[Script Info] Title: [Events] Format: Layer, Start, End, Style, Name, MarginL, MarginR, MarginV, Effect, Text Dialogue: 0,0:00:00.79,0:00:02.97,Default,,0000,0000,0000,,Pomyślcie przez chwilę Dialogue: 0,0:00:02.97,0:00:06.82,Default,,0000,0000,0000,,o grze w Monopol. Dialogue: 0,0:00:06.82,0:00:09.42,Default,,0000,0000,0000,,W tej konkretnej grze Dialogue: 0,0:00:09.42,0:00:12.39,Default,,0000,0000,0000,,umiejętności, talent i szczęście Dialogue: 0,0:00:12.39,0:00:14.93,Default,,0000,0000,0000,,pomagające osiągnąć sukces Dialogue: 0,0:00:14.93,0:00:16.35,Default,,0000,0000,0000,,są nieistotne, Dialogue: 0,0:00:16.35,0:00:18.64,Default,,0000,0000,0000,,bo gra została zmanipulowana. Dialogue: 0,0:00:18.64,0:00:20.52,Default,,0000,0000,0000,,Macie lepszą sytuację. Dialogue: 0,0:00:20.52,0:00:22.40,Default,,0000,0000,0000,,Dostajecie więcej pieniędzy, Dialogue: 0,0:00:22.40,0:00:25.56,Default,,0000,0000,0000,,więcej możliwości wykonania ruchu Dialogue: 0,0:00:25.59,0:00:27.19,Default,,0000,0000,0000,,i lepszy dostęp do zasobów. Dialogue: 0,0:00:27.19,0:00:28.52,Default,,0000,0000,0000,,Myśląc o tym, Dialogue: 0,0:00:28.52,0:00:31.10,Default,,0000,0000,0000,,zapytajcie siebie, Dialogue: 0,0:00:31.10,0:00:32.88,Default,,0000,0000,0000,,jak świadomość Dialogue: 0,0:00:32.88,0:00:36.00,Default,,0000,0000,0000,,uprzywilejowania w ustawionej grze Dialogue: 0,0:00:36.00,0:00:38.93,Default,,0000,0000,0000,,zmienia sposób postrzegania siebie Dialogue: 0,0:00:38.93,0:00:42.79,Default,,0000,0000,0000,,i stosunek do drugiego gracza. Dialogue: 0,0:00:42.79,0:00:45.83,Default,,0000,0000,0000,,Na Uniwersytecie Kalifornijskim\Nprzeprowadziliśmy badania, Dialogue: 0,0:00:45.83,0:00:48.14,Default,,0000,0000,0000,,by zbadać tę kwestię. Dialogue: 0,0:00:48.14,0:00:49.79,Default,,0000,0000,0000,,Zaprosiliśmy ponad 100 par Dialogue: 0,0:00:49.79,0:00:52.55,Default,,0000,0000,0000,,obcych sobie ludzi do laboratorium Dialogue: 0,0:00:52.55,0:00:54.37,Default,,0000,0000,0000,,i za pomocą rzutu monetą Dialogue: 0,0:00:54.37,0:00:56.16,Default,,0000,0000,0000,,jedną osobę z każdej pary Dialogue: 0,0:00:56.16,0:00:58.51,Default,,0000,0000,0000,,uczyniliśmy bogatszym graczem. Dialogue: 0,0:00:58.51,0:01:01.33,Default,,0000,0000,0000,,Dostała dwa razy więcej pieniędzy, Dialogue: 0,0:01:01.33,0:01:02.83,Default,,0000,0000,0000,,podwójną wypłatę Dialogue: 0,0:01:02.83,0:01:05.03,Default,,0000,0000,0000,,przy przejściu przez "Start" Dialogue: 0,0:01:05.03,0:01:07.01,Default,,0000,0000,0000,,i rzucała dwoma kostkami, a nie jedną, Dialogue: 0,0:01:07.01,0:01:08.82,Default,,0000,0000,0000,,więc miała więcej ruchów. Dialogue: 0,0:01:08.82,0:01:11.82,Default,,0000,0000,0000,,(Śmiech) Dialogue: 0,0:01:11.82,0:01:13.54,Default,,0000,0000,0000,,W ciągu 15 minut Dialogue: 0,0:01:13.54,0:01:17.07,Default,,0000,0000,0000,,obserwowaliśmy sytuację\Nprzez ukryte kamery. Dialogue: 0,0:01:17.07,0:01:18.89,Default,,0000,0000,0000,,Dziś po raz pierwszy podzielę się Dialogue: 0,0:01:18.89,0:01:21.40,Default,,0000,0000,0000,,fragmentami naszych obserwacji. Dialogue: 0,0:01:21.40,0:01:22.91,Default,,0000,0000,0000,,Wybaczcie jakość dźwięku, Dialogue: 0,0:01:22.91,0:01:25.56,Default,,0000,0000,0000,,ale używaliśmy ukrytych kamer. Dialogue: 0,0:01:25.58,0:01:27.50,Default,,0000,0000,0000,,Na ekranie będą napisy. Dialogue: 0,0:01:27.50,0:01:29.26,Default,,0000,0000,0000,,Bogaty gracz: Ile masz 500-dolarówek? Dialogue: 0,0:01:29.26,0:01:30.54,Default,,0000,0000,0000,,Biedny gracz: Jedną. Dialogue: 0,0:01:30.54,0:01:31.52,Default,,0000,0000,0000,,Bogaty gracz: Serio? Dialogue: 0,0:01:31.52,0:01:33.27,Default,,0000,0000,0000,,Bogaty gracz: Ja mam 3. (Śmiech) Dialogue: 0,0:01:33.27,0:01:35.20,Default,,0000,0000,0000,,Ciekawe, czemu mi tyle dali. Dialogue: 0,0:01:35.20,0:01:37.03,Default,,0000,0000,0000,,Paul Piff: Gracze szybko pojmują, Dialogue: 0,0:01:37.03,0:01:38.38,Default,,0000,0000,0000,,że coś jest nie tak. Dialogue: 0,0:01:38.38,0:01:40.67,Default,,0000,0000,0000,,Jeden z nich ma więcej pieniędzy Dialogue: 