WEBVTT 00:00:00.000 --> 00:00:01.000 Trong năm giác quan, 00:00:01.000 --> 00:00:04.000 thị giác là thứ mà tôi trân trọng nhiều nhất, 00:00:04.000 --> 00:00:07.000 và nó cũng là thứ tôi xem nhẹ ít nhất. 00:00:07.000 --> 00:00:10.330 Tôi nghĩ vậy một phần là bởi người cha bị mù của tôi. 00:00:10.330 --> 00:00:12.810 Nhưng ông chẳng than phiền mấy là bao. 00:00:12.810 --> 00:00:14.000 Lần nọ ở Nova Scotia, 00:00:14.000 --> 00:00:16.350 khi chúng tôi đi xem nhật thực toàn phần, 00:00:17.000 --> 00:00:19.000 vâng, giống trong ca khúc của Carly Simon ấy, 00:00:19.000 --> 00:00:21.000 hoặc là trong các ca khúc của 00:00:21.000 --> 00:00:24.700 James Taylor, Warren Beatty hay Mick Jagger; tôi không rành lắm. 00:00:24.700 --> 00:00:27.000 Họ phát cho chúng tôi những chiếc kính râm bằng nhựa 00:00:27.000 --> 00:00:29.000 thứ mà cho chúng ta nhìn thẳng vào 00:00:29.000 --> 00:00:30.500 mặt trời mà không hư mắt đó. 00:00:31.000 --> 00:00:32.000 Nhưng cha tôi lại rất lo sợ: 00:00:32.000 --> 00:00:33.000 ông không muốn chúng tôi làm thế. 00:00:34.000 --> 00:00:37.000 Thay vào đó, ông muốn chúng tôi dùng cái loại bằng các tông, 00:00:37.000 --> 00:00:40.000 như thế mắt chúng tôi sẽ không bị hư tổn gì. 00:00:40.400 --> 00:00:42.000 Lúc đó tôi thấy nó là lạ. NOTE Paragraph 00:00:42.350 --> 00:00:44.000 Điều tôi không biết lúc đó là 00:00:44.000 --> 00:00:46.000 cha tôi được sinh ra với một thị lực bình thường. 00:00:46.520 --> 00:00:49.000 Khi ông ấy và chị gái Martha còn rất nhỏ, 00:00:49.000 --> 00:00:52.000 bà nội tôi cũng cho họ xem hiện tượng thiên thực toàn phần 00:00:52.000 --> 00:00:53.000 cụ thể là nhật thực -- 00:00:53.000 --> 00:00:54.560 và sau đó ko lâu, 00:00:54.560 --> 00:00:57.000 cả hai đều dần mất đi thị giác. 00:00:58.000 --> 00:00:59.000 Thập kỉ sau đó, 00:00:59.000 --> 00:01:01.000 hóa ra nguyên nhân chủ yếu cho sự mù lòa đó 00:01:01.000 --> 00:01:04.000 lại là do nhiễm trùng từ một loại vi khuẩn. 00:01:04.000 --> 00:01:05.000 Tôi khá chắc rằng, 00:01:05.000 --> 00:01:09.000 nhật thực toàn phần hoàn toàn không liên quan ở đây, 00:01:09.000 --> 00:01:11.000 nhưng lúc đó, bà nội tôi đã mất mà cứ 00:01:11.000 --> 00:01:12.880 mãi dằn vặt lòng bà. NOTE Paragraph 00:01:14.000 --> 00:01:17.000 Cha tôi tốt nghiệp Harvard năm 1946, 00:01:17.000 --> 00:01:18.000 rồi kết hôn, 00:01:18.000 --> 00:01:21.000 và mua một căn nhà ở Lexington, Massachusetts, 00:01:21.000 --> 00:01:24.800 nơi phát súng đầu tiên chống Đế quốc Anh nổ ra năm 1775, 00:01:24.800 --> 00:01:27.000 mặc dù ta chả đánh trúng họ cho tới trận Concord. 00:01:27.000 --> 00:01:28.870 Cha tôi làm việc cho Raytheon, 00:01:28.870 --> 00:01:30.830 ông thiết kế hệ thống hướng dẫn, 00:01:30.830 --> 00:01:34.230 góp phần tạo nên trục công nghệ cao của tuyến đường 128 bấy giờ, 00:01:34.230 --> 00:01:36.840 tương đương với Thung lũng Sillicon vào những năm 70. 