با بڵێین دە خولەکت پێدەچێت بۆ چارەسەر کردنی ئەم پەزڵە،
ئەی چەندت پێدەچێت
ئەگەر کارەبا لە دەستت بدات؟
زیاتر، وایە؟
لەبەرئەوەی ئازاری دەستت سەرنجت دەشێوێنێت.
؛لەوانەشە بەم شێوەیە نەبێت
دەکەوێتەوە سەرئەوەی چەندێک بەرگەی ئازار دەگریت.
هەندێک خەڵك بە هۆی ئازارەوە سەرنجیان دەشێوێت.
لای هەندێک خەڵک، تەواوکردنی ئەرکەکە کاتی زیاتر دەوێت و بە باشی نایکەن.
ھەندێک خەڵکیتر ڕاھاتوون سەرنجییان لەسەر ئازارەکە نەبێت،
و ئەوخەڵکانە باشتر و خێراتر
وێنەکە ڕێک دەخەن کاتێک ئازاریان ھەیە
وەک لەوکاتەی کە ئازارییان نییە.
ھەندێک خەڵک مێشکیان بە بیرکردنەوەوە سەرقاڵ دەکەن
تا خەیاڵیان لای ئازارەکە نەمێنێت.
باشە چۆن دەکرێت خەڵکی
توشی هەمان ئازار ببن بەڵام
بە شێوەی جیاواز هەست بە ئازارەکە بکەن؟
و بۆچی ئەمە گرنگە؟
پێش ھەموو شتێک، ئازار چییە؟
ئازار دۆخێکی ناخۆش و ئەزموونێکی هەستییە،
لە ئەنجامی زیان گەیشتنی بەرچاو یان نادیار بە شانەکان درووست دەبێت.
ئازار شتێکە ئێمە دەیچێژین.
قسەی ئەو کەسەی کە ئازار دەچێژێت باشترین پێوەری ڕێژەی ئازارە.
؛ئازار توندی ھەیە
و دەتوانی پلەبەندی بۆ بکەیت
لە سفر، بێ ئازار، بۆ دە توندترین ئازار کە بەخەیاڵدا بێت.
بەڵام ئازاریش جۆری ھەیە،
وەک بڕین، پیاکێشان، سووتان و ئێشان.
چی وادەکات پەی بەم ئازارانە ببەیت؟
کاتێک ئازارت پێدەگات،
شانەیەکی تایبەتی ھەستە دەمار،
پێی دەگوترێت نۆسێ سێپتەرس ئاماژە دەنێرێت
بۆ دڕکەپەتک و پاشان بۆ مێشک.
گواستنەوەکە بەکۆتا دەگات لەلایەن دەمارە خانەکانی نیوڕۆن و گلیا.
ئەمە ماددە خۆڵەمێشییەکەی مێشکتە.
و شا دەمارەکانی مێشک زانییارییەکە بە شێوەی تەزووی کارەبایی دەگوازنەوە
لە جێگاییەکەوە بۆ جێگاییەکی تر.
ئەمەش ماددە سپییەکەیە.
شا دەمارەکانی کە ئازار دەگوازنەوە
لە دڕکەپەتکەوە بۆ مێشک
کە ڕێگەی ھەستی ئێمەیە
کە لە توێکڵی مێشکدا کۆتایی دێت،
توێکڵی مێشکیش ئەو بەشەیە کە بڕیار دەدات
دەربارەی ئاماژەی ئازار.
سیستەمێکیتری پێکەوەبەستنی خانەکانی مێشک
کە پێی دەڵێن تۆڕی دەرکەوتوو
بڕیار دەدات کە سەرنج بخەیتە سەرچی.
کاتێک کاریگەری ئازارەکە زۆر بوو،
ئاماژەکانی ئازار ڕاستەوخۆ تۆڕی دەرکەوتوو چالاک دەکەن.
ئێستا، سەرنج دەخەیتە سەر ئازارەکە.
ھەروەھا مێشکیش کاردانەوەی دەبێت بۆ ئازارەکە و
مامەڵە لەگەڵ ئاماژەکانی ئەم ئازارە دەکات.
لە ڕێگەی دەمارەکانەوە ئاماژە دەنێرێت
بۆ دەست لابردن لەسەر تەباخەکە.