0,0:01:40.67,0:01:42.82,Default,,0000,0000,0000,,niż drugi, a jednak Dialogue: 0,0:01:42.82,0:01:44.96,Default,,0000,0000,0000,,w miarę rozwoju gry Dialogue: 0,0:01:44.96,0:01:46.97,Default,,0000,0000,0000,,dało się zauważyć Dialogue: 0,0:01:46.97,0:01:49.42,Default,,0000,0000,0000,,ogromne różnice Dialogue: 0,0:01:49.42,0:01:51.29,Default,,0000,0000,0000,,w zachowaniu graczy. Dialogue: 0,0:01:51.29,0:01:53.01,Default,,0000,0000,0000,,Bogatszy gracz Dialogue: 0,0:01:53.01,0:01:55.59,Default,,0000,0000,0000,,poruszał się po planszy głośniej, Dialogue: 0,0:01:55.59,0:01:57.47,Default,,0000,0000,0000,,wręcz uderzając w nią pionkiem Dialogue: 0,0:01:57.47,0:02:00.39,Default,,0000,0000,0000,,z każdym krokiem. Dialogue: 0,0:02:00.39,0:02:03.38,Default,,0000,0000,0000,,Częściej okazywał przewagę Dialogue: 0,0:02:03.38,0:02:04.97,Default,,0000,0000,0000,,i niewerbalne znaki Dialogue: 0,0:02:04.97,0:02:07.39,Default,,0000,0000,0000,,wyrażające siłę Dialogue: 0,0:02:07.39,0:02:11.19,Default,,0000,0000,0000,,i zadowolenie. Dialogue: 0,0:02:11.19,0:02:13.87,Default,,0000,0000,0000,,Na stoliku umieściliśmy precelki. Dialogue: 0,0:02:13.87,0:02:15.53,Default,,0000,0000,0000,,Widać je w prawym dolnym rogu. Dialogue: 0,0:02:15.53,0:02:19.25,Default,,0000,0000,0000,,Umożliwiły nam obserwację zachowania. Dialogue: 0,0:02:19.25,0:02:23.64,Default,,0000,0000,0000,,Notowaliśmy, ile precli jedzą gracze. Dialogue: 0,0:02:23.64,0:02:25.57,Default,,0000,0000,0000,,Bogaty gracz: Te precle to podstęp? Dialogue: 0,0:02:25.57,0:02:27.50,Default,,0000,0000,0000,,Biedny gracz: Nie wiem. Dialogue: 0,0:02:27.50,0:02:30.63,Default,,0000,0000,0000,,Paul Piff: Gracze zrobili się podejrzliwi. Dialogue: 0,0:02:30.63,0:02:32.14,Default,,0000,0000,0000,,Zastanawiają się, Dialogue: 0,0:02:32.14,0:02:33.92,Default,,0000,0000,0000,,po co te precle. Dialogue: 0,0:02:33.92,0:02:35.83,Default,,0000,0000,0000,,Jeden nawet pyta, Dialogue: 0,0:02:35.83,0:02:38.79,Default,,0000,0000,0000,,czy to podstęp. Dialogue: 0,0:02:38.79,0:02:41.70,Default,,0000,0000,0000,,Mimo to, cała sytuacja Dialogue: 0,0:02:41.70,0:02:44.00,Default,,0000,0000,0000,,sprawia, Dialogue: 0,0:02:44.00,0:02:48.46,Default,,0000,0000,0000,,że bogatszy gracz je więcej precelków. Dialogue: 0,0:02:51.98,0:02:54.07,Default,,0000,0000,0000,,Bogaty gracz: Uwielbiam precelki. Dialogue: 0,0:02:54.07,0:02:56.40,Default,,0000,0000,0000,,(Śmiech) Dialogue: 0,0:02:57.99,0:03:00.12,Default,,0000,0000,0000,,Paul Piff: W miarę upływu czasu Dialogue: 0,0:03:00.12,0:03:02.45,Default,,0000,0000,0000,,zaczął wyłaniać się Dialogue: 0,0:03:02.45,0:03:05.52,Default,,0000,0000,0000,,ciekawy i dramatyczny wzorzec zachowań. Dialogue: 0,0:03:05.52,0:03:07.39,Default,,0000,0000,0000,,Bogatszy gracz Dialogue: 0,0:03:07.39,0:03:10.52,Default,,0000,0000,0000,,zaczął być nieuprzejmy\Nwzględem biedniejszego. Dialogue: 0,0:03:10.52,0:03:12.59,Default,,0000,0000,0000,,Miał coraz mniej zrozumienia Dialogue: 0,0:03:12.59,0:03:14.43,Default,,0000,0000,0000,,dla jego trudnej sytuacji, Dialogue: 0,0:03:14.43,0:03:16.50,Default,,0000,0000,0000,,a coraz częściej chełpił się Dialogue: 0,0:03:16.50,0:03:18.97,Default,,0000,0000,0000,,swoim materialnym sukcesem Dialogue: 0,0:03:18.97,0:03:22.18,Default,,0000,0000,0000,,albo tym, jak dobrze mu idzie. Dialogue: 0,0:03:23.59,0:03:27.70,Default,,0000,0000,0000,,Bogaty gracz: Stać mnie na wszystko. Dialogue: 0,0:03:27.70,0:03:29.32,Default,,0000,0000,0000,,Biedny gracz: Ile płacę? Dialogue: 0,0:03:29.32,0:03:33.28,Default,,0000,0000,0000,,Bogaty gracz: Wisisz mi 24 dolary. Dialogue: 0,0:03:33.28,0:03:36.14,Default,,0000,0000,0000,,Za chwilę nie będziesz mieć pieniędzy. Dialogue: 0,0:03:36.14,0:03:38.30,Default,,0000,0000,0000,,Kupuję. Ile mam kasy! Dialogue: 0,0:03:38.30,0:03:40.24,Default,,0000,0000,0000,,Mam tyle kasy, że się gubię. Dialogue: 0,0:03:40.24,0:03:42.20,Default,,0000,0000,0000,,Bogaty gracz 2: Zaraz wszystko wykupię. Dialogue: 0,0:03:42.20,0:03:43.93,Default,,0000,0000,0000,,Bogaty gracz 3: Kończy ci się