(Klik sesleri )
Ben ikili retinoblastoma ile doğmuşum,
yani retina kanseri.
Sağ gözüm 7 aylık iken
alınmış.
Sol gözümü ise ben 13 aylık iken almışlar.
Son ameliyatımdan uyandıktan sonra yaptığım ilk şey
beşiğimden çıkıp, yoğun bakım ünitesinde
dolanıp muhtemelen bana
bunu yapan kişiyi bulmaya çalışmak olmuş.
(Kahkaha)
Görünen o ki; sorun, ünitenin içinde göremeden
dolanmam değildi.
Sorun yakalanmamdi.
Kör insanlar için tehdit teşkil eden şeyler
körlükten ziyade daha çok insanların
körlük hakkında önyargıları.
Körlük hakkındaki kendi düşüncelerinizi bir gözden geçirin.
Ben sahneye ilk çıktığımda verdiğiniz tepkileri,
kendinizin kör kalma ihtimalini
ve hatta değer verdiğiniz birinin kör kaldığını düşünün.
Bu ihtimalin korkunçluğu çoğumuzun anlayabileceği bir şey değil;
çünkü körlük cahilliği
ve bilinçsizliği,
bilinmeyen karanlıkların gazabına mağruz kalmayı temsil eder.
Ne kadar da şairane!
Şansıma benim ailem şairane değildi.
Pragmatiklerdi.
Korkunun ve cahilliğin aklımızın ürünleri olduğunu
ve aklımızın da uyarlanabilir olduğunu biliyorlardı.
Diğer herkesin sahip olduğu özgürlüklerin ve sorumlulukların
tadını çıkartarak büyümem gerektiğini düşünüyorlardı.
Kendi kelimeleri ile, 18 yaşında evden taşınmalıydım,
ki taşındım.
Vergi ödemeliydim.
(Çok sağolun) ( Kahkaha)
Onlar, sevgi ve korku arasındaki farkı da biliyordu.
Korku, zorlukların karşısında bizi hareketsiz kılar.
Körlüğün büyük bir engel olacağını biliyorlardı.
Ben korku ile yetiştirilmedim.
Özgürlüğümü her şeyin önüne koydular,
çünkü sevgi insanlara bunu yaptırır.
İleri saralım. Şu an nasıl idare ediyorum kendimi ?
Dünya çok daha büyük bir bakım ünitesi.
Allahtan, uzun bastonum var
ki çoğu kör kişinin kullandığından çok daha uzun.
Ona özgürlük çubuğum diyorum.
Mesela benim sahneden beklenmedik
bir şekilde düşüp rezil olmami engelleyecektir. ( Kahkaha)
Tabi ki uçurumun ucunu görebiliyorum.
Önceden bizi sahnede konuşmacıların başına nelerin
geldiğine dair uyardılar.
Gerçi, rezil olsam bile aldırmam.
Ama bunun dışında,
çoğunuz sahneye çıkarken
( Klik sesleri)
dilim ile kliklediğimi duydunuz.
Bunlar çevremdeki tüm yüzeylerden sekip yansıyan
ses parçacıkları. Tıpkı bir
yarasanın sonarı gibi.
Bana şekiller ve bilgilerle
ışığın size döndüğü gibi dönüyorlar.
Ve ailem sağolsun, beynim şu an imgeleme sistemi denilen
görsel korteksimde, sizin de beyninizin yaptığı gibi
verilerden imgeler
oluşturabiliyor.
Bu sürece flash sonar diyorum.
Körlüğüme rağmen bu şekilde görmeyi,
zorluklarımın bilinmeyen karanlıklarından
geçerek yolumu bulmayı öğrendim.
Haliyle bana
" inanılmaz Batman" lakabını taktılar.
Batman'i kabul edebilirim.
Yarasalar havalıdır. Batman havalıdır.
Fakat ben kendimi olağanüstü hissedecek bir şekilde yetiştirilmedim.
Kendimi her zaman, kendi zorluklarının
karanlıklarını aşan her insan gibi
görmüşümdür. Bu gerçekten o kadar da olağanüstü bir şey mi ?
Ben gözlerimi değil; beynimi kullanıyorum.
Tabi ki bir yerlerde birileri bunu olağanüstü buluyor olmalı,
öbür türlü burada olmazdım.
Fakat bir düşünelim.
Hayatında zorluklarla karşılaşmış ve ya karşı karşıya
kalmış olanlar
ellerini kaldırsın.
Vaaay. Peki.
Şu an kalkan bir sürü el var. İzniniz ile bir sayayım.
( Klik sesleri )
Bu biraz uzun sürebilir. ( Klik sesleri) ( Kahkaha)
Peki. Kalkmış bir çok el var.
Ellerinizi indirmeyin. Bir fikrim var.
Sorunlarını çözmek için beyinlerini kullananlar
ellerini indirsinler.
Hala eli havada olanların
muhtemelen kendine özel engelleri var. ( Kahkaha)
Demek ki hepimiz sorunlar ile karşılaşıyoruz
ve bilinmeyen karanlıklarla yüzleşiyoruz
ki bu çoğu sorunun en temel öğesidir ve biz en çok bundan korkarız. Değil mi?
Ama hepimizin bu zorlukların üstünden gelmesini sağlayan
beyinleri var.
Tamam mı ?
Mesela, ben buraya klikleyerek
geldim ve bana kürsünün
yerini söylemediler.
Yani bu TED tayfasına güven olmuyor.
