Tôi muốn giới thiệu với các bạn năm chiếc ghế này.
Vì đây là năm nhân vật chính trong bài nói của tôi.
Chúng gửi một thông điệp đặc biệt đến chúng ta.
Thông điệp ấy là về
đâu là những cách hành xử và thái độ
mà ta mang đến cho thế giới trong từng khoảnh khắc.
Để làm rõ ý,
tôi sẽ kể cho các bạn một câu chuyện từ cá nhân tôi.
Tôi đã từng cố gắng để xây dựng một mối quan hệ vững chắc
với một người vô cùng quan trọng,
con gái riêng của chồng tôi, 20 tuổi.
Để làm điều đó, tôi nghĩ:
''Hãy có một buổi tối vui vẻ bên ngoài, chỉ phái nữ với nhau.''
Và tôi chọn một địa điểm đặc biệt
là câu lạc bộ Blue Note Jazz tại Milan.
Đó là đêm mà Manhanttan Transfer, nhóm jazz yêu thích của tôi biểu diễn.
Chúng tôi gặp nhau, mọi thứ rất tuyệt.
Chúng tôi trở nên thân thiết
và tôi rất vui.
Thuộc thế hệ baby boomer, và yêu nhạc,
tôi nghĩ: ''Chà, liệu con bé có thích thú nhiều như tôi không?''
Trong khoảng khắc ấy, tôi quay sang để xem.
Và tôi đã thấy gì? Là thế này.
Con bé đang lướt Iphone.
Tôi nên phản ứng thế nào đây?
Tôi có vài chọn lựa.
Chọn lựa đầu tiên.
Xin lỗi chứ. Nó đang làm cái gì thế?
Nó đang lướt Iphone.
Mình đã dành cả thời gian và tiền bạc
để chuẩn bị một buổi tối tuyệt vời, mang nó đến đây và rồi?
Chỉ hai phút rời mắt,
nó đã cầm điện thoại?
Thế hệ này bị gì thế nhỉ?
Chúng quan tâm đến những điều không đâu.
Trời ơi.
(Thở dài)
Chọn lựa thứ hai.
Đây là một sai lầm.
(Cười)
Sao lại dẫn con bé tới đây?
Nó đâu hứng thú gì; và cũng chẳng thích loại nhạc này.
Mình nghĩ gì thế này? Sao con bé phải thích kiểu nhạc này?
Đây là nhạc cho thế hệ baby boomer.
Chắc con bé nghĩ mình đang đi chơi với một bà cô lỗi thời.
Ôi, chúa tôi!
Chọn lựa thứ ba.
Bình tĩnh nào.
Hãy đếm đến mười. Hít thở thật sâu.
Đừng vội kết luận.
Mày đâu biết con bé đang làm gì với Iphone.
Nào, hãy bình tĩnh. Thư giãn nào.
Uống thêm ly nữa.
(Cười)
Chọn lựa thứ tư.
Bạn biết không điều thực sự quan trọng với tôi
là có buổi tối thật đặc biệt cùng con bé
để nó cảm thấy, sau buổi tối này, có thể cởi mở hơn với tôi;
nó cảm thấy an toàn khi ở với tôi và -
tôi luôn sẵn sàng đón nhận con bé. Thực sự quan trọng với tôi.
Tôi hy vọng sẽ như thế -
Hy vọng vậy.
Chọn lựa thứ năm.
Đâu là điều quan trọng với con bé?
Thế giới của con bé đang diễn ra như thế nào?
Điều quan trọng với con bé là gì?
Tôi thực sự muốn hiểu.
Tôi cần làm gì?
(Thở dài)
Bạn biết không, tôi luôn gặp rắc rối tìm lời đáp cho câu hỏi như thế.
Và trong khoảnh khắc ấy, con bé quay sang tôi và nói:
''Louise, cô có biết đây là câu lạc bộ Blue Note duy nhất
trên toàn Châu Âu chứ?
Một cái ở New York, hai cái ở Nhật Bản.
Nhưng chỉ có duy nhất một cái ở Milan.
Thật tuyệt. Ý vừa mới có một cái."
Con bé nói: ''Oh, cháu vừa tìm ban Manhanttan Transfer.
Cô có biết là họ đã chơi nhạc và hát cùng nhau suốt 40 năm qua không?
Không thể tin được!"
Con bé nói tiếp: ''Cô nhìn này".
Con bé chìa chiếc điện thoại ra và đã đăng trên Facebook
với nội dung: "Đang ở The Blue Note tại Milan,
với nhóm The Manhanttan Transfer và Louise, tuyệt vời!"