kasa. Dialogue: 0,0:03:43.93,0:03:46.78,Default,,0000,0000,0000,,Teraz jestem nietykalny. Dialogue: 0,0:03:46.78,0:03:49.10,Default,,0000,0000,0000,,Paul Piff: A teraz coś Dialogue: 0,0:03:49.10,0:03:50.84,Default,,0000,0000,0000,,bardzo interesującego. Dialogue: 0,0:03:50.84,0:03:54.10,Default,,0000,0000,0000,,Po 15 minutach Dialogue: 0,0:03:54.10,0:03:58.49,Default,,0000,0000,0000,,poprosiliśmy graczy,\Nżeby opisali swoje doświadczenia. Dialogue: 0,0:03:58.49,0:04:00.56,Default,,0000,0000,0000,,Kiedy bogaci gracze Dialogue: 0,0:04:00.56,0:04:02.45,Default,,0000,0000,0000,,mówili o swoim zwycięstwie Dialogue: 0,0:04:02.45,0:04:04.47,Default,,0000,0000,0000,,w tej ustawionej grze... Dialogue: 0,0:04:04.47,0:04:09.28,Default,,0000,0000,0000,,(Śmiech) Dialogue: 0,0:04:09.28,0:04:12.84,Default,,0000,0000,0000,,opisywali, co zrobili, Dialogue: 0,0:04:12.84,0:04:15.65,Default,,0000,0000,0000,,aby kupić różne pola Dialogue: 0,0:04:15.65,0:04:18.44,Default,,0000,0000,0000,,i zasłużyć na wygraną. Dialogue: 0,0:04:18.44,0:04:20.92,Default,,0000,0000,0000,,Zwracali o wiele mniejszą uwagę Dialogue: 0,0:04:20.92,0:04:23.64,Default,,0000,0000,0000,,na różne aspekty tej sytuacji, Dialogue: 0,0:04:23.64,0:04:26.31,Default,,0000,0000,0000,,w tym na losowanie, Dialogue: 0,0:04:26.31,0:04:28.63,Default,,0000,0000,0000,,dzięki któremu przypadkowo Dialogue: 0,0:04:28.63,0:04:31.62,Default,,0000,0000,0000,,byli w lepszej sytuacji wyjściowej. Dialogue: 0,0:04:31.62,0:04:34.45,Default,,0000,0000,0000,,To fascynujące spostrzeżenie Dialogue: 0,0:04:34.45,0:04:39.91,Default,,0000,0000,0000,,na temat racjonalizacji przewagi. Dialogue: 0,0:04:39.91,0:04:42.13,Default,,0000,0000,0000,,Ta gra może być metaforą Dialogue: 0,0:04:42.13,0:04:44.97,Default,,0000,0000,0000,,pozwalającą zrozumieć społeczeństwo Dialogue: 0,0:04:44.97,0:04:48.26,Default,,0000,0000,0000,,i jego hierarchiczną budowę: Dialogue: 0,0:04:48.26,0:04:50.65,Default,,0000,0000,0000,,niektórzy mają bogactwo i status, Dialogue: 0,0:04:50.65,0:04:52.13,Default,,0000,0000,0000,,a inni nie. Dialogue: 0,0:04:52.13,0:04:55.06,Default,,0000,0000,0000,,Mają dużo mniej, Dialogue: 0,0:04:55.06,0:04:58.17,Default,,0000,0000,0000,,a także gorszy dostęp\Ndo cenionych zasobów. Dialogue: 0,0:04:58.17,0:05:01.41,Default,,0000,0000,0000,,Przez ostatnie 7 lat wraz z kolegami Dialogue: 0,0:05:01.41,0:05:05.48,Default,,0000,0000,0000,,badałem skutki takich hierarchia. Dialogue: 0,0:05:05.48,0:05:08.76,Default,,0000,0000,0000,,Po przeprowadzeniu dziesiątek badań Dialogue: 0,0:05:08.76,0:05:12.18,Default,,0000,0000,0000,,pośród tysięcy uczestników Dialogue: 0,0:05:12.18,0:05:16.71,Default,,0000,0000,0000,,okazało się,\Nże wraz ze wzrostem zamożności Dialogue: 0,0:05:16.71,0:05:22.78,Default,,0000,0000,0000,,wykazywali oni\Nmniej współczucia i empatii, Dialogue: 0,0:05:22.78,0:05:26.55,Default,,0000,0000,0000,,a więcej roszczeniowości Dialogue: 0,0:05:26.55,0:05:31.10,Default,,0000,0000,0000,,i działań dla własnej korzyści. Dialogue: 0,0:05:31.10,0:05:33.16,Default,,0000,0000,0000,,Z badań wynika, Dialogue: 0,0:05:33.16,0:05:35.04,Default,,0000,0000,0000,,że to raczej bogatsi Dialogue: 0,0:05:35.04,0:05:38.08,Default,,0000,0000,0000,,nadają chciwości Dialogue: 0,0:05:38.08,0:05:40.08,Default,,0000,0000,0000,,i pogoni za własną korzyścią Dialogue: 0,0:05:40.08,0:05:42.79,Default,,0000,0000,0000,,pozytywną wartość moralną. Dialogue: 0,0:05:42.79,0:05:44.64,Default,,0000,0000,0000,,Dziś chcę poruszyć temat Dialogue: 0,0:05:44.64,0:05:49.46,Default,,0000,0000,0000,,konsekwencji ideologii własnego interesu. Dialogue: 0,0:05:49.46,0:05:52.42,Default,,0000,0000,0000,,Przekonam was,\Nże powinniśmy się nimi martwić Dialogue: 0,0:05:52.42,0:05:54.16,Default,,0000,0000,0000,,i na koniec wskażę możliwe rozwiązania. Dialogue: 0,0:05:55.32,0:05:57.33,Default,,0000,0000,0000,,Jedne z naszych pierwszych badań Dialogue: 0,0:05:57.33,0:05:58.92,Default,,0000,0000,0000,,dotyczyły zachowań pomocnych. Dialogue: 0,0:05:58.92,0:06:01.08,Default,,0000,0000,0000,,Psychologowie