Bazen hayatta kötü geçen dönemlerimiz olur.
Ben bu dönemi 2013 yılında yaşadım.
Evliliğim yeni bitmişti
ve bu başarısız birliktelikte aşağılanmıştım.
Çocuklarım üniversite için evden ayrılıyorlardı.
Çoğunlukla muhafazakâr dönemde büyüdüm
ama muhafazakârlık değişti
ve bir sürü arkadaşımı da kaybettim.
Yaptığım şey ise bir dairede yalnız yaşamak
ve sadece çalışmaktı.
Çekmeceleri açtığınızda mutfak eşyaları olması gerekliyken
benimkiler Post-it ile doluydu.
Tabakların dizili olması gereken diğer raflarda ise
zarflar vardı.
İş ve haftaiçi arkadaşlarım vardı fakat haftasonu için yalnızdım.
Bu yüzden haftasonlarım uzun ve uğultulu sessizliklerden ibaretti.
Yapayalnızdım.
Yalnızlık, beklenmedik bir şekilde bana
bir korku, karnımda bir yanma ile hissettiriyordu kendisini.
Biraz da sarhoşluk gibi yanlış kararlar aldırıyordu,
hayatın akışınına kapılmıştım ve sağlam bir duruşum yoktu.
Bu zamanın en acılı yanı ise farkına varmaktı.
Dairemdeki boşluk ise
içimdeki boşluğun bir yansımasıydı,
ve kültürümüzdeki bazı yalanlara inanmıştım.
İlk yalan kariyer başarısının tatmin edici olmasıydı.
Ben debir hayli kariyer başarısı edindim
ve fark ettim ki kariyer olası bir başarısızlıkta duyacağım
utançtan uzaklaşmamı sağlıyordu.
Fakat bu bana olumlu bir şey vermedi.
İkinci yalan ise eğer bir zafer daha kazanırsam
kendimi mutlu edebileceğimdi.
6-7 kilo ver, biraz daha fazla yoga yap
böylece mutlu olursun.
Bu sadece kendi kendine yeterliliğin yalanıydı.
Ölüm döşeğindeki birinin de size söyleyebileceği gibi
insanları mutlu eden hayattaki derin ilişkilerdir,
kendi kendine yetmekten vazgeçmektir.
Üçüncü yalan ise meristokrasi inancıydı.
Meristokrasinin mesajına göre başardığınız şeysiniz.
Meritokraside yanlış bilinen ise şu:
Saygın markalara tutunabilirseniz itibar kazanabilirsiniz.
Meristokrasinin duygusu koşullu sevgidir;
nasıl seveceğinizi "kazanabilirsiniz."
Meristokrasinin antropolojisinde ise saflaştırılacak bir ruh değil
artırılabilecek bir yetenekler bütünüsüzdür.
Meritokrasinin kötü düşüncesine göre,
başkalarından biraz daha fazla şey başaran insanlar
aslında onlardan biraz daha fazlasını hak ediyorlardır.
Böylece günahın ödemesi yine günahtır.
Benim günahlarım ise ihmal,
arkadaşlarım ihtiyaç duyduğunda orada olamamak,
mazeretler, tartışmadan kaçınmak.
Garip olan şeyse bir vadiye düşüyor gibiydim,
bağlantı kopukluğu olan bir vadi
ve birçok insan da bunu yaşıyordu.
Kariyerimin sırrı ise
bu tür yaşadığım çoğu şeyin
diğer insanların da her zaman başına geliyor olması.
Ben ortalama üstü becerileri olan çok ortalama bir insanım.
(Kahkahalar)
Ben tarafsızdım.
Aynı zamanda, diğer insanlar da tarafsız,
birbirleri tarafından parçalanmış ve izoleydiler.
45 yaşını geçmiş Amerikalıların %35'i kronik olarak yalnız.
Amerikalıların yalnızca %8'i
komşularıyla anlamlı sohbet ettiklerini bildiriyorlar.
