En yeni ve son moda kıyafetleri almamız için
medya yoluyla baskı bombardımanına tutuluyoruz.
Artık modası geçtiğinde hemen çöpe atın.
Tahmini her yıl 93 milyon ton ya çöplüğe gidiyor ya da yakılıyor
Bu kabaca her bir saniyede çöplüğe giden
bir kamyon dolusu tekstil çöpüdür
Her bir saniyede
Kıyafet üretmek de ayrıca suyumuzu kirletiyor ve karbondioksit üretiyor
Zara tarafından öncülük edilen hızlı modeli
2000li yılların başında yaptıkları gibi markaların her yıl iki kat fazla
kıyafet üretmesi anlamına geliyor
Ama şirketler bunun değişmek üzere olduğunu söylüyor.
Çünkü günümüzde çevre dostu hızlı moda alabiliriz.
Ayrıca kıyafetlerimizi artık istemediğimizde geri dönüştürebiliriz.
Ama buna inanabilir miyiz?
Zara'nın ana şirketi Inditex
ve H&M grup
dünyadaki en büyük iki moda perakendecisidir.
İkisinin de çevre dostu kıyafet üretimi
iddiasında bulunan koleksiyonları var.
Bu iki moda devi bununla da kalmayarak
tüm ürünlerini daha sürdürülebilir yaptıklarını söylüyorlar
Malzemeden başlayarak bu vaatlere bakalım.
(Malzemeler)
Dünya çapında olduğu gibi Zara&H&M' nin ana malzemesi polyesterdir
Bu tüm lif üretiminin %52'si
ve pamuğun yaklaşık %24'ü.
PET polyesterin farklı bir ismi
ve o su şişelerindeki plastikle aynı tür.
Aslında,
PET ürünlerinin %60'ı tekstile
ve sadece %30'u su şişelerine gidiyor.
Bu materyal petrolden üretiliyor
ve bu süreç çok fazla enerji kullanıp
su rezervine asit ve
amonyak ile birlikte karbondioksit salınımı yapıyor.
Geri dönüştürülen polyester, işlenmemiş materyale kıyasla
%60 daha az enerji kullanır ve o tekstil atıkları
ya da plastik çöplerden yapılabilir.
Ama ipteki uyumsuzluklar daha fazla boya gerektirebilir.
Uzmanlar,
polyester kumaşların her yıkamada 700.000 mikroplastik lifini
okyanusa
ayrıca yiyeceklerimize
saçılabileceğini söylüyor.
Pamuğun bu tür problemleri yok. Ama
hala kimyasal ve yoğun sulama gerektiren bir ürün.
Doğayla ilgili dünya çapındaki bir fona göre
bir tişört ve bir çift kot pantolon için yeterli olan
bir kilo pamuğu üretmek için 20.000 litre su gerekiyor.
Ayrıca, dünyadaki tarım ilaçlarının yaklaşık %11'i pamuk alanında kullanılıyor
Öyleyse organik pamuk daha mı iyi?
Aslında organik pamuk ve diğer pamuk
arasında muazzam bir fark var.
Bu Suki. Dünya çapında moda endüstrisindeki
şeffaflık ve sürdürülebilirlik taraftarı
bir kuruluş olan moda devriminin temsilcisi.
Organik pamuk uzun vadede onu yetiştiren çiftçi,
çevre ve onu üreten toprak için çok daha iyi.
Daha az yoğunlukta sulama ister
ve bu kadar çok sulama gerektirmez
Ürünlerinin sürdürülebilirliği konusunda
H&M'den bir röportaj talebinde bulunduk.
Ama reddettiler.
Mail yoluyla şöyle söylediler; 'Bu yılın sonuna doğru
kullanacağımız tüm pamukların sürdürülebilir
kaynaklardan geleceğini paylaşmaktan mutluyuz.
Zara da sadece maille cevap verdi;
'2019'da, grubumuz (zara'nın ana firması Inditex)
2018 e kıyasla %105 daha fazla 38.000 tondan fazla
sürdürülebilir pamuk kullandı.
Ama sürdürülebilir tam olarak ne anlama geliyor?
Bunun için standart bir tanımlama yok ve bu organik demek değil.
H&M, sürdürülebilir pamuğun ayrıca geri dönüştürülmüş ya da daha
az tarım ilacı ve genetiği değiştirilmiş organizma kullanan pamuk anlamına
geldiğini söylüyor.
Zara pamuğunu geri dönüştürülebilir olarak tanımlıyor
Ama onu organik yerine ekolojik olarak yetiştirilmiş olarak tanımlıyor.
Pamuğun, doğal gübre ve tarım ilacı kullandığını ve bunun
üretim sürecinde kimyasal ve pamuk kullanımını kontrol ettiklerini söyleyen
Organik İçerik Standardı ve Küresel Organik Tekstil Standardı
tarafından onaylandığını iddia ediyor.
'Sürdürülebilir' ve 'ekolojik üretilmiş' gibi terimler müşteriler
için muğlak olmalarının yanı sıra bunların
doğruluk kontrolünü yapmak da zor.
Ama kar gütmeyen bir Textile Exchange'e göre
2016'da H&M, dünyada en çok organik pamuk kullanan 2.
Zara da 4. firmaydı
Şimdi sentezlere odaklanalım
H&M'nin sürdürülebilir koleksiyonunda
sentetik kıyafetler en az %50 sürdürülebilir olmalı.