społeczni nazywają je Dialogue: 0,0:06:01.08,0:06:03.17,Default,,0000,0000,0000,,zachowaniami prospołecznymi. Dialogue: 0,0:06:03.17,0:06:05.67,Default,,0000,0000,0000,,Interesowało nas, Dialogue: 0,0:06:05.68,0:06:08.23,Default,,0000,0000,0000,,kto szybciej zaoferuje pomoc obcej osobie: Dialogue: 0,0:06:08.23,0:06:11.39,Default,,0000,0000,0000,,bogaty, czy biedny. Dialogue: 0,0:06:11.39,0:06:15.43,Default,,0000,0000,0000,,Jedno badanie polegało na zaproszeniu Dialogue: 0,0:06:15.43,0:06:18.09,Default,,0000,0000,0000,,bogatych i biednych osób do laboratorium Dialogue: 0,0:06:18.09,0:06:21.58,Default,,0000,0000,0000,,i podarowaniu im 10 dolarów. Dialogue: 0,0:06:21.58,0:06:23.19,Default,,0000,0000,0000,,Powiedzieliśmy uczestnikom, Dialogue: 0,0:06:23.19,0:06:25.64,Default,,0000,0000,0000,,że mogą zatrzymać 10 dolarów dla siebie Dialogue: 0,0:06:25.64,0:06:27.62,Default,,0000,0000,0000,,albo część tej sumy Dialogue: 0,0:06:27.62,0:06:29.61,Default,,0000,0000,0000,,oddać anonimowemu nieznajomemu. Dialogue: 0,0:06:29.61,0:06:31.08,Default,,0000,0000,0000,,Nigdy nie poznają osoby, Dialogue: 0,0:06:31.08,0:06:34.12,Default,,0000,0000,0000,,z którą mieliby się podzielić. Dialogue: 0,0:06:34.12,0:06:37.34,Default,,0000,0000,0000,,Obserwowaliśmy,\Njakimi kwotami ludzie się dzielili. Dialogue: 0,0:06:37.34,0:06:39.69,Default,,0000,0000,0000,,Osoby zarabiające 25 000 Dialogue: 0,0:06:39.69,0:06:42.01,Default,,0000,0000,0000,,a nawet mniej niż 15 000 dolarów rocznie Dialogue: 0,0:06:42.01,0:06:44.24,Default,,0000,0000,0000,,oddawały obcemu człowiekowi Dialogue: 0,0:06:44.24,0:06:45.32,Default,,0000,0000,0000,,44% więcej niż ci, Dialogue: 0,0:06:45.32,0:06:47.63,Default,,0000,0000,0000,,którzy zarabiają 150 000 Dialogue: 0,0:06:47.63,0:06:50.88,Default,,0000,0000,0000,,czy 200 000 dolarów rocznie. Dialogue: 0,0:06:50.88,0:06:53.63,Default,,0000,0000,0000,,Dawaliśmy ludziom gry, Dialogue: 0,0:06:53.63,0:06:56.26,Default,,0000,0000,0000,,żeby zobaczyć, kto będzie oszukiwał, Dialogue: 0,0:06:56.26,0:06:58.65,Default,,0000,0000,0000,,by zwiększyć szansę na wygraną. Dialogue: 0,0:06:58.65,0:07:01.37,Default,,0000,0000,0000,,W jednej z takich gier\Nzmodyfikowaliśmy program tak, Dialogue: 0,0:07:01.37,0:07:04.01,Default,,0000,0000,0000,,że kostki nie dawały wyniku większego Dialogue: 0,0:07:04.01,0:07:05.41,Default,,0000,0000,0000,,od wyniku wybranego przez nas. Dialogue: 0,0:07:05.41,0:07:08.24,Default,,0000,0000,0000,,W tej grze nie było można\Nwyrzucić więcej niż 12. Dialogue: 0,0:07:08.24,0:07:11.35,Default,,0000,0000,0000,,Jednak im bogatsi byli gracze, Dialogue: 0,0:07:11.35,0:07:13.11,Default,,0000,0000,0000,,tym częściej oszukiwali, Dialogue: 0,0:07:13.11,0:07:17.01,Default,,0000,0000,0000,,aby wygrać 50 dolarów. Dialogue: 0,0:07:17.01,0:07:20.86,Default,,0000,0000,0000,,Czasami 3-4 razy częściej. Dialogue: 0,0:07:20.86,0:07:23.09,Default,,0000,0000,0000,,W innym badaniu sprawdzaliśmy, Dialogue: 0,0:07:23.09,0:07:26.31,Default,,0000,0000,0000,,czy uczestnicy wezmą cukierka Dialogue: 0,0:07:26.31,0:07:28.80,Default,,0000,0000,0000,,ze słoika, o którym wiedzieli, Dialogue: 0,0:07:28.80,0:07:31.04,Default,,0000,0000,0000,,że jest przeznaczony tylko dla dzieci. Dialogue: 0,0:07:31.04,0:07:34.48,Default,,0000,0000,0000,,(Śmiech) Dialogue: 0,0:07:34.48,0:07:36.32,Default,,0000,0000,0000,,Nie żartuję, Dialogue: 0,0:07:36.32,0:07:39.05,Default,,0000,0000,0000,,chociaż to brzmi jak żart. Dialogue: 0,0:07:39.05,0:07:41.30,Default,,0000,0000,0000,,Wyraźnie im powiedzieliśmy, Dialogue: 0,0:07:41.30,0:07:43.16,Default,,0000,0000,0000,,że to cukierki dla dzieci Dialogue: 0,0:07:43.16,0:07:45.65,Default,,0000,0000,0000,,z laboratorium obok. Dialogue: 0,0:07:45.65,0:07:47.70,Default,,0000,0000,0000,,Że teraz są na badaniach, ale to dla nich. Dialogue: 0,0:07:47.70,0:07:51.34,Default,,0000,0000,0000,,Obserwowaliśmy, ile cukierków\Nwezmą uczestnicy. Dialogue: 0,0:07:51.34,0:07:52.85,Default,,0000,0000,0000,,Bogaci brali Dialogue: 0,0:07:52.85,0:07:54.26,Default,,0000,0000,0000,,dwa