00:01:36.840 --> 00:01:39.160 Cha tôi không mấy là một quân nhân đúng nghĩa, 00:01:39.160 --> 00:01:42.590 chỉ là ông thấy tồi tệ vì không thể tham gia Chiến tranh Thế giới II 00:01:42.590 --> 00:01:44.000 bởi vì khuyết tật của mình, 00:01:44.000 --> 00:01:46.000 mặc dù họ cũng để cho ông ứng thí 00:01:46.000 --> 00:01:49.550 cuộc kiểm tra thể lực kéo dài vài tiếng đồng hồ 00:01:49.550 --> 00:01:51.000 trước giai đoạn cuối cùng, 00:01:51.000 --> 00:01:52.000 bài kiểm tra thị lực. 00:01:52.000 --> 00:01:54.580 (Cười lớn) NOTE Paragraph 00:01:54.580 --> 00:01:58.430 Cha tôi dần tích góp những bản quyền sáng chế để xây dựng danh tiếng 00:01:58.430 --> 00:02:02.000 như một thiên tài khiếm thị, chuyên gia tên lửa, và nhà phát minh. 00:02:02.000 --> 00:02:04.350 Nhưng với chúng tôi ông vẫn là một nguời cha, 00:02:04.350 --> 00:02:07.000 và cuộc sống của chúng tôi vẫn khá bình dị. 00:02:07.000 --> 00:02:09.000 Khi còn nhỏ, tôi xem TV rất nhiều 00:02:09.000 --> 00:02:11.000 và có nhiều rất sở thích "mọt sách" 00:02:11.000 --> 00:02:14.000 như là khoáng vật học, vi sinh học, chương trình không gian 00:02:14.000 --> 00:02:15.000 và một tí chính trị. 00:02:15.000 --> 00:02:17.000 Tôi cũng chơi cờ vua nhiều. 00:02:17.000 --> 00:02:18.000 Nhưng khi 14 tuổi, 00:02:18.000 --> 00:02:20.290 một người bạn khiến tôi thích thú truyện tranh, 00:02:20.290 --> 00:02:23.100 và tôi đã quyết định đây chính là thứ tôi muốn làm sau này. NOTE Paragraph 00:02:23.100 --> 00:02:24.490 Rồi, đây là chuyện bố tôi: 00:02:24.490 --> 00:02:29.000 một nhà khoa học, một kỹ sư và một quân nhân thời vụ. 00:02:30.000 --> 00:02:32.370 Ông có 4 người con. 00:02:32.370 --> 00:02:34.000 Một là nhà khoa học máy tính, 00:02:34.000 --> 00:02:36.000 một tham gia vào Hải quân, 00:02:37.000 --> 00:02:38.000 một thành kỹ sư, 00:02:39.000 --> 00:02:40.000 và rồi đến tôi: 00:02:40.860 --> 00:02:43.000 nhà họa sĩ truyện tranh. 00:02:43.000 --> 00:02:45.400 (Tiếng Cười) 00:02:45.400 --> 00:02:47.260 Điều đó, sẵn tiện, khiến tôi trái ngược với Dean Kamen, 00:02:47.260 --> 00:02:49.640 vì tôi là họa sĩ truyện tranh, con của một nhà phát minh, 00:02:49.640 --> 00:02:52.010 và Dean là một nhà phát minh, con của một họa sĩ truyện tranh. 00:02:52.010 --> 00:02:53.000 (Tiếng Cười) 00:02:53.000 --> 00:02:55.000 Thiệt đó. 00:02:55.000 --> 00:02:57.390 (Tiếng vỗ tay) NOTE Paragraph 00:02:57.390 --> 00:03:00.000 Trớ trêu ở chỗ là, bố đặt rất nhiều niềm tin vào tôi. 00:03:00.000 --> 00:03:03.000 Ông tin vào khả năng hí họa của tôi, 00:03:03.000 --> 00:03:06.000 mặc dù ông không có minh chứng cụ thể là tôi giỏi hay gì: 00:03:06.000 --> 00:03:08.000 những gì ông thấy toàn là vệt mờ. 00:03:08.000 --> 00:03:11.020 Điều này đúng là nghĩa đen của câu "niềm tin mù quáng", 00:03:11.020 --> 00:03:14.290 nhưng nó không hề hàm ý tiêu cực đối với tôi như với người khác. 00:03:14.780 --> 00:03:18.000 Lòng tin này, vào thứ không thể thấy, cũng không thể chứng minh, 00:03:18.000 --> 00:03:21.710 không phải là loại đức tin tôi quen hay biết trước giờ. 00:03:21.710 --> 00:03:23.000 Tôi khá thích khoa học, 00:03:23.000 --> 00:03:25.000 một nơi mà ta khẳng định được rằng 00:03:25.000 --> 00:03:28.000 điều ta thấy là nền tảng cho điều ta biết được. NOTE Paragraph 00:03:28.530 --> 00:03:30.760 Nhưng cũng tồn tại một nơi trung gian, 00:03:30.760 --> 00:03:34.140 được mở đường bởi những người như Charles Babbage nghèo khổ, 00:03:34.140 --> 00:03:37.950 với chiếc máy tính chạy bằng hơi nước mãi chỉ là bản thảo của ông. 00:03:37.950 --> 00:03:40.470 Chả ai biết ông ấy có những sáng kiến nào, 00:03:40.470 --> 00:03:43.000 ngoài Ada Lovelace, 00:03:44.000 --> 00:03:47.000 và đến lúc mất ông vẫn kiên trì theo đuổi giấc mơ đó. 00:03:47.000 --> 00:03:49.000 Vannevar Bush với thiết bị Memex -- 00:03:49.000 --> 00:03:52.000 mang kiến thức nhân loại vào trong tầm tay ta -- 00:03:52.000 --> 00:03:53.790 đó là hứa hẹn của ông ấy. 00:03:53.790 --> 00:03:55.150 Và nhiều người thời đó 00:03:55.150 --> 00:03:57.000 chắc hẳn đều nói ông lập dị. 00:03:57.000 --> 00:04:00.020 Rồi chúng ta có thể ngẫm về quá khứ và thấy rằng, 00:04:00.020 --> 00:04:02.960 ha-ha -- tất cả chỉ là một thước vi phim. Nhưng nó -- 00:04:02.960 --> 00:04:06.560 không phải là trọng điểm. Ông ấy thông tuệ hình hài của tương lai. 00:04:06.560 --> 00:04:10.000 J.C.R Licklider với ý tưởng về sự tương tác máy tính-con người. 00:04:10.000 --> 00:04:13.000 Tương tự: ông ấy trông thấy tương lai, 00:04:13.000 --> 00:04:16.000 mặc dù nó là điều mà 00:04:16.000 --> 00:04:18.890 chỉ được thực hiện bởi những thế hệ sau này. 00:04:18.890 --> 00:04:22.200 Hoặc Paul Baran, và tầm nhìn về kĩ thuật Chuyển mạch gói. 00:04:22.200 --> 00:04:24.270 Hầu như không ai lắng nghe ông khi đó. 00:04:25.000 --> 00:04:27.000 Hay thậm chí những người đã khơi gợi nó, 00:04:27.000 --> 00:04:30.000 những người ở Bolt, Beranek và Newman thuộc Boston, 00:04:30.000 --> 00:04:32.000 họ chỉ phác thảo cấu trúc 00:04:32.000 --> 00:04:35.000 của cái mà sau này trở thành mạng thông tin toàn cầu, 00:04:35.000 --> 00:04:38.730 trên mặt sau của tờ giấy ăn hay trang ghi chú 00:04:38.730 --> 00:04:41.000 và tranh luận khi ăn tối ở Howard Johnson's -- 00:04:41.000 --> 00:04:43.170 trên Tuyến 128 tại Lexington, Massachusetts, 00:04:43.170 --> 00:04:46.000 cách 2 dặm từ nơi tôi học chơi trò Queen's Gambit Deferred 00:04:46.000 --> 00:04:48.000 và nghe nhóm Gladys Knight & the Pips 00:04:48.000 --> 00:04:50.340 hát bài "Midnight Train to Georgia," trong khi -- 00:04:50.340 --> 00:04:51.110 (Tiếng Cười) 00:04:51.110 --> 00:04:53.820 -- trên chiếc ghế bành dễ chịu của bố, bạn biết đó? NOTE Paragraph 00:04:53.820 --> 00:04:56.000 Có 3 thể loại tưởng tượng, đúng chứ? 00:04:56.000 --> 00:04:59.000 Loại dựa trên điều ta không thể nhìn thấy: 00:04:59.000 --> 00:05:02.000 tưởng tượng về cái không thấy và không thể biết được. 00:05:02.000 --> 00:05:05.440 Loại tưởng tượng về cái đã được chứng thực hoặc có thể xác định được. 00:05:05.440 --> 00:05:07.000 Và loại thứ ba là 00:05:07.050 --> 00:05:10.000 tưởng tượng về cái 00:05:10.000 --> 00:05:11.000 có thể, hoặc có lẽ, 00:05:11.240 --> 00:05:15.000 dựa trên tri thức, nhưng chưa được chứng minh. 00:05:15.000 --> 00:05:19.060 Ta đã thấy rất nhiều trường hợp theo đuổi thể loại này trong khoa học, 00:05:19.060 --> 00:05:22.210 nhưng tôi nghĩ nó cũng chính xác trong nghệ thuật, chính trị, 00:05:22.210 --> 00:05:24.610 thậm chí cả trong sự nỗ lực cá nhân. NOTE Paragraph 00:05:24.610 --> 00:05:27.000 Tuy nhiên, đằng sau nó là 4 nguyên tắc cơ bản: 00:05:27.000 --> 00:05:29.000 học hỏi từ mọi người, 00:05:29.000 --> 00:05:31.000 không bắt chước ai, 00:05:31.000 --> 00:05:33.000 để mắt tới dấu hiệu, 00:05:33.000 --> 00:05:34.000 và làm như trâu. 00:05:34.000 --> 00:05:37.000 Tôi nghĩ 4 quy tắc này cấu thành loại tưởng tượng thứ ba. 00:05:37.000 --> 00:05:39.000 Và đặc biệt hơn, nó lại chính là 00:05:39.000 --> 00:05:41.000 nơi mà sự hình dung về tương lai 00:05:41.000 --> 00:05:42.820 bắt đầu hình thành chính nó. 00:05:42.820 --> 00:05:45.480 Điều thú vị là cách nhìn nhận thế giới riêng biệt này, 00:05:45.480 --> 00:05:47.370 chỉ là 1 trong 4 cách khác nhau 00:05:47.370 --> 00:05:50.000 mà chúng tự lộ diện trong