Amerikalıların yalnızca %32'si komşularına güveniyor,
ayrıca sadece %18'i milenyum kuşağından.
En hızlı büyüyen politik parti bağımsız olan.
En hızlı büyüyen din yine bağımsız olan.
Depresyon oranları ve zihinsel sağlık problemleri artıyor.
İntihar oranı ise 1999'dan beri %30 arttı.
Ergenlikte intihar oranı geçen birkaç senede,
%70 oranında yükseldi.
45 bin Amerikalı her sene kendisini öldürüyor;
72 bin kişi opioid bağımlılığından ölüyor,
beklenen yaşam süresi gittikçe düşüyor, artmıyor.
Yani anlatmak istediğim şey, şunu anlatmak için geldim,
ekonomik bir krizdeyiz, çevresel bir krizdeyiz
ve siyasi bir krizdeyiz.
Ayrıca sosyal ve ilişki krizlerimiz var;
biz o vadideyiz.
Birbirimizi paramparça ettik.
Washington'dan gelen yalanlar şelalerimiz var.
Biz öyle bir vadideyiz ki.
Son beş yıl boyunca şunu düşündüm:
Bir vadiden nasıl kurtuluruz?
Yunanlıların söylediği gibi "Bilgelik yolunda acı çekiyorsun."
Bu karanlık noktadan başlayarak birkaç şey fark ettim.
İlki, bağımsızlığın berbat bir şey olduğu.
Ekonomik bağımsızlık tamam, politik bağımsızlık iyi
ama sosyal bağımsızlık berbat.
Köklendirilmemiş insan başıboş biridir.
Köklendirilmemiş insan hatırlanmaz çünkü kendini bir şeylere adamamış.
Bağımsızlık yüzmek isteyeceğiniz bir okyanus değil,
karşıya geçmek için bir ırmak.
Böylece sadece kendinizi karşıya geçmeye adayabilirsiniz.
Öğrendiğim ikinci şey,
hayatta kötü bir şeyler yaşadığınız bir dönemde
kırılmış da olabilir
kırılıp açılmış da olabilirsiniz.
Kalbi kırık olan insanları biliyoruz.
Bazı acılara katlanmışlar ve küçülmüş hissediyorlar,
daha sinirli, içerlemiş ve saldırgan oluyorlar.
Söyleyişte olduğu gibi,
''Dönüştürülemeyen acı iletilir.''
Fakat diğer insanlar kırılıp açılmış.
Acı çekmenin büyük gücü hayata bir süre ara vermektir.
Size düşündüğünüz gibi bir insan olmadığınızı hatırlatır.
İlahitayçı Paul Tillich,
''Acı çekerken içinden geçtiğiniz kat
aslında ruhunuzun temelidir,
içinden geçtikçe yeni bir boşluk oluşur,
içinden geçtikçe yeni bir boşluk oluşur.
Önceden fark etmediğiniz derinliklerle karşılaşırsınız,
yalnızca ruhsal ve dinsel besinler bu derinlikleri doldurur.
Buraya geri döndüğünüzdeyse, egodan sıyrılın
ve kalbinizin içine yerleşin,
arzulayan kalbinize yerleşin.
Birine duyduğumuz özlem ve sevgi düşüncesi,
Louis de Bernières'in kitabında tanımladığı şey gibidir.
''Yüzbaşı Corelli'nin Mandolini''
Yaşlı bir adam
kızına eski eşiyle ilişkisini anlatıyor
ve yaşlı adam diyor ki
''Sevgi, artık aşk yanıp kül olduğunda geriye kalandır.
Bu bir sanat ve şanslı bir kaza aslında.
Annen ve ben bu duyguları yaşadık.
Yeraltına karşı büyüyen köklerimiz,
dallardan sarkan güzel çiçeklerimiz vardı,
ve fark ettik ki biz tek bir ağacız, iki tane değil.