razy więcej Dialogue: 0,0:07:54.26,0:07:57.41,Default,,0000,0000,0000,,niż biedni. Dialogue: 0,0:07:57.41,0:08:00.06,Default,,0000,0000,0000,,Badaliśmy też samochody, Dialogue: 0,0:08:00.06,0:08:01.92,Default,,0000,0000,0000,,ale nie byle jakie. Dialogue: 0,0:08:01.92,0:08:05.28,Default,,0000,0000,0000,,Sprawdzaliśmy, jak często\Nkierujący różnymi samochodami Dialogue: 0,0:08:05.28,0:08:08.10,Default,,0000,0000,0000,,łamali prawo. Dialogue: 0,0:08:08.10,0:08:10.93,Default,,0000,0000,0000,,W jednym badaniu sprawdzaliśmy, Dialogue: 0,0:08:10.93,0:08:15.09,Default,,0000,0000,0000,,czy kierowcy\Nustąpią pierwszeństwa pieszemu, Dialogue: 0,0:08:15.09,0:08:17.99,Default,,0000,0000,0000,,czekającemu przed przejściem. Dialogue: 0,0:08:17.99,0:08:19.73,Default,,0000,0000,0000,,Jak wiecie, bo wszyscy tak robimy, Dialogue: 0,0:08:19.73,0:08:22.26,Default,,0000,0000,0000,,w Kalifornii prawo każe Dialogue: 0,0:08:22.26,0:08:26.18,Default,,0000,0000,0000,,zatrzymać się, gdy pieszy chce przejść. Dialogue: 0,0:08:26.18,0:08:28.12,Default,,0000,0000,0000,,Spójrzcie. Dialogue: 0,0:08:28.12,0:08:30.23,Default,,0000,0000,0000,,Po lewej nasz wspólnik Dialogue: 0,0:08:30.23,0:08:31.82,Default,,0000,0000,0000,,jako pieszy. Dialogue: 0,0:08:31.82,0:08:36.07,Default,,0000,0000,0000,,Podchodzi do przejścia.\NCzerwone auto się zatrzymuje... Dialogue: 0,0:08:36.07,0:08:38.39,Default,,0000,0000,0000,,i zaraz wyprzedza je autobus, Dialogue: 0,0:08:38.39,0:08:40.73,Default,,0000,0000,0000,,który prawie przejechał naszego pieszego. Dialogue: 0,0:08:40.73,0:08:42.28,Default,,0000,0000,0000,,(Śmiech) Dialogue: 0,0:08:42.28,0:08:44.15,Default,,0000,0000,0000,,Tutaj droższy samochód. Dialogue: 0,0:08:44.15,0:08:45.89,Default,,0000,0000,0000,,Toyota Prius - przejeżdża, Dialogue: 0,0:08:45.89,0:08:50.20,Default,,0000,0000,0000,,tak, jak to BMW. Dialogue: 0,0:08:51.39,0:08:53.89,Default,,0000,0000,0000,,W ten sposób przebadaliśmy setki pojazdów Dialogue: 0,0:08:53.89,0:08:56.24,Default,,0000,0000,0000,,przez kilka dni Dialogue: 0,0:08:56.24,0:08:59.20,Default,,0000,0000,0000,,i notowaliśmy, który się zatrzymał. Dialogue: 0,0:09:00.47,0:09:06.14,Default,,0000,0000,0000,,Okazało się,\Nże wraz ze wzrostem wartości auta Dialogue: 0,0:09:06.59,0:09:09.93,Default,,0000,0000,0000,,kierowcy częściej łamali prawo. Dialogue: 0,0:09:10.09,0:09:12.78,Default,,0000,0000,0000,,Żadne z aut z najtańszej kategorii Dialogue: 0,0:09:12.78,0:09:17.10,Default,,0000,0000,0000,,nie złamało prawa. Dialogue: 0,0:09:17.64,0:09:20.28,Default,,0000,0000,0000,,Prawie 50% aut z najdroższych marek Dialogue: 0,0:09:20.28,0:09:22.45,Default,,0000,0000,0000,,złamało prawo. Dialogue: 0,0:09:25.29,0:09:27.18,Default,,0000,0000,0000,,Z dalszych badań wynikło, Dialogue: 0,0:09:27.18,0:09:30.73,Default,,0000,0000,0000,,że bogatsze osoby\Nczęściej kłamią w czasie negocjacji, Dialogue: 0,0:09:30.73,0:09:32.82,Default,,0000,0000,0000,,wspierają nieetyczne zachowania w pracy Dialogue: 0,0:09:32.82,0:09:35.43,Default,,0000,0000,0000,,na przykład kradzież z kasy, Dialogue: 0,0:09:35.43,0:09:40.51,Default,,0000,0000,0000,,branie łapówek i okłamywanie klientów. Dialogue: 0,0:09:40.51,0:09:42.08,Default,,0000,0000,0000,,Nie twierdzę, Dialogue: 0,0:09:42.08,0:09:43.78,Default,,0000,0000,0000,,że tylko bogaci Dialogue: 0,0:09:43.78,0:09:45.69,Default,,0000,0000,0000,,postępują zgodnie z tymi wzorcami. Dialogue: 0,0:09:45.69,0:09:48.46,Default,,0000,0000,0000,,Moim zdaniem, Dialogue: 0,0:09:48.46,0:09:51.42,Default,,0000,0000,0000,,wszyscy na co dzień Dialogue: 0,0:09:51.42,0:09:54.40,Default,,0000,0000,0000,,podejmujemy decyzje, Dialogue: 0,0:09:54.40,0:09:57.69,Default,,0000,0000,0000,,czy i kiedy przedłożyć Dialogue: 0,0:09:57.69,0:10:00.05,Default,,0000,0000,0000,,swój interes nad innych. Dialogue: 0,0:10:00.05,0:10:02.43,Default,,0000,0000,0000,,To zrozumiałe, Dialogue: 0,0:10:02.43,0:10:04.99,Default,,0000,0000,0000,,bo amerykański sen Dialogue: 0,0:10:04.99,0:10:08.09,Default,,0000,0000,0000,,polega na tym, że wszyscy