Quả là một tình huống nguy hiểm.
Tôi suýt làm hỏng mọi thứ.
Bởi vì tôi có thể hiểu lầm cô bé từ chiếc ghế này.
Và con bé có thể băn khoăn nhiều điều về tôi
như, Louise, cô ấy kiểm soát mọi thứ.
Cô ấy khó chịu.
Không dễ chịu tí nào khi đi với cổ.
Và đó không phải là điều tôi muốn.
Thực ra, con bé hoàn toàn hứng thú.
Cô bé ở đó,
dù đang bấm điện thoại nhưng vẫn hòa nhập với hiện thực.
Vì thế, chỉ trong tíc tắc,
tôi suýt phá hủy khoảnh khắc đẹp đẽ mà chúng tôi đang có.
Và đây là điều ta luôn gặp phải.
Chúng ta chọn lựa cách mình hành xử với thế giới.
Và những chọn lựa ấy đều tác động trực tiếp
đến cuộc chuyện trò của ta,
những mối quan hệ ta có
và tựu chung là chất lượng cuộc sống của ta.
Vậy, thực tế, ta có thể làm gì
để giúp mình nhận thức được điều này?
Bởi trường học không dạy ta.
Không có bài học ở trường nào về làm thế nào để hành xử tốt.
Vậy ta có thể làm gì đây?
Và ý tưởng năm chiếc ghế đến với tôi
khi tham dự khóa học truyền thông bất bạo động trong chín ngày
với nhà sáng lập, Marshall Rosenberg, một con người kiệt xuất,
đã cống hiến nhiều cho hòa bình thế giới.
Khóa học đó đã thay đổi cuộc đời tôi.
Và rồi, tôi cho rằng đây là một thông điệp
cần chia sẻ tại chỗ làm.
Là nơi tôi đã dành hầu hết cuộc đờI
để làm huấn luyện viên, người chỉ dẫn và một nhà đào tạo.
Cũng là nơi ta đưa ra những hành vi đáng bàn cãi nhất
thi thoảng là đáng sợ.
Vì thế, ý tưởng về năm chiếc ghế giúp ta bình tĩnh
để hành xử trong từng khoảnh khắc sống
và phân tích chuyện gì đang diễn ra.
Vì thế, điều tôi muốn làm
là quan sát những chiếc ghế kĩ hơn và lý giải chúng.
Chiếc ghế đỏ.
Đây là chiếc ghế của chó rừng.
Ý tôi, chó rừng là loài cực kì thông minh và mưu mẹo.
Chúng luôn ở thế canh phòng để tấn công.
Nó đặt ở vị trí này vì đây là lúc ta cư xử không đúng nhất.
Ngồi vào nó, ta có khuynh hướng khiển trách, phàn nàn, hành hạ, mách lẻo;
nhưng trò chơi tối cao của ta trên ghế này là phán xét.
Nếu bạn không tin, hãy thử bắt đầu chế độ ăn kiêng cho tinh thần.
Tôi muốn bạn dành một tiếng với vài người
và xem liệu bạn có thể làm điều đó mà không có một bình phẩm nào
hiện lên trong tâm trí.
Hãy cẩn thận.
Ai đó vừa bước vào, ta liền bzzzzzzzzz
Tôi thích, không thích, không hứng thú gì với người này.
Chúng ta hoàn toàn không biết gì về họ.
Vì thế, đây là chiếc ghế xét đoán.
Thực sự có một trò tôi khá thích khi ngồi vào chiếc ghế này,
đó là trò ''Tôi đúng''.
Tôi đã từng làm thế rất nhiều lần
cho tới khi anh trai phàn nàn về tôi.
Tôi đã từng làm thế với mẹ mình, vì bà luôn thích phóng đại.
Bà thường nói những điều như:
''Ồ, đã có đến 30 người tham dự buổi họp mặt gia đình.''
và tôi đã sửa lưng bà ấy.
Tôi nói'' Không phải 30 đâu mẹ, là 13 đấy.''
Và tôi luôn đóng vai cảnh sát mọi lúc.
Và anh tôi chạm vào tay tôi
và nói'' Có sao đâu'' và tôi phản ứng lại:
''Ý anh có sao đâu là gì? Dĩ nhiên là có chứ. Mẹ đã sai.
Và tốt hơn hết là mẹ cần được sửa sai."
Anh ấy chạm vào tay tôi lần nữa và nói:
''Em muốn có một mối quan hệ tốt với mẹ,
hay em muốn mình đúng?''