و ھەروەھا تۆڕی خانەیی ڕاهاتنیش چالاک دەبێت
کە ئیندۆرفین و ئینکافلین دەنێرێت،
ئەوانەش ماددەی کیمییاین، دەردەدرێن کاتێک کە ئازرت هەیە یان کە وەرزش دەکەیت،
وا دەکات لەگەڵ دۆخەکدا ڕابێیت.
ئەم سیستەمە کیمیاییانە یارمەتی ڕێکخستن و کەم کردنەوەی ئازار دەدەن.
هەموو خانە و دەمارەکان بە یەکەوە کار دەکەن
بۆ ئەوەی هەست بە ئازار بکەیت،
تاکو چیتر شانەکانت زیانییان پێ نەگات،
و یارمەتیت دەدات بەرگەی ئازارەکە بگریت.
هەموو کەسێک هەمان سیستەمی هەیە،
بەڵام ھەستیاری و بەتوانایی ئەم سوڕانەی مێشک
دیاری دەکات چەندێک ھەست بەئازاردەکەیت و بەرگەی دەگریت.
لەبەر ئەوەیە ھەندێک خەڵک زیاتر لە خەڵکیترهەست بە ئازار دەکەن
و وا دەکات هەندێک خەڵک تووشی ئازاری درێژخایەن بن
کە چارەسەر هیچ کاریگەریەکی نەبێت،
لە کاتێکدا هەمان شت کاریگەری لەسەر خەڵکیتر هەبێت.
جیاوازی لەھەستیاری بۆ ئازار
زۆر جیاواز نییە لە جۆرەکانی تری جیاوازی لە
وەڵامدانەوە بۆ وریاکەرەوەکانیتردا
وەک چۆن ھەندێک خەڵک حەزیان بە "سکەتلمەوتە"
کەچی ھەندێکی تر، توشی سەرسوڕان و ڕشانەوە دەبن.
گرنگی جۆراوجۆری سوڕی ئازار
لە مێشکماندا چییە؟
باشە، جۆرەھا چارەسەر ھەیە بۆ ئازار،
بۆ جۆرەھا سیستەمی جیاواز.
بۆ ئازارێکی سادە، دەرمانێک کە بەبێ پێشنیاری دکتۆریش بەردەستن
کار دەکاتە سەر ئەو خانانەی کە ئازەرەکەی لێوەدێت.
جۆرە بەھێزەکانیتری دەرمان و سڕکەر
چالاکی سوڕی دەمارە خانەکان کەم دەکەنەوە
یان سیستەمی مامەڵەکردنمان لەگەڵ ئازار یان ئیندۆرفینەکان بەرز دەکەنەوە.
ھەندێک خەڵک دەتوانن بە بەکارھێنانی ڕێگەی
سەرنج نەدان، پشوودان، تێڕامان، یۆگا چارەسەری ئازار بکەن
یان ئەو ستراتیجیانەی کە دەکرێت فێربکرێن، وەک چارەسەری ڕەفتاری مێشک.
بۆ هەندێک کەس کە ئازاری توند و درێژخایەنییان هەیە،
ئازارەکەیان دوای چەندین
مانگیش لە بریندار بوونییان کۆتایی نایەت،
پێویستە بە شێوەیەکی تایبەت چارەسەر بکرێن.
وەک ئەوەی باو بووە، زانست چارەسەرەکانی لەسەر
ژمارەیەکی زۆری خەڵک تاقی دەکاتەوە
بۆ ئەوەی دەستنیشانی ئەو چارەسەرە بکەن کە زۆربەی خەڵکی چارە دەکات.
بەڵام هەمیشە کەسی جیاواز هەیە
کە چارەسەریەکە کاریگەری نابێت لەسەریان
یان بگرە زیانیشیان پێ دەگەێنێت،
ئێستا، دەرمانی تازە کە ڕاستەوخۆ کار دەکەنە سەر ئازارێکی تایبەت
و ڕێگری لە بەخشینی ئازار دەکەن
گەشەیان پێ دەدرێت،
بەھەمان شێوە بۆ گونجاندنیان لەگەڵ ھەر نەخۆشێک،
بە بەکارھێنانی ئامێری وەک MRI
بۆ شیکردنەوەی ڕێڕەوەکانی مێشک و
دیاریکردنی شێوازی کاردانەوەی مێشک بۆ ئازارەکە
کلیلی دۆزینەوەی باشترین چارەسەرە بۆ تۆ.
ئەمە بەڕاستی چارەسەری کەسییە نەک گشتیی.