Dialogue: 0,0:10:08.09,0:10:10.12,Default,,0000,0000,0000,,mają szansę na sukces, Dialogue: 0,0:10:10.12,0:10:12.68,Default,,0000,0000,0000,,jeśli ciężko pracują. Dialogue: 0,0:10:12.68,0:10:15.39,Default,,0000,0000,0000,,Czasem oznacza to, Dialogue: 0,0:10:15.39,0:10:18.48,Default,,0000,0000,0000,,że trzeba przedłożyć własne dobro Dialogue: 0,0:10:18.48,0:10:21.92,Default,,0000,0000,0000,,nad dobro innych. Dialogue: 0,0:10:21.92,0:10:24.08,Default,,0000,0000,0000,,Z badań wynika jednak, Dialogue: 0,0:10:24.08,0:10:26.49,Default,,0000,0000,0000,,że im człowiek bogatszy, Dialogue: 0,0:10:26.49,0:10:29.21,Default,,0000,0000,0000,,tym częściej dąży do sukcesu Dialogue: 0,0:10:29.21,0:10:31.44,Default,,0000,0000,0000,,i osiągnięć Dialogue: 0,0:10:31.44,0:10:34.38,Default,,0000,0000,0000,,kosztem innych osób. Dialogue: 0,0:10:34.38,0:10:37.34,Default,,0000,0000,0000,,Tutaj mamy wykres\Nśredniego dochodu gospodarstwa domowego Dialogue: 0,0:10:37.34,0:10:41.17,Default,,0000,0000,0000,,w grupie 1/5 najlepiej sytuowanych\Ni 5% najbogatszych Dialogue: 0,0:10:41.17,0:10:43.34,Default,,0000,0000,0000,,w ostatnich 20 latach. Dialogue: 0,0:10:43.34,0:10:45.88,Default,,0000,0000,0000,,W 1993 roku różnice dochodu Dialogue: 0,0:10:45.88,0:10:48.97,Default,,0000,0000,0000,,między kwintalami populacji Dialogue: 0,0:10:48.97,0:10:51.56,Default,,0000,0000,0000,,były znaczne. Dialogue: 0,0:10:51.56,0:10:54.16,Default,,0000,0000,0000,,Widać je wyraźnie. Dialogue: 0,0:10:54.16,0:10:57.04,Default,,0000,0000,0000,,Przez 20 lat te różnice Dialogue: 0,0:10:57.04,0:10:59.22,Default,,0000,0000,0000,,urosły do rozmiarów przepaści Dialogue: 0,0:10:59.22,0:11:02.37,Default,,0000,0000,0000,,pomiędzy tymi na górze a resztą. Dialogue: 0,0:11:02.37,0:11:06.06,Default,,0000,0000,0000,,Najbogatsze 20% naszej populacji Dialogue: 0,0:11:06.06,0:11:09.14,Default,,0000,0000,0000,,posiada 90% zasobów w kraju. Dialogue: 0,0:11:09.14,0:11:11.40,Default,,0000,0000,0000,,Osiągnęliśmy niespotykany poziom Dialogue: 0,0:11:11.40,0:11:13.89,Default,,0000,0000,0000,,nierówności ekonomicznej. Dialogue: 0,0:11:15.63,0:11:17.97,Default,,0000,0000,0000,,Oznacza to nie tylko, Dialogue: 0,0:11:17.97,0:11:22.45,Default,,0000,0000,0000,,że coraz więcej zasobów\Njest w rękach coraz mniejszej grupy osób, Dialogue: 0,0:11:22.45,0:11:24.83,Default,,0000,0000,0000,,ale że amerykański sen Dialogue: 0,0:11:24.83,0:11:26.78,Default,,0000,0000,0000,,oddala się coraz bardziej Dialogue: 0,0:11:26.78,0:11:29.98,Default,,0000,0000,0000,,poza zasięg coraz większej liczby osób. Dialogue: 0,0:11:29.98,0:11:32.24,Default,,0000,0000,0000,,Jeśli nasze wnioski, Dialogue: 0,0:11:32.24,0:11:34.24,Default,,0000,0000,0000,,że im człowiek bogatszy, Dialogue: 0,0:11:34.24,0:11:36.78,Default,,0000,0000,0000,,tym bardziej czuje się\Nupoważniony do bogactwa Dialogue: 0,0:11:36.78,0:11:39.77,Default,,0000,0000,0000,,i tym częściej stawia swoje dobro Dialogue: 0,0:11:39.77,0:11:41.74,Default,,0000,0000,0000,,nad dobro innych Dialogue: 0,0:11:41.74,0:11:45.13,Default,,0000,0000,0000,,oraz chętniej działa w swoim interesie, Dialogue: 0,0:11:45.13,0:11:46.86,Default,,0000,0000,0000,,to nie ma nadziei, Dialogue: 0,0:11:46.86,0:11:48.96,Default,,0000,0000,0000,,na zmianę tych tendencji. Dialogue: 0,0:11:48.96,0:11:50.50,Default,,0000,0000,0000,,Wręcz można argumentować, Dialogue: 0,0:11:50.50,0:11:52.49,Default,,0000,0000,0000,,że będzie gorzej. Dialogue: 0,0:11:52.49,0:11:55.33,Default,,0000,0000,0000,,Tak by to wyglądało,\Ngdyby tendencje utrzymały się Dialogue: 0,0:11:55.33,0:11:59.96,Default,,0000,0000,0000,,na takim samym poziomie przez 20 lat. Dialogue: 0,0:11:59.96,0:12:02.68,Default,,0000,0000,0000,,Powinniśmy zainteresować się Dialogue: 0,0:12:02.68,0:12:04.61,Default,,0000,0000,0000,,nierównością ekonomiczną Dialogue: 0,0:12:04.61,0:12:07.14,Default,,0000,0000,0000,,nie tylko ze względu na tych, Dialogue: 0,0:12:07.14,0:12:08.65,Default,,0000,0000,0000,,którzy są na dole hierarchii, Dialogue: 0,0:12:08.65,0:12:10.89,Default,,0000,0000,0000,,ale