Sisi ni zaidi ya watu mbalimbali wa kiasili 5000 duniani kote,
ikijumuisha watu milioni 476 katika nchi 90.
Jamii zote za kiasili ziko na utamaduni tofauti,
lakini, tunakumbana na changamoto nyingi za haki za binadamu.
Duniani kote,
tunakumbana na ubaguzi, kutengwa,
kutengwa na michakato ya kisiasa na maamuzi yanayoathiri maisha yetu.
Haki zetu za ardhi, maeneo, na maliasili
mara nyingi haziheshimiwi.
Hii inaathiri sana maisha yetu, usalama wa chakula, na ustawi.
Pia tuna uwezekano mara tatu zaidi kuliko watu wengine,
wa kuishi na umaskini uliokithiri,
kutufanya tuwe hatarini zaidi kwa athari za mabadiliko ya tabianchi,
na kwa athari mbaya za Uviko-19.
Ni muhimu kwa hati na kuongeza ufahamu
kuhusu hali zetu za haki za kibinadamu.
Ndo maana urambazaji wa kiasili ikatengenezwa,
kutoa seti ya zana ya kufuatilia utambuzi,
na utekelezaji wa haki zetu duniani kote.
Urambazaji wa kiasili umeundwa
na kiasi cha watu wa kiasili pamoja na mashirika ya haki za binadamu.
Zana na rasilimali za mtandaoni zinasaidia jamii za kiasili.
kukusanya data za jamii na hali ya kitaifa.
Zana zinashughulikia maeneo muhimu ya mada.
hizi ni pamoja na haki za kujiamulia,
ardhi, maeneo na rasilimali,
pamoja na afya na elimu.
Ufuatiliaji wa Azimio la Umoja wa Mataifa juu ya haki za watu wa kiasili,
na vyombo vingine vya haki za binadamu na kazi
zimejengwa ndani ya zana,
na hivyo ndivyo malengo yote ya maendeleo endelevu
kuhusiana na haki za watu wa kiasili.
Kwa hivo, urambazaji wa kiasili unaweza tumika kufuatilia
vyombo vyote mhimu vya haki za binadamu,
na malengo ya maendeleo endelevu.
Takwimu iliyokusanywa inawasilishwa
kwa njia inayoeleweka ya ripoti za kitaifa na jamii,
na inaweza kuonekana, kuchunguzwa,
na kulinganishwa kwa tovuti yetu ya mtandaoni.
Kwa kuweka kumbukumbu na kuripoti hali zetu wenyewe,
tunaweza kuboresha ufikiaji wetu kwa haki na maendeleo,
na kusaidia kuandika hali hiyo ya watu wa kiasili duniani kote.
Jumuiya za kiasili zinaweza kutumia data kutetea haki zao
mitaani, kitaifa, na kwa kiwango cha kimataifa.
Inaweza pia saidia kuyawajibisha majimbo
kwa kufuatilia uzingatiaji wao au kushindwa kutimiza
wajibu wa haki za binadamu kuhusu watu wa kiasili.
Jamii nyingi za kiasili,
tayari zimefaidika kutoka kwa zana za urambazaji wa kiasili.
Mojawapo ya haya ni Okani, shirika la kijamii
na la kiasili, lililoko nchini Kameruni.
Kutumia zana kukusanya data katika ngazi ya jamii,
Okani liliweza kurekodi idadi ya wanajamii
ambao hawana vyeti vya kuzaliwa na vitambulisho vya kitaifa.
Bila hati hizi, hawawezi kupiga kura,
kuomba kazi au kuzunguka nchi nzima kwa uhuru.
Data hii ilitolea Okani nyenzo muhimu za utetezi,
ambazo ziliwasaidia kuchukua hatua.
Kwa njia hii, urambazaji wa kiasili
inaweza kusaidia na kuimarisha serikali zilizojizatiti,
na kutuwezesha kudai haki zetu.
Kwa mengi zaidi, tembelea, indigenousnavigator.org
Manukuu ya Gerard Ndayi. gerardn190@gmail.com