nhiều lĩnh vực thôi. 00:05:50.000 --> 00:05:52.000 Trong truyện tranh, tôi biết là 00:05:52.000 --> 00:05:55.000 nó cho ra đời một thái độ hơi câu nệ hình thức 00:05:55.000 --> 00:05:57.000 khi cố để hiểu nó tác động ra sao. 00:05:57.000 --> 00:06:00.000 Rồi có một lập trường khác, cổ điển hơn, 00:06:00.000 --> 00:06:02.000 yêu chuộng cái đẹp và sự điêu nghệ. 00:06:02.000 --> 00:06:06.000 Một cái khác nữa tin vào tính trong sáng thuần túy của nội dung. 00:06:06.000 --> 00:06:07.730 Và lại một lập trường khác 00:06:07.730 --> 00:06:10.180 nhấn mạnh vào độ xác thực của sự trải nghiệm -- 00:06:10.180 --> 00:06:12.460 và sự trung thực, và sự nguyên thủy. NOTE Paragraph 00:06:12.460 --> 00:06:14.450 Có 4 cách riêng -- Tôi thậm chí còn đặt tên cho chúng. 00:06:14.450 --> 00:06:17.630 Người cổ điển, người duy linh, người hình thức và người khởi loạn. 00:06:18.000 --> 00:06:19.910 Thú vị là, dường như chúng tương ứng với 00:06:19.910 --> 00:06:22.730 thuyết bốn phân khu trong suy nghĩ con người của Jung. 00:06:23.020 --> 00:06:26.000 Và chúng phản ánh sự đối kháng giữa nghệ thuật và sự khoái lạc 00:06:26.000 --> 00:06:28.000 ở bên trái và phải; 00:06:28.000 --> 00:06:30.320 truyền thống và khải huyền ở trên và bên dưới. 00:06:30.320 --> 00:06:32.740 Và trên đường chéo, ta có nội dung và hình thức -- 00:06:32.740 --> 00:06:34.320 rồi tới vẻ đẹp và sự thật. 00:06:34.320 --> 00:06:35.430 Và chúng cũng áp dụng 00:06:35.430 --> 00:06:38.000 vào âm nhạc, điện ảnh và mỹ thuật, 00:06:38.000 --> 00:06:41.000 nơi mà chẳng liên quan gì tới tầm nhìn xa trông rộng cả, 00:06:41.000 --> 00:06:43.820 hay chẳng ăn nhập gì với chủ đề của hôm nay 00:06:43.820 --> 00:06:45.000 "Cảm hứng từ tự nhiên"-- 00:06:45.000 --> 00:06:48.000 ngoại trừ câu chuyện ngụ ngôn về con cóc 00:06:48.000 --> 00:06:51.000 đèo con bò cạp trên lưng để qua sông 00:06:51.000 --> 00:06:53.000 vì bò cạp hứa sẽ không cắn cóc, 00:06:53.000 --> 00:06:55.260 nhưng sau đó thì bò cạp vẫn cắn nó và cả hai cùng chết, 00:06:55.260 --> 00:06:57.580 nhưng trước khi cóc hỏi bò cạp vì sao thì nó đã nói, 00:06:57.580 --> 00:06:59.000 " Vì đó là bản năng của tao mà"-- 00:06:59.000 --> 00:07:01.000 về mặt này thì, đúng rồi đó. 00:07:01.000 --> 00:07:03.000 ( Tiếng Cười) 00:07:03.000 --> 00:07:04.000 Thế nên -- 00:07:05.000 --> 00:07:08.000 đó là bản năng của tôi. Thế này, tôi nhìn thấy 00:07:08.000 --> 00:07:10.000 con đường tôi chọn để tìm ra 00:07:10.000 --> 00:07:13.000 trọng tâm trong công việc của tôi 00:07:13.000 --> 00:07:14.520 và định nghĩa bản thân, 00:07:14.520 --> 00:07:17.200 tôi thấy nó đơn giản là con đường đến sự khám phá. 00:07:17.200 --> 00:07:19.420 Thật ra, chỉ là tôi đam mê bản năng của mình, 00:07:19.420 --> 00:07:21.000 nghĩa là 00:07:21.000 --> 00:07:24.750 tôi không hẳn là quá dị biệt so với mọi người trong nhà là bao. NOTE Paragraph 00:07:26.000 --> 00:07:28.000 Vậy thì một bộ óc khoa học 00:07:28.000 --> 00:07:30.000 vận hành ra sao trong nghệ thuật? 00:07:30.110 --> 00:07:32.000 Thế rồi tôi bắt đầu vẽ truyện tranh, 00:07:32.000 --> 00:07:34.770 nhưng đồng thời cũng cố gắng thấu hiểu chúng ngay lập tức. 00:07:34.770 --> 00:07:37.200 Tôi đã khám phá ra được một điều quan trọng là 00:07:37.200 --> 00:07:39.000 dù truyện tranh là một phương tiện trực quan, 00:07:39.000 --> 00:07:43.000 chúng cố bao quát mọi giác quan vào phương tiện đó. 00:07:43.000 --> 00:07:47.000 Những yếu tố truyện tranh, như hình vẽ và lời truyện, 00:07:47.000 --> 00:07:49.420 và kí tự và mọi thứ bao gồm 00:07:49.420 --> 00:07:51.000 mà truyện tranh giới thiệu 00:07:51.000 --> 00:07:53.990 đều được di chuyển qua một ống vòm tầm nhìn đặc trưng. 