Wist je dat telkens muzikanten hun instrument oppikken
er vuurwerk afgaat in hun hersenen?
Langs de buitenkant lijken ze misschien kalm en gefocust,
terwijl ze de muziek lezen en de juiste geoefende bewegingen maken.
Maar in hun hersenen is een feest aan de gang.
Hoe weten we dit?
In de laatste deccenia
hebben neurowetenschappers voor enorme doorbraken gezorgd
in het begrip van hoe onze hersenen werken door ze in realtime te bestuderen
met instrumenten als FMRI en PET scanners.
Wanneer mensen aan deze machines worden gekoppeld,
kan bij taken als lezen en rekenen
in desbetreffende delen van de hersenen
activiteit waargenomen worden.
Maar toen onderzoekers de deelnemers naar muziek deden luisteren,
zagen ze vuurwerk.
Verscheidene delen van de hersenen lichtten onmiddellijk op
toen ze het geluid verwerkten,
de verschillende elementen ontleedden, zoals melodie en ritme,
en ze allemaal terug samenstelden tot één muzikale ervaring.
Onze hersenen doen dit alles in een fractie van een seconde
tussen het moment dat we de muziek horen en het moment dat onze voeten meetikken.
Als wetenschappers zich concentreren op de hersenen
van muzikanten in plaats van luisteraars,
wordt het vuurwerk pas een waar feest.
Het beluisteren van muziek
roept dan wel interessante hersenactiviteit op,
maar muziek maken is voor de hersenen wat een workout is voor het lichaam.
De neurowetenschappers zagen meerdere delen van de hersenen oplichten,
terwijl ze bezig waren verschillende informatie te verwerken
in complexe, gekoppelde en verbazingwekkend snelle sequenties.
Maar waarom heeft muziek dit effect op de hersenen?
Het onderzoek is nog vrij recent, maar ze weten het wel bijna zeker.
Muziek spelen neemt alle delen van de hersenen in beslag,
vooral de visuele, auditieve en motorische schorsen.
Zoals bij elke workout versterkt gedisciplineerde en gestructureerde
muziekbeoefening deze hersenfuncties en maakt die kracht beschikbaar
voor andere activiteiten.
Het voornaamste verschil tussen muziek luisteren en spelen
is dat het laatste goede motorvaardigheden vergt,
die gecontroleerd worden in beide hersenhelften.
Ook combineert het de linguïstische en mathematische precisie
van de linkerhersenhelft
met de nieuwe en creatieve inhoud waar de rechterhersenhelft in uitblinkt.
Dit maakt dat musiceren
het volume en de activiteit verhoogt van de hersenbalk,
de brug tussen de twee hersenhelften,
waardoor berichten zich sneller en via meer kanalen verplaatsen.
Hierdoor lossen muzikanten problemen wellicht effectiever
en creatiever op,
zowel in academische als sociale settings.
Omdat musiceren ook het vormgeven en begrijpen
van de emotionele inhoud en boodschap vergt,
hebben muzikanten vaak beter ontwikkelde uitvoerfuncties,
een categorie van verbonden taken
zoals planning, strategie en aandacht voor detail.
Dit vereist gelijktijdige analyse van cognitieve en emotionele aspecten.
Dit beïnvloedt tevens de werking van ons geheugen.
Muzikanten vertonen inderdaad betere geheugenfuncties:
sneller en efficiënter creëren, opslaan en ophalen van herinneringen.
Studies tonen aan dat muzikanten in hun sterk verbonden hersenen
elke herinnering verscheidene etiketten opplakken,
zoals een conceptueel, een emotioneel, een auditief en een contextueel etiket.
Net als een goede zoekmachine op het internet.
Hoe weten we dat deze voordelen uniek zijn bij muzikanten,
in tegenstelling tot sport of schilderen?
Of zou het kunnen dat mensen die met muziek bezig zijn
vooraf al slimmer waren?
Neurowetenschappers hebben dit onderzocht, maar zien vooralsnog steeds
dat de artistieke en esthetische aspecten van een instrument leren bespelen,
verschillen van andere studieactiviteit, kunst inbegrepen.
Verschillende studies met deelnemers
met aanvankelijk gelijk ontwikkelde cognitieve functies en neurale verwerking
toonden aan dat diegenen die een tijd lang muziek studeerden,
verscheidene hersendelen relatief sterker ontwikkelden.
Dit recent onderzoek naar de mentale voordelen van musiceren
heeft ons inzicht bevorderd in mentaal functioneren,
en de innerlijke ritmes en complexe wisselwerking
van het ongelooflijke orkest dat onze hersenen zijn.
Les: Anita Collins. Verteld door Addison Anderson.
Muziek: Peter Gosling
Animatie: Sharon Colman Graham