak edənlər 00:07:35.060 --> 00:07:36.930 haqqında məlumat göstərilmişdir. 00:07:36.930 --> 00:07:40.280 Səsvermədə, səsvermə hüququ olan əhalinin 00:07:40.280 --> 00:07:42.880 40%-i iştirak etmişdir. 00:07:42.880 --> 00:07:46.430 Bu, səsvermə hüququ olanların sayıdır. 00:07:46.430 --> 00:07:50.400 40% səsvermədə iştirak edib. 00:07:50.400 --> 00:07:53.360 Seçki zamanı seçici fəallığını səs verən seçicilərin sayının 00:07:53.360 --> 00:08:02.990 qeydiyyatda olan seçici sayına nisbətini tapmaqla müəyyən edirik. 00:08:02.990 --> 00:08:05.000 Bu seçki zamanı seçici fəallığı nəyə bərabərdir? 00:08:05.000 --> 00:08:06.830 Neçə nəfər seçkidə səs verib? 00:08:06.830 --> 00:08:10.310 Səsvermə hüququ olanların 40%-i səsvermədə iştirak edib. 00:08:10.310 --> 00:08:11.830 Neçə nəfərin səsvermə hüququ var? 00:08:11.830 --> 00:08:13.310 Kişilərin və qadınların sayını 00:08:13.310 --> 00:08:15.470 toplamalıyıq, 2500. 00:08:15.470 --> 00:08:16.740 İkisinin cəmini tapdıq. 00:08:16.740 --> 00:08:19.110 2500-in 40%-i nəyə bərabərdir? 00:08:19.110 --> 00:08:26.110 2500 vur 0,4. 00:08:26.110 --> 00:08:26.470 Hesablayaq. 00:08:26.470 --> 00:08:29.800 4 vur 25 = 100. 00:08:29.800 --> 00:08:30.590 2 sıfır əlavə edirik. 00:08:30.590 --> 00:08:32.120 0, 0. 00:08:32.120 --> 00:08:35.710 Onluq kəsr işarəsini də əlavə edək. 00:08:35.710 --> 00:08:39.370 1000 alınır. 00:08:39.370 --> 00:08:41.090 2500-in 40%-ini tapdıq. 00:08:41.090 --> 00:08:42.950 1000 nəfər səsvermədə iştirak edib. 00:08:42.950 --> 00:08:44.740 Seçici fəallığını tapmaq üçün 00:08:44.740 --> 00:08:47.570 bu qiyməti, yəni 1000-i 00:08:47.570 --> 00:08:49.390 qeydiyyatda olanların sayına bölməliyik. 00:08:49.390 --> 00:08:52.890 Qeydiyyatda olan ümumi seçici sayı = 1000 kişi üstəgəl 1200 qadın. 00:08:52.890 --> 00:08:53.780 Cəmini tapırıq. 00:08:53.780 --> 00:08:58.310 2200 nəfər qeydiyyatda olan seçici var. 00:08:58.310 --> 00:09:06.670 Seçici fəallığı = 10/22 və ya 5/11. 00:09:06.670 --> 00:09:07.360 Doğru cavabı tapdıq. 00:09:07.360 --> 00:09:09.410 ... 00:09:09.410 --> 00:09:10.560 ..... 00:09:10.560 --> 00:09:12.525 ... 00:09:12.525 --> 00:09:14.630 ... 00:09:14.630 --> 00:09:16.340 ... 00:09:16.340 --> 00:09:17.090 ... 00:09:17.090 --> 00:09:19.090 ...