Bu kalplerin özlem duyduğu şey.
Kalbinde ikinci fark edeceğiniz şey ruhunuzdur.
Şu an size Tanrı'ya inanıp inanmadığınızı sormuyorum.
Bilin ki sizin bir parçanızın şekli, büyüklüğü, rengi
ve kilosu yoktur ama bu ölçüsüz şey size
sonsuz bir haysiyet ve değer katar.
Zengin ve başarılı insanlarda
başarısız olanlardan daha fazlası yoktur.
Kölelik yanlıştır çünkü bu, başka bir ruhu yok etmektir.
Tecavüz, bazı fiziksel moleküllere saldırıda bulunmaktan,
daha fazlası diğer bir insanın ruhuna hakaret teşebbüsüdür.
Sonrasında ruh ne mi yapar? Doğruluk için özlem duyar.
Kalp diğerleriyle kaynaşmayı özler, ruh ise dürütslüğü özler.
Böylece Einstein'dan ödünç aldığım üçüncü farkındalığım oluştu.
''Sahip olduğunuz sorun
kendi yarattığınız bilinç seviyeniz ile çözülemez.
Farklı bir bilinç düzeyine çıkmalısınız.''
Peki siz ne yapıyorsunuz?
Pekala, yapacağınız ilk şey kendinizi arkadaşlarınıza fırtlatmak
ve daha önce hiç bahsetmediğiniz en derin konuları konuşmak.
Ama yapacağınız ikinci şey,
kalabalıkların içine yalnız dışarı çıkmak.
Gösteri yapacak hiçkimsenin olmadığı bir alana gidip
ego hiçbir şey yapamayıp parçalanıyorken
işte o zaman sevilebilirsiniz.
Bir arkadaşım vardı, kızı doğduğu zaman
kızını evrimin gerektirdiğinden daha çok sevdiğini fark ettiği söylemişti.
(Kahkahalar)
Her zaman bunu sevmişimdir.
(Alkışlar)
Çünkü bu bizim içimizden gelen huzur,
birbirimize duyduğumuz tanımlanamayan ilgi ile açıklanabilir.
O noktaya dokunduğunuz anda, kurtarılmaya hazırsınız demektir.
Vadideyken en zor şey
dışarı tırmanamamaktır,
birisi size ulaşmalı ve dışarı çekmeli.
Ben bunu yaşadım.
Şanslıyım ki Kathy ve David adında bir çift beni bir eve davet etti
ve onlar...
Santi adında DC devlet okuluna giden bir çocukları vardı.
Santi'nin kalacak yer arayan bir arkadaşı vardı
çünkü annesinin zihinsel sağlığı bozulmuştu.
Bu çocuk bir arkadaş edindi. O da başka bir arkadaş.
Evlerine altı sene önce gittiğim zaman,
kapıya doğru yürüdüm, mutfak masasında yaklaşık 25 kişi,
ve aşağıda bodrumda uyuyan bir grup daha vardı.
Kendimi bir çocuğa tanıtmak için uzandım,
şöyle söyledi: ''Aslında burada el sıkışmıyoruz.
Sarılıyoruz.''
Ve ben de kucaklaşmayı pek sevmem
ama şehirde olduğum süre zarfında her perşembe akşamı evlerine giderdim,
bütün o çocuklara sarılırdım.
Onlar samimiyet istiyorlardı.
Sonuna kadar davrandığınız şekli korumanızı talep ediyorlardı.
Onlar yeni ve kültürel hastalıklara
tedavi olabilecek bir çare öğretiyorlardı.
En başa insanlarla olan ilişkileri koyan bir çare,
sadece kelime olarak değil, tam olarak gerçek.
Güzel olan ise, bu topluluklar her yerdeler.
Aspen Enstitüsü'nde bir şey başlattım: ''Weave: The Social Fabric.''
Logomuz burada.
Biz bir yere cup diye atladık ve her yerde örücüleri bulduk.