Quả là một bài học quý giá.
Từ đó trở đi,
tôi luôn tôn trọng lời phóng đại của mẹ như một sự đa dạng.
Vì vậy, tại chiếc ghế này, ta có khuynh hướng
tìm điểm sai của người khác
thay vì điểm đúng.
Mẹ Teresa nhắc nhớ chúng ta:
''Càng xét đoán người khác, bạn càng có ít thời gian để yêu họ.''
Chiếc ghế tiếp theo là ghế của nhím.
Màu vàng.
Bây giờ, với nhím.
Khi hành xử như nhím, ta rất dễ bị tổn thương.
Ta co người lại, bảo vệ mình khỏi những thứ thuộc về thế giới tà ác.
Và ta xét đoán chính mình một cách không thương tiếc.
Ta tự đối mặt với chiếc ghế đỏ.
Và nói những điều như: "Tôi không đủ tài giỏi
Tôi không thể làm được điều này. Không ai tin tôi.''
Ta có những nỗi sợ hãi nhất định.
Sợ bị từ chối, sợ thất vọng, sợ thất bại.
Ta cũng kiêm luôn vai nạn nhân.
Thế là: "Không ai quan tâm tôi, không ai yêu quý tôi''.
Nhưng sự thật,
khi tôi đến các công ty và hỏi những người quản lý:
''Đâu là chiếc ghế bạn thường ngồi nhất?"
Hầu như không ai đến ngồi vào chiếc ghế này.
Bởi đôi khi thật khó để thừa nhận điểm yếu của mình.
Chúng ta thật sự cần sự can đảm.
Nhưng, tất cả chúng ta thường ngờ vực bản thân.
Thật sự là vậy, nhưng nên làm gì với sự ngờ vực này?
Ta từ bỏ và thu mình lại?
Hay nói "không"?
Tôi muốn tìm những nguồn lực khiến nó lớn mạnh.
Krishnamurti có nói rất hay.
Ông ấy nói: "Đỉnh cao của trí thông minh
là khả năng tự quan sát mà không hề phán xét.''
Chiếc ghế tiếp theo.
Đây là ghế của chồn đất.
Tôi không biết liệu bạn đã từng thấy chồn đất?
Dù không có nhiều ở Ý, nhưng chúng rất tuyệt vời.
Khi thực hiện nhiệm vụ canh gác
chúng có thể ở trong trạng thái này suốt một tiếng đồng hồ
một tiếng chỉ cử động đầu và chỉ cái đầu thôi.
Vô cùng cảnh giác.
Và khi ngồi vào chiếc ghế này, đây là việc mà chúng ta làm.
Ta cảnh giác; ta rất ý thức;
Ta luôn quan sát; ta ngừng; ta nghỉ.
Ta hít thở thật sâu và ta nhận thức lại.
Đây là chiếc ghế CHỜ. W-A-I-T.
Tôi đang nghĩ gì vậy? Tôi đang tự nói gì vậy?
Vì thế, ở vị trí này, ta trở nên tò mò.
Nếu ai đó tức giận, thay vì nói: ''Trời ơi, trưởng thành đi chứ.''
ta sẽ nghĩ: "Tôi tự hỏi tại sao người đó lại tức giận.''
Chúng ta trở nên quan tâm.
Vì thế, đây là chiếc ghế mà...
Khi nghĩ về Nietzsche,
đây là câu trích dẫn nổi tiếng cho cái ghế này.
Ông nói:'' Bạn có con đường của bạn, tôi có con đường của mình.''
Vì con đường đúng và là duy nhất không tồn tại.''
Ở đây, ta được chọn lựa.
Là viên thuốc màu đỏ hay màu xanh?
Đây là chiếc ghế cửa trượt.
Ngay lúc này, khi chọn đúng,
ta sẽ bước vào cuộc sống thành công.
Ghế kế tiếp.
Đây là thế giới của khám phá.
Tại sao là khám phá?
Khám phá là bởi chính chúng ta trở thành thám tử
như Sherlock Holmes.
Ta lấy một cái kính lúp để soi những hành vi của chính mình.
Đó là một chiếc ghế đẹp vì ta tự nhận thức được.
Ta biết mình là ai. Ta biết mình muốn gì.
Ta biết mình sẽ đi đâu và không sợ nói lên sự thật.
Nhưng chúng ta cũng tự tạo nên những ranh giới.
Chúng ta quan tâm mình khi ngồi ở đây.
Nhưng ta rất rất mạnh.
Và sẽ không từ bỏ.