00:07:53.990 --> 00:07:55.520 Nếu bạn có sự tương đồng, 00:07:55.520 --> 00:07:58.670 không gian mà thứ tương ứng với thế giới vật chất lại trừu tượng 00:07:58.670 --> 00:08:00.580 trong vài phương hướng khác nhau: 00:08:00.580 --> 00:08:02.000 trừu tượng từ tương đồng, 00:08:02.000 --> 00:08:04.000 nhưng vẫn tồn tại ý nghĩa nhất định 00:08:04.000 --> 00:08:08.000 hay trừu tượng từ tương đồng lẫn ý nghĩa đối với kế hoạch hình ảnh. NOTE Paragraph 00:08:08.000 --> 00:08:11.480 Ghép 3 định nghĩa này với nhau thì bạn sẽ có một bản đồ xinh xắn 00:08:11.480 --> 00:08:13.000 của toàn ranh giới về tiểu tượng học 00:08:13.000 --> 00:08:15.000 mà truyện tranh bao quát được. 00:08:15.000 --> 00:08:18.000 Và nếu bạn dịch về phía phải, bạn sẽ có ngôn ngữ, 00:08:18.000 --> 00:08:21.000 bởi vì nó còn trừu tượng còn xa hơn sự tương đồng nữa, 00:08:21.000 --> 00:08:23.000 nhưng nó vẫn chứa đựng ý nghĩa. 00:08:23.580 --> 00:08:26.000 Tầm nhìn được dùng để tượng trưng âm thanh 00:08:26.000 --> 00:08:29.000 và để hiểu những đặc thù riêng 00:08:29.000 --> 00:08:31.000 cũng như di sản chung của chúng. 00:08:31.000 --> 00:08:34.000 Và cũng để thể hiện sự kết cấu của âm thanh 00:08:34.000 --> 00:08:38.000 cũng như rút ra được đặc trưng của nó qua quan ảnh. 00:08:38.640 --> 00:08:40.330 Nhưng cũng có sự cân bằng 00:08:40.330 --> 00:08:43.890 ở giữa cái nhìn thấy và không nhìn thấy được trong truyện tranh. 00:08:43.890 --> 00:08:46.330 Truyện tranh giống như là yêu cầu và đáp ứng 00:08:46.330 --> 00:08:47.260 mà người họa sĩ 00:08:47.260 --> 00:08:49.890 cho bạn thấy chuyện xảy ra trong khung tranh, 00:08:49.890 --> 00:08:53.160 rồi cho bạn tưởng tượng ra xa hơn giữa những khung tranh ấy. NOTE Paragraph 00:08:53.160 --> 00:08:55.000 Ngoài ra, một ý nghĩa khác 00:08:55.000 --> 00:08:58.710 mà sự mơ mộng của truyện tranh đại diện, đó chính là thời gian. 00:08:59.000 --> 00:09:02.530 Sự liên tục là một khía cạnh quan trọng của truyện tranh. 00:09:02.530 --> 00:09:05.490 Truyện tranh hiện hữu cho một bản đồ thời gian. 00:09:05.600 --> 00:09:09.000 Và nó chính là thứ thúc đẩy truyện tranh hiện đại ngày nay, 00:09:09.000 --> 00:09:12.000 nhưng tôi thắc mắc liệu nó cũng thúc đẩy 00:09:12.000 --> 00:09:14.000 những hình thức khác không, 00:09:14.000 --> 00:09:16.480 và tôi đã tìm thấy vài ví dụ trong lịch sử. 00:09:16.480 --> 00:09:19.000 Bạn có thể thấy nguyên tắc này hiệu quả 00:09:19.000 --> 00:09:21.760 trong những phiên bản sơ khai của cùng một ý tưởng. 00:09:21.760 --> 00:09:24.000 Điều đáng nói là, nghệ thuật được dung hòa 00:09:24.000 --> 00:09:25.480 với công nghệ từng thời, 00:09:25.480 --> 00:09:29.380 dù có sơn trên đá, như Nấm mồ của các chư vị vào thời Ai cập cổ đại, 00:09:29.380 --> 00:09:31.930 hay là điêu khắc trạm nổi trên cột đá, 00:09:32.000 --> 00:09:34.000 hay là bức màn thêu dài 200 foot, 00:09:34.000 --> 00:09:36.000 hay là một bức da hươu trang trí với 00:09:36.000 --> 00:09:38.830 nhánh cây trải dài 88 trang giấy xếp. NOTE Paragraph 00:09:38.830 --> 00:09:41.000 Hay hơn nữa, một khi bạn in chúng ra -- 00:09:41.000 --> 00:09:42.860 à, cái này là từ năm 1450 -- 00:09:42.860 --> 00:09:45.000 những tạo tác của truyện tranh hiện đại dần hé lộ ra: 00:09:45.000 --> 00:09:47.000 cách sắp xếp khung tranh thẳng tắp, 00:09:47.000 --> 00:09:49.000 những nét vẽ đơn giản không nhấn nhá 00:09:49.000 --> 00:09:52.000 và cả cái cách đọc từ trái sang phải. 00:09:53.000 --> 00:09:54.000 Trong vòng 100 năm, 00:09:54.000 --> 00:09:57.000 bạn sẽ dần thấy bong bóng trò chuyện và chú thích, 00:09:57.340 --> 00:10:00.000 cứ như là nhảy cóc từ chỗ này ra chỗ nọ vậy. 00:10:00.230 --> 00:10:03.000 Tôi đã viết cuốn sách về chủ đề này vào năm 93, 00:10:03.000 --> 00:10:05.000 nhưng khi tôi đang hoàn thành nó, 00:10:05.000 --> 00:10:06.720 tôi phải làm chút xíu về sắp xếp chữ, 00:10:06.720 --> 00:10:09.300 và tôi rất mệt mỏi khi cứ phải lui tới tiệm copy hoài, 00:10:09.300 --> 00:10:11.060 nên tôi mua một cái máy tính. 00:10:11.060 --> 00:10:14.470 Nó chả đáng bao nhiêu -- cũng không đa năng trừ việc nhâp văn bản -- 00:10:14.470 --> 00:10:17.000 nhưng cha tôi đã kể tôi nghe về bộ Luật của Moore, 00:10:17.000 --> 00:10:20.460 tuốt những năm 70, và tôi biết nên chờ đợi những gì sắp tới. 00:10:21.000 --> 00:10:23.000 Thế nên, tôi cứ giong mắt lên mà đợi 00:10:23.000 --> 00:10:25.000 coi xem có thay đổi gì to tát khi mà 00:10:25.000 --> 00:10:28.000 chúng tôi chuyển tiếp từ bản thảo đến lúc truyện ra lò 00:10:28.000 --> 00:10:31.000 và tiếp đến là hậu xuất bản. NOTE Paragraph 00:10:31.000 --> 00:10:33.000 Một trong những điều được khởi xướng 00:10:33.000 --> 00:10:35.000 đó là pha trộn sắc thái hình ảnh 00:10:35.000 --> 00:10:37.320 với âm thanh, chuyển động và sự tương tác 00:10:37.320 --> 00:10:39.310 của các đĩa CD thông hành bấy giờ. 00:10:39.310 --> 00:10:41.260 Còn trước khi có trang Web nữa kìa. 00:10:41.260 --> 00:10:42.400 Và điều mà họ làm 00:10:42.400 --> 00:10:44.000 là giữ nguyên khung truyện 00:10:44.000 --> 00:10:45.810 rồi sao chép nó vào màn hình, 00:10:45.810 --> 00:10:47.760 y chang cái lỗi McLuhanesque cổ điển 00:10:48.000 --> 00:10:50.720 khi cố điều chỉnh hình dạng của công nghệ cũ 00:10:50.720 --> 00:10:53.000 cho tương thích với chương trình của công nghệ mới vậy. 00:10:53.000 --> 00:10:54.000 Rồi họ đã làm lại, 00:10:54.000 --> 00:10:56.000 họ có những khung tranh trong khổ in truyện, 00:10:56.000 --> 00:10:59.000 và họ sẽ lồng tiếng và hình động với nhau. 00:11:00.000 --> 00:11:02.000 Vấn đề ở chỗ là, cái ý tưởng này 00:11:02.000 --> 00:11:05.000 cái ý tưởng mà không gian bằng thời gian ấy -- 00:11:05.000 --> 00:11:07.000 rồi để khi bạn lồng tiếng và hình vào, 00:11:07.000 --> 00:11:11.000 những hiện tượng thời gian mà chỉ có thời gian thể hiện được, 00:11:11.000 --> 00:11:16.000 chúng sẽ trật khớp với diễn biến của sự trình bày. NOTE Paragraph 00:11:16.650 --> 00:11:18.000 Sự tương tác lại khác. 00:11:18.000 --> 00:11:19.000 Truyện tranh siêu văn bản cũng ra đời. 00:11:19.000 --> 00:11:20.000 Nhưng về siêu văn bản thì 00:11:20.000 --> 00:11:23.000 mọi thứ đều ở chỗ này, hay kia, hay lại chỗ nọ; 00:11:23.000 --> 00:11:25.000 đúng chất phi không gian. 00:11:25.000 --> 00:11:27.730 Khoảng cách từ Abraham Lincoln đến đồng xu Lincoln, 00:11:27.730 --> 00:11:30.000 rồi Penny Marshall đến kế hoạch Marshall 00:11:30.000 --> 00:11:31.600 rồi "Khu 9" tới chín mạng: 00:11:31.600 --> 00:11:33.000 đều như nhau cả thôi. 