Asiaha Butler gibi insanlar buluyoruz,
Chicago'da, Englewood'da, şartları zor mahallelerde yaşayanlar.
Orası çok tehlikeli olduğu için taşınmayı düşünüyordu
ve caddenin karşısına baktı, iki küçük kız gördü,
kırık camlarla dolu arsada oynuyorlardı,
ve eşine dönüp dedi ki ''Taşınmıyoruz.
Bu durumu görmezden gelen bir aile olmayacağız.''
''Englewood'da gönüllülük''ü Google'da aradı ve R.A.G.E. adında
orada büyük bir organizasyon yönetiyor.
Bu insanlardan bazıları çok zorlu vadileri gördüler.
Ohio'da evine antik geziden dönen Sarah adında bir kadınla tanıştım
ve kocasının iki çocuğunu öldürüp sonra da intihar etmiş olduğunu öğrendim.
Şimdi onun ücretsiz bir eczanesi var ve topluluktaki gönüllülerden biri.
Şimdi kadınlara şiddetle nasıl başa çıkılacağını öğretiyor.
Bana dedi ki ''Deneyimim sayesinde büyüdüm çünkü kızgındım.''
Onun bana yapmaya çalıştığı şeyle savaşacaktım,
dünyada değişim yaratarak.
Bak, o beni öldürmedi.
Ona şunu söylemiştim.
''Bana yapmaya çalıştığın şeye lanet olsun, asla başaramayacaksın.''
Bu örücüler bireysel bir hayat yaşamıyorlardı,
Onların ilişkili bir hayatları vardı ve hayat değerleri farklıydı.
Manevi motivasyonları var.
Mesleki sertifikaları var, kendilerini yetiştirdiler.
Youngstown, Ohio'da biriyle tanıştım.
Kent meydanında bir pankart açmıştı:
''Youngstown'ı Koru''
Onların radikal karışıklıkları var
ve ilişkilerde dahiler.
Mary Gordon adında bir kadın var,
Roots of Emphaty diye bir organizasyonu yönetiyor.
Yaptıkları şey bir grup çocuğu, bir sekizinci sınıfı alıp
bir anne ve bir küçük çocuğu koyup
küçük çocuğun ne düşündüğünü öğrencilere tahmin ettiriyorlar,
empatiyi öğretmek için.
Sınıfta diğerlerinden biraz daha büyük bir çocuk vardı,
çünkü bakıcı aile dönemi süresince okuldan geri kalmıştı,
annesinin cinayetine tanık olmuştu.
Bu çocuk, bebeği tutmak istedi.
Anne korkmuştu çünkü çocuk büyük ve ürkütücüydü.
Ama anne, Darren'a bebeği tutması için izin verdi.
Çocuğu tuttu ve bunu gayet iyi yaptı.
Bebeği geri verdiği zaman ebeveyinlik ile ilgili sorular sormaya başladı.
Son sorusu ise
''Hiçkimsenin seni sevmediğini bilsen iyi bir baba olabilir miydin?''
Roots of Empathy'nin yaptığı şey
oraya ulaşmak ve insanları vadiden kurtarmak.
Örücülerin de yaptığı bu.
Bazıları mesleklerini değiştiriyorlar.
Bazıları ise aynı işte devam ediyorlar.
Ama değişmeyen şey, onlara için enerji dolular.
Şunu okudum,
E.O. Wilson çocukluğunu anlatan ''Natüralist'' isimli bir kitap yazdı.
Yedi yaşındayken ebeveynleri boşanıyor.
Ve onu Kuzey Florida'da Cennet Sahili'ne gönderiyorlar.
O daha önce hiç okyanus
veya denizanası görmemiş.
Şunu yazıyor, ''Yaratık çok şaşırtıcıydı. Hayal gücümün ötesindeydi.''
Rıhtımda otururken bir gün
bir vatozun, ayağının altında yüzdüğünü görüyor.