Đây mới là nơi ta cho đi sức mạnh ấy.
Ngay tại đây ta lớn lên, và trở nên tự do.
Ta tập trung hết sức mạnh tại nơi này.
Ta trở nên quyết đoán nhưng không công kích.
Aristotle từng nói;'' Biết mình là khởi sự của khôn ngoan,''
Ta có thể ở đây suốt đời.
Tại sao là cá heo?
Vì chúng là loài vật tuyệt vời.
Chúng vui tươi, thông minh, giao tiếp, dễ mến.
Khi nghĩ đến cá heo,
tôi nghĩ đến phiên bản tốt nhất của ta.
Còn chiếc ghế tiếp theo.
Đây là ghế của hươu cao cổ.
Một chiếc ghế xinh đẹp,
rất khó khăn,
Tôi không biết liệu bạn có biết
hươu cao cổ là loài có quả tim lớn nhất trong mọi loài trên mặt đất.
To thế này.
Không chỉ có quả tim lớn nhất,
nó còn sở hữu cái cổ dài nhất.
Vì thế, nó có một tầm nhìn đáng kể.
Khi ngồi vào chiếc ghế này,
ta bày tỏ sự đồng cảm, lòng trắc ẩn và sự thấu hiểu.
Và trên chiếc ghế này, ta để cái tôi lại phía sau
và lắng nghe mọi người.
Ta để mọi người đi vào cuộc sống mình và quan tâm đến họ.
Đặt mình vào hoàn cảnh của người khác và thấu hiểu họ
là một hành động của sự rộng lượng.
Như Abraham Lincoln đã nói:
''Khi không thích ai đó, tôi phải tìm cách để hiểu họ nhiều hơn''.
Vì thế, chiếc ghế này, là một lời mời
để nhìn vào những quan điểm khác,
hiểu những thực tế khác,
trân trọng sự đa dạng.
và trở nên khoan dung.
Và câu hỏi quan trọng nhất tại chiếc ghế này là
điều gì quan trọng với người đang đứng trước mặt tôi?
Mục đích của chiếc ghế này là để luôn đoàn kết dù bất cứ điều gì xảy ra.
Đây là những chiếc ghế.
Làm thế nào truyền tải nó vào cuộc sống?
Bạn có thể tưởng tượng, bạn đi làm
và có bài thuyết trình
rồi nó diễn ra rất tốt.
Và bạn nghĩ rằng: "Tuyệt, quá đã''.
Sau đó, bạn dự một cuộc họp nhưng mọi thứ không suôn sẻ,
và ta sẽ đắm mình trong những chiếc ghế này.
Bây giờ, thách thức của ta mỗi ngày là làm sao tìm được cân bằng
giữa việc ngồi đây hay đây.
Bởi nếu ngồi đây, thì cuộc sống thật buồn tẻ.
Nhưng nếu ngồi đây, trên những chiếc ghế này,
ta trở nên có ý thức hơn, cởi mở hơn.
Ta thông minh hơn, chu đáo hơn.
Có một thứ thực sự làm tôi cảm động khi lần đầu đọc
là cuốn sách '' Đi tìm lẽ sống'' của Viktor Frankl,
ông viết: ''Mọi thứ bạn có đều có thể bị lấy đi, trừ một thứ,
sự tự do.
hãy chọn thái độ sống trong bất cứ hoàn cảnh nào.''
Quả là một câu nói đầy sức mạnh.
Vì thế, trước khi muốn la mắng con cái
hay cãi nhau với người bạn đời
hay trừng phạt ai nơi làm việc,
hãy thử ngồi vào chiếc ghế này và suy nghĩ.
Nếu tình cờ, bạn ngồi vào chiếc ghế này,
và việc này diễn ra rất thường xuyên,
liệu ta có thể can đảm nói câu ''Tôi xin lỗi''
và sửa sai?
Thế nên, tôi muốn bạn mang những chiếc ghế này về nhà.
Chơi với chúng. Biến chúng thành của mình.
Dạy con bạn. Và chúng sẽ hiểu.
Hãy đặt năm chiếc ghế này vào phòng họp tại nơi làm việc
và chờ xem những buổi họp sẽ được cải thiện như thế nào.
Lần tới, nếu có ai chọc tức bạn
hãy nghĩ đến: năm chiếc ghế, năm chọn lựa.
Liệu tất cả chúng ta có thể cam kết biến gia đình,
nơi làm việc và thế giới này trở nên tốt đẹp hơn?
Qua mỗi một cách hành xử.
Xin cảm ơn.
(Vỗ tay)