Yakupendeza, Hivyo, kuhusiana na kutoka nje,
nadhani kuna mtafaruku mwingi kuhusiana na jambo la kutoka nje.
Ni vitu vigani tunafaa kuwa tunachunguza kule nje?
Inachekesha, sijawahi kufanywa mbishi katika muda wangu wote wa uandishi wa habari
hivyo kuna vile ina chekesha, sivyo?
Ilikuwa inachekesha kwenye onyesho lingine nilifanya kazi inayoitwa Amanpour & Company.
Kwa kuwa tayari tulikuwa tunafanya utafiti wa kejeli na habari potovu,
Niliamua kuwaendea watu hawa wawili ili tuongee,
na niwaulize wanifafanulie utani wao.
Jeremy Levick na Rajat Suresh
ni wacheshi na wadhihaki wanaoishi Brooklyn.
Ikiwa wewe ni mcheshi au mdhihaki, ambayo ni kama,
Nadhani, ni neno kiasi la kujidai, ambalo sitatumia.
RS: Lakini sisi ni wa kujidai. JL: Apana. Sisi hujidai.
RS: Ndio.
Hivi majuzi mliwadanganya Amanpour & Company.
Ni nini iliwapa wazo hilo?
Tulikuwa tukitazama video mingi sana ya aina hiyo na ...
Je, ilikuwa kimsingi kama, "Haiya, kuna mtu wa kahawia pale.
Najua mtu wa kahawia."
(Kucheka) Hapana, ilikuwa mbinu nadhifu zaidi kuliko hivyo tu.
Ilikuwa tu, Ni ya kushangaza kwetu tu
kusema utani wa Jeff Foxworthy, na kuwa wa kumaanisha sana kuihusu.
"Nilimwona mtu akiendesha gari kwenye barabara kuu, akampiga kulungu,
na akamuita 'chakula cha haraka'. RS: Ndio.
Hivyo, tunaona jinsi kejeli inatumiwa
kupitisha habari potovu.
Je, uliwahi kufikiria ingetumika namna hii?
Hiyo kwa kawaida ni hatari kwa kejeli.
Inasaidia ikiwa una jina kubwa,
Inayoambatana na maudhui yako kama The Onion ama SNL.
Wakati unajifanyia mambo na kuyachapisha mwenyewe,
Kwenye mtandao haswa
kuna zile aina za lebo zinazoelekeza hadhara zinazokosekana,
hivyo kuna hatari ya kueneza habari potovu na ya uongo.
Kejeli kuonekana kama habari ya kweli-
Unaona jambo hili kila mahali mtandaoni.
Chukua mfano kama huu,
Mada ya kuvutia iliekwa kwenye Twitter la gazeti la The New Yoker,
"Trump ana matumaini ya kushinda Nobel Prize katika uwanja wa matibabu."
Watoa maoni kadhaa walijibu, wakitokea kuamini kuwa habari hizo ni za kweli.
Wengine walitumaini ilikuwa kutoka kwa The Onion
Haikuwa hivyo.
Lakini ilikuwa kejeli, tunawezaje kujua?
Haya, bonyeza kwenye kifungu,
na utaona kwamba The New Yorker wamekwenda kwa urefu mkubwa
kuiita kama kejeli.
Wanafanya hivi na kila kitu kutoka kwa Ripoti ya Borowitz,
ambayo ni safu ya kejeli.
Hata kijipicha kwenye Twitter ina kidokezo katika kaulimbiu ya safu hiyo -
nukuu "Sio habari."
Huu ni mfano wa makala yenye lebo kamilifu kutoka kwa tovuti inayojulikana ya kejeli,
na bado, watu walidanganywa.
Kwa hiyo, ni nini kinatokea wakati sehemu ya kejeli haina muktadha?
Mbaya zaidi, ni nini kinatokea wakati huo muktadha umeondolewa kimakusudi?
Hivyo ndivyo mwandishi mmoja alipata katika mitandao kadhaa ya tovuti
inayochukua vipande vya kejeli kutoka kwa muktadha yao asili,
na kuondoa lebo yoyote au kanusho zozote,
kisha kuzichapisha tena kama makala ya 'habari' zinazoonekana kama za kweli.
Tumeona mamia ya tovuti hizi zikiongezeka tangu Desemba,
na zinapata kuenezwa kwa wingi kwenye Facebook.
Tovuti moja ambayo tulikuwa tukiifuatilia mara kwa mara
ilikuwa moja ya mwanzo wa habari za uwongo maarufu zaidi kwenye Facebook.
Ilikuwa ikipata mamia ya maelfu ya ushirikiano
kwenye kila makala iliyochapishwa.
Kuiga kejeli inaonekana kwenye uso wake,
njia haswa ya kimsingi ya kueneza habari potovu au uongo,
tovuti hizi zinaendeshwa na watu ambao wanajua wanachofanya.
Kwa nini wanafanya hivyo?
PolitiFact imechunguza mamia ya tovuti hizi,
na kwa karibu zote, kuna vifuatiliaji vya Google Adsense.
Hiyo ina maana kwamba, yoyote atakaye tazama tovuti hiyo
ataenda kwenye maonyesho ya matangazo ya Google kwenye tovuti hiyo.
Hivyo kimsingi, zaidi watu wanaona nakala hiyo,
zaidi mwenye tovuti hiyo hulipwa.
Unajuaje wakati kitu ni mzaha
dhidi ya wakati kitu ni habari ya kweli?
kila wakati, utataka kufanya utafiti mwingi kabisa
kwenye tovuti iwezekanavyo kabla ya kusambaza kitu.
Hivyo, kila wakati nenda kwenye tovuti hiyo, na utafute ukurasa wao wa Kuhusu.
Ikiwa hakuna habari nyingi hapo kuwahusu,
au kuna makosa ya tahajia, au inaonekana kama ya kienyeji,
hiyo inaweza kuwa ishara kwako kwamba tovuti hiyo si ya kuaminika.
Na ukiwa na shaka, kama huwezi kupata chochote kuhusu tovuti hiyo,
Usiieneze.
Ni sawa kabisa kutoshiriki kitu kwenye mitandao ya kijamii.
Ni bora kuwa salama kuliko pole.
Kejeli inakusudiwa kuchochea, kupata majibu ya kihisia,
ili kuvutia umakini wako, labda upate kucheka au ubadilishe mawazo yako,
lakini kejeli haijakusudiwa kueneza habari potovu.
Kwa hivyo usidanganywe mtandaoni.
Soma zaidi ya vichwa vya habari.
Ikiwa kitu kinaonekana kuwa cha kijinga na inaweza kuwa imeandikwa
na watu kama marafiki wetu Rajat na Jeremy - labda ni wao.
Mpaka wakati ujao. Usieneze habari za uwongo.
Iweke kweli.
Mimi ni Hari Sreenivasan. Hii ilikuwa Take on Fake.
Mama yangu alitaka sana kuelezea kila mtoa maoni
ambaye hakuelewa kejeli zangu. (kucheka)
Kwa hivyo jibu la swali lako ni kumpata mama...
Ningesema ndio.
Hapa kuna 'Wow, mama yake alikuwa anaelezea utani huo.'
Kweli, nadhani nahitaji kumpa mama yangu akaunti ya bandia au kitu kama hicho,
ili isiweze kufuatiliwa kwangu. (Kucheka)