Çoğu orman, en yüksek kubbeleri oluşturan devlerin gölgesinde yaşar.
Bunlar, yüzlerce çocuk ve torun ile birlikte en eski ağaçlardır.
Komşularıyla yemek, malzeme
ve hayatları boyunca kazandıkları bilgileri paylaşarak görüşürler.
Bunları konuşamadan, uzanamadan ya da hareket edemeden yaparlar.
Onların bu başarılarının sırrı,
geniş kök sistemlerinin yüksek gövdeleri desteklediği orman zeminin altında yatar.
Bu köklere eşlik edenler birlikte yaşayan mikoriza adındaki mantarlardır.
Bu mantarlar birleşince miselyumu oluşturan
sayısız, dallara ayrılan ipliksi ipçiklere sahiptir.
Miselyum ağaç kök sisteminden çok daha geniş bir alana yayılır
ve farklı ağaçların köklerini birbirlerine bağlar.
Bu bağlantılar mikorizal ağları oluşturur.
Mikorizal ağlar ile mantarlar
kaynakları ve ağaçların arasındaki sinyal veren molekülleri geçebilirler.
En yaşlı ağaçların, diğer ağaçlarla ekseriyet bağlantı ile
en geniş mikorizal ağlara sahip olduklarını biliyoruz
ama bu bağlantılar iz sürmek için fazlasıyla karmaşık
çünkü yaklaşık yüz tane mikorizal mantar çeşidi var
ve tek bir ağaç düzinelerce farklı, her biri başka ağaç setlerine bağlanan
mantarsı organizma tarafından kolonileştirilebilir.
Böylelikle her biri kendi eşsiz mantarsı birliklerine sahip olurlar.
Maddelerin bu ağ üzerinden nasıl aktıklarını anlayabilmek için
hadi şekerlere olgun bir ağaçtan komşu fidelere dolaşırlarken yaklaşalım.
Şekerin seyahati yerden yüksekte,
tepe tacı üzerinde en yüksek ağaçların yapraklarında başlar.
Yapraklar, fotosentezle şeker oluşturmak için bolca güneş ışığı kullanırlar.
Bu ana yakıt, sonrasında ağaçlar arasından
kalın bitki özündeki gövdenin köküne doğru ilerlerler.
Ordan, şeker köklere doğru akar.
Mikorizal mantarlar köklerin uçlarıyla karşılaşırlar
ve dıştaki kök hücreleri mantarın türüne bağlı olarak
ya çevrelerler ya da içlerine girerler.
Mantarlar şeker üretemez ama yakıt için diğer ağaçlar gibi ihtiyaç duyarlar.
Ama ağaç köklerinden çok daha verimli bir şekilde
topraktan besin toplayabilirler ve bu besinleri ağaç köklerine geçirirler.
Genelde maddeler bolca bulundukları yerden daha az oldukları yerlere
ya da kaynaktan çukura akarlar.
Bu, şekerlerin köklerden mantarsı iplikçiklere doğru aktığı anlamına gelir.
Şeker mantara girdiği anda
iplikçiklerde hücreler arası gözenekler boyunca
ya da özel içi boş iletici iplikçikler boyu ilerlerler.
Mantar şekerin birazını emer
ama bazıları ilerler ve gölgede büyüyen,
şekerleri fotosentez etmede daha az şansı olan bir fideye
komşu ağaçların köklerine girerler.
Peki mantar neden kaynakları ağaçtan ağaca taşır?
Bu, mikorizal ağların gizemlerinden biridir.
Mantarların besin topraklarını ve şekeri ağaçla değiş tokuşu,
iki taraf da faydalandığından mantıklıdır.
Mantarın olası kazançları ağaçlar arasındaki ağın
bir parçası olmanın yanı sıra tam olarak açık değildir.
Mantar, olabildiğince çok ağaçla bağlantısı olmasından
ve ağaçlar arasındaki moleküllerin
gidip gelmesiyle bağlantılarını arttırmasından fayda sağlıyordur.
Belki de bitkiler mantarlara olan katkılarını
mantarlar ağaçlarla değiş tokuşa olanak sağlamadığında azaltıyordur.
Hangi sebeple olursa olsun
bu mantarlar ağaçlar arasında olağanüstü ölçüde bilgi taşır.
Mikoriza ile ağaçlar besinlerin veya sinyal veren moleküllerin
kendi türlerinin bir üyesinden gelip gelmediğini anlayabilirler.
Bu bilgilerin kardeş veya ebeveyn gibi
yakın bir akrabadan gelip gelmediğini bile anlayabilirler.
Ağaçlar, aynı zamanda mantarsal ağlarıyla komşularının
tehdit olabileceği düşüncesiyle korumacı enzim üretimlerinde
artışa neden olan kuraklık, böcek saldırıları gibi
olaylar hakkında da bilgi paylaşabilirler.
Ormanda sağlık bu karmaşık iletişimlere ve değiş tokuşlara bağlıdır.
Her şeyin böyle derinden bağlanmasıyla
bir türü etkileyen şey, diğerlerini de etkilemek zorundadır.