00:11:33.000 --> 00:11:34.000 (Tiếng cười) 00:11:34.000 --> 00:11:36.000 Nhưng trong truyện tranh, 00:11:36.520 --> 00:11:39.000 mọi khía cạnh, nhân tố trong công việc, 00:11:40.000 --> 00:11:43.000 đều luôn có quan hệ về không gian mật thiết với nhau. NOTE Paragraph 00:11:43.000 --> 00:11:44.000 Nên câu hỏi là: 00:11:44.000 --> 00:11:47.000 liệu có cách nào để bảo tồn mối quan hệ đó 00:11:47.000 --> 00:11:49.000 trong khi vẫn tận dụng được những 00:11:49.000 --> 00:11:51.000 lợi ích mà kĩ thuật số mang cho ta? 00:11:51.000 --> 00:11:53.000 Và câu trả lời cá nhân của tôi 00:11:53.000 --> 00:11:56.440 nằm trong những kí họa trung cổ mà các bạn chiễm ngưỡng nãy giờ. 00:11:56.440 --> 00:11:59.000 Chúng đều chứa một hướng đọc không ngắt quãng, 00:11:59.000 --> 00:12:01.000 dù zig zag xuyên tường 00:12:01.000 --> 00:12:03.000 hay xoắn ốc lên cột 00:12:03.000 --> 00:12:06.000 hay thẳng trái sang phải, thậm chí zig zag ngược 00:12:06.000 --> 00:12:08.000 xuyên suốt 88 trang giấy gấp đó. 00:12:08.000 --> 00:12:10.000 Giống như vậy, cái ý tưởng căn bản 00:12:10.470 --> 00:12:13.000 là nếu bạn dịch chuyển, bạn đi qua thời gian 00:12:13.000 --> 00:12:15.000 thì lại đang diễn ra không thỏa hiệp, 00:12:15.000 --> 00:12:18.000 trừ khi bạn bắt đầu in chúng ra. 00:12:18.000 --> 00:12:21.000 Những khu vực liền kề không còn là khoảnh khắc cận nhau 00:12:21.000 --> 00:12:24.000 nên ý tưởng này cứ liên tục bị chắp nối hết lần này 00:12:24.000 --> 00:12:25.000 tới lần khác. NOTE Paragraph 00:12:25.000 --> 00:12:26.000 Cũng được thôi, 00:12:26.000 --> 00:12:28.000 Nếu nó đúng, thì có cách nào, 00:12:29.000 --> 00:12:31.000 khi chúng ta tiến xa hơn hôm nay, 00:12:31.000 --> 00:12:33.000 để mang nó trở về lại? 00:12:34.000 --> 00:12:36.000 Màn hình này thì cũng giới hạn 00:12:37.000 --> 00:12:39.000 như trang giấy, đúng không? 00:12:39.000 --> 00:12:41.000 Chỉ khác hình dạng thôi, nhưng 00:12:41.000 --> 00:12:43.000 giới hạn vẫn y như nhau. 00:12:43.000 --> 00:12:46.000 Nhưng chỉ khi bạn nhìn mặt hình như một tờ giấy 00:12:46.270 --> 00:12:49.000 không phải khi bạn xem nó như là cánh cửa sổ. NOTE Paragraph 00:12:49.080 --> 00:12:52.600 Và đó là đề nghị của tôi: rằng ta tạo nên truyện tranh 00:12:52.600 --> 00:12:54.350 trên một bức nền vô tận: 00:12:54.350 --> 00:12:58.000 dọc theo trục X và Y và những bậc thềm. 00:12:58.340 --> 00:13:01.000 Ta có thể xoay quanh những cốt truyện lẩn quẩn. 00:13:01.000 --> 00:13:04.000 Ta có thể giật gân những truyện đầy kịch tính. 00:13:04.610 --> 00:13:07.000 Những cốt truyện song song rồi song song. 00:13:09.000 --> 00:13:11.000 X,Y và lẫn Z. 00:13:11.280 --> 00:13:14.000 Và tôi cứ nghĩ về chúng. Vào cuối những năm 90, 00:13:14.000 --> 00:13:17.000 những người khác cứ cho là tôi dở người, 00:13:17.170 --> 00:13:20.000 nhưng có những người thực sự đã áp dụng chúng. 00:13:20.000 --> 00:13:22.000 Đây là vài ví dụ. NOTE Paragraph 00:13:23.000 --> 00:13:26.000 Đây là một truyện ngắn ghép bởi bạn tôi tên Jason Lex. 00:13:29.040 --> 00:13:30.910 Hãy chú ý phần này nè. 00:13:30.910 --> 00:13:34.000 Cái tôi đang tìm kiếm chính là sự đột biến bền bỉ -- 00:13:34.000 --> 00:13:36.000 cũng chính là thứ ta đang tìm. 00:13:36.000 --> 00:13:38.460 Vì truyền thông tiến vào kỷ nguyên mới, 00:13:38.460 --> 00:13:41.000 ta tìm kiếm sự đột biến bền bỉ đó 00:13:41.000 --> 00:13:45.000 loại mà có sức