O anda hem hayranlık ve merak içinde bir natüralist doğuyor.
Bu gözlemi yapıyor:
Bir çocukken
hayvanları, yetişkinliğinize kıyasla iki kat büyük görürsünüz.
Bu her zaman bana ilham oldu
çünkü çocukken hep manevi bir tutku isteriz,
kendimizi tamamen bir şeye vermeyi
ve o meslek seviyesini bulmayı.
Bu örücülerin yanındayken
onlar başkalarını, normal insanlardan iki kat büyük görüyorlar.
İçlerindeki derinlikleri görüyorlar.
Ve karşılaştıkları şey keyif.
Hayatımızın ilk dağında, kariyeri yakalamaya çalışırken
mutluluğa ulaşmaya çalışıyoruz.
Mutluluk güzeldir, bireysel bir açılım gibi.
Bir zafer kazanırsınız,
terfi edersiniz, takımınız Super Bowl ödülünü kazanır,
mutlu olursunuz.
Keyif, insanın rahatlaması değildir, dağılmasıdır.
Anne ve çocuk arasındaki ten duvarının kalktığı andır,
bir natüralistin yalnızca doğada özgür olmasıdır.
Bir amaca veya işinize kendini kaptırdığınız andır,
tamamen kendinizi unutmuşsunuzdur.
Keyif, mutluluktan fazlasını hedeflemekten daha güzeldir.
İnsanlar keyfi kaybettiğinde ona giden geçitler topluyorum.
Favorilerimden biri Zadie Smith.
1999 yılında, Londra'da bir gece kulübünde
arkadaşlarını ararken çantasını bulamıyor
Ve aniden, onun da yazdığı gibi
''ipince, büyük gözlü bir adam kalabalık arasında
elime uzandı.
Hep aynı soruyu sordu, ''Onu hissediyor musun?''
Abartılı topuklularım beni öldürüyordu, o gece ölebileceğimden korktum,
aynı zamanda keyiften boğulmuş durumdaydım,
''Can I Kick It'' çalıyor olmalıydı,
dünya geçmişindeki bu kusursuz anda
ve ses sisteminde,
şimdi de ''Teen Spirit'' çalmaya başlamıştı.
Adamın elimi tuttum, kafamın üstü uçtu gitti,
dans ettik ve kendimizi zevke teslim ettik.
Söylemeye çalıştığım şey iki tür zihniyet vardır.
İlki dağ zihniyeti, bireysel mutluluk ve kariyer başarısı hakkında.
Bu iyi bir zihniyet, buna karşı değilim.
Ama evrensel bir vadideyiz
çünkü bunu dengeleyecek başka bir zihniyetimiz yok.
Kendimizi bir insan olarak iyi hissedemiyoruz,
geleceği tanımlayan inancımızı yitirmişiz,
birbirimizi derinden görmüyoruz, iyi davranmıyoruz.
Bir sürü değişime ihtiyacımız var.
Ekonomik değişime ve çevresel değişime ihtiyacımız var.
Ayrıca kültürel ve ilişkisel devrimlere de ihtiyacımız var.
Kurtarılmış bir toplumun dilini adlandırmamız gerek.
Ve bana göre, örücüler bu dili çoktan bulmuşlar.
Benim sosyal değişim teorime göre
eğer küçük bir topluluk daha iyi yaşamaya karar verirse
diğerleri de kopyalar ve değişir.
Bu örücüler daha iyi yaşamanın bir yolunu bulmuşlar.
Bunu kuramlaştırmak zorunda değilsiniz.
Onlar ülkenin her yanında topluluk kurucuları.
Bizim hayatlarımızı değiştirmemiz gerekiyor.
böylece şunu diyebiliriz ''Ben örücüyüm, biz örücüleriz.''
Ve bunu yaparsak
içimizdeki boşluk doldurulur
ama en önemlisi sosyal birliktelik düzeltilir.
Çok teşekkür ederim.
(Alkışlar)