Her yıl Afrika'da
yarım milyon insanın ölümüne yol açan
iki yüz milyon sıtma vakası görülüyor.
Size sıtma aşısını anlatmak istiyorum.
Bugüne kadar ürettiklerimizin yeterince iyi olmadığı ortada.
Niçin?
Bu aşı üzerinde yüz yıldan fazladır çalışıyoruz.
Başladığımızda teknoloji sınırlıydı.
Parazitin nasıl göründüğünü yalnızca küçük bir parçasını görerek anlayabildik.
Bugün, gelişmiş görüntüleme, omik düzlem,
genom, transkriptomik ve proteomik gibi
teknolojilerimiz var.
Bu araçlar parazitin aslında ne kadar da karmaşık olduğunun
daha açık bir görüntüsünü veriyor.
Fakat, bunun aksine bizim aşının tasarımına olan
yaklaşımımız epeyce ilkel kaldı.
İyi bir aşı üretmek için vücudumuzun
bu karmaşıklığı nasıl idare ettiğini anlamak için özümüze dönmek durumundayız.
Sıtmanın sıklıkla bulaştığı insanlar
hastalıkla nasıl uğraşacağını öğreniyor.
Enfeksiyon kapıyorlar ama hastalanmıyorlar.
Yöntem antikolarda gizlenmiş.
Takımım karmaşık parazitimizin üstüne gitti,
sıtmayı atlatan Afrikalılardan alınan örneklerle araştırdı.
Amacı şu soruyu cevaplamaktı:
"Başarılı bir antikorun tepkisi nasıl olur?"
Sıtma aşılarının dikkatini çekmemiş olan
iki yüzün üstünde protein bulduk.
Çalışma grubum parazitin önemli kısımlarını gözden kaçırıyor olabilir.
Yakın zamana kadar, biri ilgi çekici bir protein saptadığında
toplu bir çalışma yaparak o proteinin aşı için
önemli olup olmadığını test ettiler.
Bu genellikle, Afrika'daki bir köyden örnekleri alınıp incelenen
üç yüz kadar katılımcıyı kapsıyordu.
Amaç antikorların kimin sıtma kaptığını ve kimin kapmadığını
tahmin edip etmediklerini görmekti.
Geçen otuz yılda,
bu çalışma az sayıda proteini
ve görece az örneği
genellikle tek bir yerde test etti.
Sonuçlar tutarlı değildi.
Takımım otuz yıllık bu tarzda bir araştırmayı,
üç ayda yürütülen tek bir heyecan verici deney ile yıktı.
İlk kez, yayılma süresi, yaşı ve değişken yoğunluğu farklı olarak
Afrika'da görülmüş sıtmalardan yedi Afrika ülkesinden
on beş yerden
on bin örnek topladık.
Omik bilgisini parazit proteinlerimize öncelik vermek,
laboratuvarda sentezlemek için kullandık.
Kısacası, sıtma parazitini bir çipte yeniden yarattık.
Bunu Afrika'da yaptığımız için gurur duyuyoruz.
(Alkış)
Bu çip küçük bir lam
fakat bize inanılmaz bir güç veriyor.
Aynı anda yüzden fazla antikor tepkisinden veri topladık.
Ne arıyoruz?
Başarılı bir antikor tepkisi yöntemini.
Böylece, biz de iyi bir sıtma aşısını nasıl yapılacağını tahmin edebilelim diye.
Ayrıca antikorların parazitlere
tam olarak ne yaptığını anlamaya çalışıyoruz.
Nasıl öldürüyorlar?
Birçok açıdan mı saldırıyorlar? Birliktelik var mı?
Ne kadar antikora ihtiyacınız var?
Çalışmamız, tek bir antikordan birazcık olmasının yeterli olmayacağını söylüyor.
Birden fazla parazit proteinine karşı
yüksek dozda yoğunlaşmış antikora gerek olabilir.
Antikoların parazitleri birçok yolla öldürdüklerini öğreniyor
ve bunların bir tanesini bile tek başına incelemek gerçeği yansıtmayabilir.
Tıpkı şimdi paraziti daha geniş anlamıyla görebildiğimiz gibi
ben ve takımım da
bu karmaşıklığı vücudumuzun nasıl alt ettiğine anlamaya odaklanmış durumdayız.
Bunun bize sıtma aşılarıyla tarihe geçmemiz için gereken dönüm noktalarını
sağlayacağına inanıyorum.
Teşekkürler.
(Alkış)
(Tezahürat)
(Alkış)
Shoham Arad: Bir sıtma aşısı bulmaya ne kadar yakınız?
Faith Osier: Yapmaya başlamadan önce
aşının içerisine ne koymamız gerektiğini
deneme ve anlama sürecinin başındayız.
Yani, aşıya yakın değiliz ama o yöne doğru gidiyoruz.
SA: Umutluyuz.
FO: Çok umutluyuz.
SA: SMART hakkında bir şeyler söyleyecek olursanız mesela
anlamı ne ve sizin için neden önemli?
FO: SMART Güney Sıtma Antijen Araştırma Ortaklık'ı anlamına geliyor.
Güney Afrika'daki yan yana
işbirliği içinde birbirimize bakan bizleri temsil ediyor.
Her zaman Amerika'ya, Avrupa'ya bakmanın aksine
Afrika içinde de epeyce güç var.
SMART'ta
sıtma aşısı geliştirme aşısı amacımızın yanında
Afrikalı bilim insanlarını da eğitiyoruz
çünkü Afrika'daki hastalığın faturası ağır,
bu yüzden de Afrika'da bilimin sınırlarını zorlamaya devam edecek
insanlara ihtiyacımız var.
SA: Evet, doğru.
(Alkış)
Son bir soru.
Bundan biraz bahsettiğini biliyorum
ama br sıtma aşısı bulunmuş olsaydı bazı şeyler gerçekten değişir miydi?
FO: Her yıl yarım milyon hayatı kurtarmış olurduk.
İki yüz milyon vakayı.
Sıtmanın Afrika'ya her yıl on iki milyar dolara mal olduğu tahmin ediliyor.
Aynı zamanda bir ekonomi.
Basitçe, Afrika gelişirdi.
SA: Teşekkürler, Faith.
Çok teşekkür ederim.
(Alkış)