dlatego, że grupy Dialogue: 0,0:12:10.89,0:12:16.09,Default,,0000,0000,0000,,o znacznej nierówności ekonomicznej Dialogue: 0,0:12:16.09,0:12:18.93,Default,,0000,0000,0000,,radzą sobie gorzej jako całość. Dialogue: 0,0:12:18.93,0:12:21.06,Default,,0000,0000,0000,,Wiele przekonujących badań Dialogue: 0,0:12:21.06,0:12:23.65,Default,,0000,0000,0000,,przeprowadzonych\Nprzez najlepsze laboratoria Dialogue: 0,0:12:23.65,0:12:26.54,Default,,0000,0000,0000,,wskazuje na całe obszary życia Dialogue: 0,0:12:26.54,0:12:28.42,Default,,0000,0000,0000,,cierpiące Dialogue: 0,0:12:28.42,0:12:31.06,Default,,0000,0000,0000,,w wyniku wzrostu nierówności. Dialogue: 0,0:12:31.06,0:12:33.72,Default,,0000,0000,0000,,Ruchliwość społeczna,\Nrzeczy dla nas ważne, Dialogue: 0,0:12:33.72,0:12:36.20,Default,,0000,0000,0000,,zdrowie, zaufanie społeczne - Dialogue: 0,0:12:36.20,0:12:39.24,Default,,0000,0000,0000,,wszystko się pogarsza\Nze wzrostem nierówności. Dialogue: 0,0:12:39.24,0:12:41.26,Default,,0000,0000,0000,,Natomiast negatywne zjawiska Dialogue: 0,0:12:41.26,0:12:43.87,Default,,0000,0000,0000,,występujące w społeczeństwie: Dialogue: 0,0:12:43.87,0:12:45.96,Default,,0000,0000,0000,,jak otyłość, przemoc, Dialogue: 0,0:12:45.96,0:12:47.58,Default,,0000,0000,0000,,liczba więźniów i karanych, Dialogue: 0,0:12:47.58,0:12:51.73,Default,,0000,0000,0000,,rosną ze wzrostem nierówności. Dialogue: 0,0:12:51.73,0:12:54.14,Default,,0000,0000,0000,,Nie dotyka to Dialogue: 0,0:12:54.14,0:12:56.20,Default,,0000,0000,0000,,ograniczonej grupy, ale konsekwencje Dialogue: 0,0:12:56.20,0:12:58.80,Default,,0000,0000,0000,,ponoszone przez całe społeczeństwo. Dialogue: 0,0:12:58.80,0:13:01.92,Default,,0000,0000,0000,,Doświadczają ich nawet ci na górze. Dialogue: 0,0:13:01.92,0:13:05.16,Default,,0000,0000,0000,,Co można z tym zrobić? Dialogue: 0,0:13:05.16,0:13:08.63,Default,,0000,0000,0000,,Taki samonapędzający się ciąg Dialogue: 0,0:13:08.63,0:13:11.14,Default,,0000,0000,0000,,groźnych konsekwencji. Dialogue: 0,0:13:11.14,0:13:14.55,Default,,0000,0000,0000,,Wydaje się, że nie da się go kontrolować Dialogue: 0,0:13:14.55,0:13:16.46,Default,,0000,0000,0000,,i mu zaradzić, Dialogue: 0,0:13:16.46,0:13:19.26,Default,,0000,0000,0000,,a jednostka pozostaje bezradna. Dialogue: 0,0:13:19.26,0:13:23.09,Default,,0000,0000,0000,,Z naszych badań laboratoryjnych wynika, Dialogue: 0,0:13:23.09,0:13:26.28,Default,,0000,0000,0000,,że wystarczą Dialogue: 0,0:13:26.28,0:13:31.37,Default,,0000,0000,0000,,drobne interwencje psychologiczne, Dialogue: 0,0:13:31.37,0:13:34.68,Default,,0000,0000,0000,,niewielkie zmiany w wartościach, Dialogue: 0,0:13:34.68,0:13:37.90,Default,,0000,0000,0000,,delikatne pchnięcia w odpowiednią stronę, Dialogue: 0,0:13:37.90,0:13:41.47,Default,,0000,0000,0000,,aby egalitaryzm i empatia\Nwróciły na odpowiedni poziom. Dialogue: 0,0:13:41.47,0:13:43.52,Default,,0000,0000,0000,,Przypomnienie ludziom Dialogue: 0,0:13:43.52,0:13:45.78,Default,,0000,0000,0000,,o zaletach współpracy Dialogue: 0,0:13:45.78,0:13:48.68,Default,,0000,0000,0000,,albo życia społecznego Dialogue: 0,0:13:48.68,0:13:52.62,Default,,0000,0000,0000,,sprawiało, że bogatsi stają się Dialogue: 0,0:13:52.62,0:13:55.15,Default,,0000,0000,0000,,równie egalitarni jak osoby biedne. Dialogue: 0,0:13:55.15,0:13:58.53,Default,,0000,0000,0000,,Jedno z naszych badań polegało Dialogue: 0,0:13:58.53,0:14:02.89,Default,,0000,0000,0000,,na wyświetleniu krótkiego filmu\No biednych dzieciach, Dialogue: 0,0:14:02.89,0:14:05.94,Default,,0000,0000,0000,,który miał przypomnieć badanym Dialogue: 0,0:14:05.94,0:14:07.96,Default,,0000,0000,0000,,o potrzebach innych. Dialogue: 0,0:14:07.96,0:14:09.99,Default,,0000,0000,0000,,Po projekcji obserwowaliśmy, Dialogue: 0,0:14:09.99,0:14:11.69,Default,,0000,0000,0000,,jak chętnie ludzie poświęcali czas Dialogue: 0,0:14:11.69,0:14:15.40,Default,,0000,0000,0000,,obcej osobie z laboratorium, Dialogue: 0,0:14:15.40,0:14:18.82,Default,,0000,0000,0000,,która potrzebowała pomocy. Dialogue: 