" Kendin bul dediler"
Yani- ( Kahkaha).
Üstüne ses sisteminden gelen cızırtı da pek yardımcı olmuyor.
Şimdi sizi bir teste tabi tutacağım.
Kısa bir süreliğine gözlerinizi kapatabilir misiniz ?
Birazcık flash sonar öğreneceksiniz.
Ben bir ses çıkartacağım.
Bu paneli önümde sabit tutacağım.
Bir sesi dinleyin.
Shhhhhhhh.
Tamam, çok ilginç bir şey yok.
Şimdi aynı sesi paneli oynattığımda
dinleyin.
Shhhhhh. ( Ton kalınlaşıp incelir)
Karanlık tarafın gücünü bilmiyorsun.
(Kahkaha)
Kendimi tutamadım.
Tamam, şimdi gözlerinizi kapalı tutun
farkı duyabildiniz mi ?
Tamam şimdi emin olalım.
Testiniz için bana panelin oynadığını
duyduğunuzda "şimdi" deyin.
Tamam mı ? Rahatça yapacağız bunu.
Shhhhhhhh.
Seyirciler: Şimdi. Daniel Kish: Güzel. Mükemmel.
Gözlerinizi açın.
Peki. Sadece bir kaç santimetre
ve farkı anlayabiliyorsunuz.
Sonarı deneyimlediniz.
Hepinizden harika kör insanlar olurmuş. ( Kahkaha)
Bu aktif deneyime zaman ve
çaba harcandığında
neler olabileceğine bir bakalım.
( Video) Juan Ruiz: Sanki şöyle, siz gözlerinizle
biz de kulaklarımızla görebiliyoruz.
Brian Bushway: Olay durumun tadını daha fazla ya da daha az
çıkarmakta değil, değişik bir şekilde deneyimlemekte.
Shawn Marsolais: Düz gidiyor. DK: Evet.
SM: Sonra yine alçalmaya başlıyor.
DK: Evet ! SM : Bu inanılmaz.
Yani, arabayı bildiğin görebiliyorum. Vay anasını !
J.Louchart: Kör olmayı seviyorum.
Açıkcası şansım olsaydı görebilme yetimi istemezdim.
JR: Hedef büyüdükçe, daha fazla engeller ile karşılaşırsınız
ve o hedefin diğer tarafında
zafer vardır.
( İtalyancada)
( Alkış)
DK: Şimdi sizce bu insanlar korkmuşa benziyor mu ?
Pek değil.
Bu eğitimi binlerce kör ve görebilen, değişik geçmişlere
sahip neredeyse 40 değişik ülkeden
insana verdik.
Kör insanlar görebilmeyi öğrendiklerinde, görebilen insanlar da
kendi yollarını daha net ve korkusuzca
görmek için bizden ilham alıyorlar.
Çünkü bu hepimizin içinde bulunan herhangi bir zorluğu yenme,
her türlü karanlığı yenme
ve yeniliklere yelken açma
yetimizi temsil ediyor.
Hepinize sizi harekete geçirecek bir yolculuk diliyorum.
Çok teşekkürler.
( Kahkaha)
Chris Anderson: Daniel, dostum.
Gördüğün gibi herkes TED'de şu an ayakta alkışlıyor.
Olağanüstü bir konuşma için sana teşekkür ederim.
Dünyan hakkında, daha doğrusu kendin oluşturduğun iç dünya hakkında
bir sorum daha var. Biz kendi dünyamızda sizin sahip olmadığınız şeylere
sahip olduğumuzu düşünüyoruz. Fakat sizin dünyanız nasıl ?
Sizin sahip olduğunuz ve bizim olamadığımız neler var ?
DK: 360 derecelik bir görüş, yani benim sonarım
önümdeki şeyler için olduğu kadar arkamdaki şeyler için de çalışıyor.
Köşelerden geçebiliyor.
Yüzeylerden geçebiliyor.
Kısaca, bulanık 3 boyutlu bir geometrik şekil gibi.
Şu an eğitmen olan bir öğrencim
görme yetisini kaybettikten bir kaç ay sonra
3 katlı evinde otururken
evin içinde olan her şeyi duyabildiğini farketmiş:
konuşmalar, mutfaktaki insanlar, tuvaletteki insanlar
ki bunlar bir kaç duvar bir kaç kat ötede olan şeyler.
X-Ray görüşe sahip olmak gibi bir şey olduğunu söyledi.
CA: Şu an nasıl bir yerde olduğunu görüyorsun.
Bu salonu nasıl hayal ediyorsun ?
DK: Dürüst olmak gerekirse, fazlasıyla hoparlör var.
İlginç bir şey. İnsanlar ses çıkardığında,
güldüklerinde, oynadıklarında, bir şey içtiklerinde
ya da sümkürdüklerinde her şeyi duyabiliyorum.
Her insanın yaptığı her küçük hareketi duyabiliyorum.
Hiçbiri dikkatimden kaçmıyor,
dahası sonar açısından bakınca,
odanın boyutu, eğrimleri ve sahnenin çevresindeki seyirciler,
odanın yüksekliği. Hepsinin farkındayım.
Dediğim gibi etrafımda bulunan 3 boyutlu
geometrik şekiller bunlar.
CA: Bravo Daniel, Dünyayı daha değişik
görebilmemiz için inanılmaz bir iş çıkardın.
Bunun için kalpten çok teşekkürler. DK: Teşekkür ederim.
( Alkış)