mạnh lâu dài. 00:13:45.000 --> 00:13:49.000 Chúng ta dần nắm được ý tưởng thể hiện truyện tranh qua hình ảnh, 00:13:49.000 --> 00:13:52.000 và ta đã thực thi nó ngay từ thởu ban đầu. 00:13:52.000 --> 00:13:54.000 Loạt truyện tranh bạn vừa thấy 00:13:54.000 --> 00:13:56.000 đang được chiếu trên màn hình đây. 00:13:56.000 --> 00:13:59.000 Nhưng dù ta chỉ trải nghiệm chúng theo trình tự, 00:13:59.000 --> 00:14:01.000 bởi công nghệ chi cho phép tới đó. 00:14:01.000 --> 00:14:03.000 Nếu công nghệ phát triển, 00:14:03.000 --> 00:14:06.000 khi bạn được chiêm ngưỡng sự trưng bày hàng loạt, 00:14:06.000 --> 00:14:08.000 thì chắc chắn điều này sẽ đi xa hơn. 00:14:08.000 --> 00:14:10.000 Nó sẽ thích nghi được, 00:14:10.000 --> 00:14:12.000 vào chính môi trường của nó: 00:14:12.000 --> 00:14:14.000 một sự đột biến bền bỉ. NOTE Paragraph 00:14:15.000 --> 00:14:17.000 Đây là một cái khác bởi Drew Weing: 00:14:17.000 --> 00:14:18.000 nó được gọi là, 00:14:18.000 --> 00:14:22.590 "Chó con thưởng ngoạn cái chết sốc nhiệt của Vũ Trụ." 00:14:46.000 --> 00:14:47.730 Các bạn thấy ở đây không, 00:14:48.000 --> 00:14:51.000 khi ta vẽ những câu chuyện trên một bức nền vô tận 00:14:53.000 --> 00:14:56.000 bạn đang tạo nên một biểu hiện thuần túy 00:14:57.000 --> 00:14:59.000 của loại hình nghệ thuật này. 00:15:04.000 --> 00:15:06.000 Ta đi nhanh 1 chút -- bạn hiểu rồi đó 00:15:06.000 --> 00:15:08.000 Tôi chỉ muốn tới khung cuối cùng thôi. 00:15:14.000 --> 00:15:17.000 (Tiếng cười) 00:15:17.000 --> 00:15:18.000 Đây rồi. 00:15:20.000 --> 00:15:22.000 (Tiếng cười). 00:15:25.000 --> 00:15:28.000 (Tiếng cười) 00:15:31.000 --> 00:15:32.000 Một khung nữa. 00:15:34.000 --> 00:15:36.000 Nói về bức nền vô tận nào. 00:15:37.000 --> 00:15:39.500 Cái này là của Daniel Merlin Goodbrey ở Anh. NOTE Paragraph 00:15:40.000 --> 00:15:42.000 Tại sao nó quan trọng? 00:15:43.000 --> 00:15:45.000 Là bởi vì truyền thông, 00:15:46.000 --> 00:15:47.000 truyền thông, 00:15:48.000 --> 00:15:51.000 cho ta một cánh cửa sổ xuyên vào thế giới trong ta. 00:15:51.000 --> 00:15:53.000 Nó có thể là phim hoạt hình -- 00:15:53.000 --> 00:15:56.000 và cuối cùng, cái thực tế ảo, hay gì đó tương tự -- 00:15:56.000 --> 00:15:58.000 có thể là loại trưng bày hàng loạt, 00:15:58.000 --> 00:16:02.350 sẽ cho ta một lối thoát hiệu quả nhất ra khỏi thế giới thực này. 00:16:02.350 --> 00:16:06.000 Đó là tại sao nhiều người chọn kể chuyện, là để quên đi. 00:16:06.000 --> 00:16:09.000 Nhưng truyền thông mang cho ta cánh cửa sổ 00:16:09.000 --> 00:16:12.000 soi vào lại thế giới trong ta. 00:16:13.000 --> 00:16:15.000 Rồi khi truyền thông tiến hóa 00:16:16.000 --> 00:16:21.000 nó sẽ mang một danh tính mới độc đáo hơn. 00:16:21.000 --> 00:16:24.000 Bởi thứ mà bạn đang thấy là truyện tranh nhân ba: 00:16:24.000 --> 00:16:27.000 chúng trông giống truyện tranh hơn cả lúc trước nữa. 00:16:28.000 --> 00:16:31.000 Khi điều đó xảy ra, bạn cho mọi người mọi phương án 00:16:31.000 --> 00:16:34.000 để xâm nhập lại thế giới qua nhiều cửa sổ khác nhau, 00:16:34.780 --> 00:16:37.390 và nó cho họ lồng ghép các thế giới họ sống 00:16:37.390 --> 00:16:39.130 và nhận ra hình hà của chúng. 00:16:39.130 --> 00:16:41.230 Đó là tại sao tôi nghĩ nó quan trọng. 00:16:41.230 --> 00:16:43.820 Trong nhiều lí do chứ, nhưng tôi phải đi rồi. 00:16:43.820 --> 00:16:45.169 Cám ơn vì đã lắng nghe.