0,0:14:18.82,0:14:22.08,Default,,0000,0000,0000,,Godzinę po obejrzeniu filmu Dialogue: 0,0:14:22.08,0:14:24.45,Default,,0000,0000,0000,,bogaci byli gotowi poświęcić Dialogue: 0,0:14:24.45,0:14:26.41,Default,,0000,0000,0000,,swój czas tak samo chętnie Dialogue: 0,0:14:26.41,0:14:29.12,Default,,0000,0000,0000,,jak biedni. Dialogue: 0,0:14:29.12,0:14:31.57,Default,,0000,0000,0000,,Sugeruje to, że omawiane różnice Dialogue: 0,0:14:31.57,0:14:33.45,Default,,0000,0000,0000,,nie są wrodzone i niezmienne, Dialogue: 0,0:14:33.45,0:14:35.17,Default,,0000,0000,0000,,ale podatne na kształtowanie Dialogue: 0,0:14:35.17,0:14:37.10,Default,,0000,0000,0000,,poprzez zmianę wartości, Dialogue: 0,0:14:37.10,0:14:39.38,Default,,0000,0000,0000,,delikatne pobudzanie współczucia Dialogue: 0,0:14:39.38,0:14:41.04,Default,,0000,0000,0000,,i empatii. Dialogue: 0,0:14:41.04,0:14:42.59,Default,,0000,0000,0000,,Poza środowiskiem laboratoryjnym Dialogue: 0,0:14:42.59,0:14:45.77,Default,,0000,0000,0000,,już widać zmiany w społeczeństwie. Dialogue: 0,0:14:45.77,0:14:48.50,Default,,0000,0000,0000,,Jeden z najbogatszych Amerykanów,\NBill Gates, Dialogue: 0,0:14:48.50,0:14:51.97,Default,,0000,0000,0000,,w czasie swojej przemowy\Nna rozdaniu dyplomów w Harvardzie Dialogue: 0,0:14:51.97,0:14:54.47,Default,,0000,0000,0000,,poruszył problem nierówności społecznej Dialogue: 0,0:14:54.47,0:14:57.28,Default,,0000,0000,0000,,jako najtrudniejszego wyzwania. Dialogue: 0,0:14:57.28,0:14:59.88,Default,,0000,0000,0000,,Mówił o sposobach walki z nią. Dialogue: 0,0:14:59.88,0:15:03.12,Default,,0000,0000,0000,,Powiedział: "Ludzkość dokonuje Dialogue: 0,0:15:03.12,0:15:05.07,Default,,0000,0000,0000,,największych postępów\Nnie poprzez odkrycia, Dialogue: 0,0:15:05.07,0:15:08.22,Default,,0000,0000,0000,,ale poprzez ich zastosowanie Dialogue: 0,0:15:08.22,0:15:11.03,Default,,0000,0000,0000,,w zwalczaniu nierówności". Dialogue: 0,0:15:11.03,0:15:13.03,Default,,0000,0000,0000,,W inicjatywie Giving Pledge Dialogue: 0,0:15:13.03,0:15:15.46,Default,,0000,0000,0000,,ponad 100 najbogatszych Amerykanów Dialogue: 0,0:15:15.46,0:15:17.84,Default,,0000,0000,0000,,zapisało w testamencie Dialogue: 0,0:15:17.84,0:15:21.76,Default,,0000,0000,0000,,połowę swojego majątku\Nna cele dobroczynne. Dialogue: 0,0:15:21.76,0:15:23.38,Default,,0000,0000,0000,,Pojawiają się też Dialogue: 0,0:15:23.38,0:15:27.01,Default,,0000,0000,0000,,spontaniczne, oddolne inicjatywy Dialogue: 0,0:15:27.01,0:15:29.32,Default,,0000,0000,0000,,jak We are the One Percent, Dialogue: 0,0:15:29.32,0:15:31.18,Default,,0000,0000,0000,,Resource Generation Dialogue: 0,0:15:31.18,0:15:33.30,Default,,0000,0000,0000,,czy Wealth for Common Good, Dialogue: 0,0:15:33.30,0:15:35.87,Default,,0000,0000,0000,,poprzez które najbogatsi członkowie Dialogue: 0,0:15:35.87,0:15:37.69,Default,,0000,0000,0000,,naszego społeczeństwa, Dialogue: 0,0:15:37.69,0:15:40.45,Default,,0000,0000,0000,,1% najbogatszych w Stanach Dialogue: 0,0:15:40.45,0:15:42.38,Default,,0000,0000,0000,,i bogaci z całego świata Dialogue: 0,0:15:42.38,0:15:45.97,Default,,0000,0000,0000,,wykorzystują swoje zasoby, Dialogue: 0,0:15:45.97,0:15:49.100,Default,,0000,0000,0000,,i robią to młodzi i starsi. Dialogue: 0,0:15:49.100,0:15:51.65,Default,,0000,0000,0000,,Wykorzystują swoje przywileje Dialogue: 0,0:15:51.65,0:15:53.72,Default,,0000,0000,0000,,i pozycję ekonomiczną Dialogue: 0,0:15:53.72,0:15:56.74,Default,,0000,0000,0000,,do walki z nierównością Dialogue: 0,0:15:56.74,0:15:59.66,Default,,0000,0000,0000,,poprzez wspieranie polityki socjalnej, Dialogue: 0,0:15:59.66,0:16:01.54,Default,,0000,0000,0000,,zmian w wartościach Dialogue: 0,0:16:01.54,0:16:03.91,Default,,0000,0000,0000,,i zachowaniach. Dialogue: 0,0:16:03.91,0:16:06.97,Default,,0000,0000,0000,,Mimo, że to wbrew ich interesom, Dialogue: 0,0:16:06.97,0:16:11.25,Default,,0000,0000,0000,,to mogą wskrzesić amerykański sen. Dialogue: 0,0:16:11.25,0:16:13.25,Default,,0000,0000,0000,,Dziękuję. Dialogue: 0,0:16:13.25,0:16:17.25,Default,,0000,0000,0000,,(Brawa)