Zara yüzdesini belirtmiyor. Etiketlemeleri muğlak olabilir.
Bu mont, &100 geri dönüştürülebilir poliamit olduğunu söylüyor
Bu da onu tamamen geri dönüştürülmüş gibi gösteriyor.
Ama dolgusu polyester.
Bu farklı bir materyal
Bu ilk defa olan bir şey değil.
Geri dönüştürülebilir ifade yüzdesi sıklıkla tüm giysiyi işaret etmez ,
ürünleri olduğundan daha fazla geri dönüştürülebilir gibi gösterir.
Şeffaf etiketleme konusunda
Ayrıca Join Life etiketleri Zara internet sitesinde
ve Orman Yönetim Konseyi tarafından damgalanmış.
Bu, kıyafetlerin bu kurum tarafından onaylandığı kastediyor gibi görünüyor.
Ama bu damga, tüm kıyafet maddesini değil
sadece etiketi kastediyor.
Yanıltma hakkında konuşursak.
Zara 2025'e kadar sürdürülebilir pamuk ve polyestere kendini adadı
H%M 2030'a kadar tüm materyallerinin sürdürülebilir olacağını söylüyor.
2019'da çoktan %57 oranındaydı.
Bu taahhütlerine bağlı kalırlarsa
bu, endüstri için büyük değişiklik anlamına gelebilir.
Ama materyaller hikayenin sadece bir kısmı.
TEDARİK ZİNCİRİ ŞEFFAFLIĞI
Pamuğun gerçekten organik ya da polyesterin hakikaten
geri dönüştürülebilir olup olduğunu bulmak için
tüketicilerin üretim sürecini kontrol edebilmesi gerekiyor
Bir H&M sürdürülebilir tişört yoluyla
hangi özel fabrikada üretildiğini bulabilirsiniz.
Yani fabrikanın sürdürülebilirliğini kontrol etmek teorik olarak mümkün
Zara sadece bir şehirde kaç tane tedarikçisi olduğunu listeliyor.
Ama isimleri ve adreslerini değil.
İkisi de modada şeffaflığı ve sürdürülebilirliği savunan
bir kuruluş olan Moda Devrimi
tarafından değerlendirildi.
250 büyük markanın hiçbiri %80'in üstüne çıkmadı.
Ama 2020 için, H&M %73 ile en yüksek skoru olan markaydı
Yani oldukça şeffaf
Zara %43 skor elde etti.
Çok değil.
Bu önemli. Çünkü;
Tedarikçiler, en ön sıradan markaların iç işleyişlerinin
az sayıdaki paydaşlarından biridirler.
Kim'in insan hakları konusunda bir geçmişi var.
Kamboçya'da giysi fabrikası müdürüydü.
Müşterilerin, markaların sözleriyle örtüşmeyen eylemlerini
kontrol edebileceği bilgiye onların benzersiz bir şekilde ulaşma imkanı var.
Yani araştırma tedarikçileri.; insanların markaları sürdürülebilirlik
iddiaları konusunda sorumlu tutmalarına izin verebilecek, ama
Sırf şeffafsınız diye, bu sürdürülebilir olduğunuz anlamına gelmez
Bu hiç o anlama gelmez.
Bu gerçekten çok, çok önemli.
Tüm tedarik zincirlerinin çevre dostu kıyafet üretmesinin
zor olduğunu markalar bile bilir
Bir kotu düşünelim
Boyamanın, daha çevreye duyarlı şekilde yapılmakta olduğunu görebilirsiniz
Ama pamuğu aynı şekilde üretilmemekte.
Jessie, hem Çin'de hem Kamboçya'da
satın almadan ürün denetimine,
ürün geliştirmeye kadar farklı sektörlerde çalıştı.
Ya da başka bir örneğe bakalım.
Kıyafetlerin tüm parçaları atıktan üretilmektedir.
Ama duyarlı şekilde boyanmamaktadır.
Yani onlar yeşil.
Ama yeşilin farklı tonları
ya da daha az kötünün farklı tonları.
Kıyafetin bir parçası pek çok farklı materyalden yapıldığı,
tümü farklı şekillerde üretildiği için,
her bir parçayı çevreye daha az zararlı hale getirmek zor.
Bu ayrıca kıyafetlerin geri dönüşümünün
H&M ve Zara'nın iddia ettiğinden daha zor olma nedenidir
GERİ DÖNÜŞÜM
H&M reklamları şirketin
kıyafetler için geri dönüşüm bazlı bir gelecek üzerinde çalıştıklarını söylüyor.
İnternet sitesine göre
kıyafetinizi herhangi bir mağazaya getirebilirsiniz
O ya ikinci el kıyafet olarak tekrar satılacak ya diğer
ürünler gibi tekrar kullanılacak ya da geri dönüşüm uğrayacak.
Beğenmediğiniz giysileri herhangi mağazamıza getirin
Yeniden doğacağını garanti ediyoruz
Zara'nın da benzer bir kampanyası var
Kıyafetlerde vuku bulan şeyin kontrolünü sağlayan
farklı yerel kuruluşlarla ortaklık yaptığını söylüyor.
ENDÜSTRİYEL MATERYALLER İÇİN YENİDEN KULLANIM
Yani ne oluyor?
Onlar yeniden satılıp, tekrar kullanılıp geri dönüştürülüyorlar
Ama düşündüğünüz oranlarda değil